แม่ในทัศนะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า : หน้า 57/112

"แม่" ในทัศนะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระบรมโพธิสัตว์ครั้งเสวยพระชาติเป็นดาบสชื่อโสณบัณฑิต ประกาศแก่มวลกษัตริย์ในชมพูทวีปเป็นคาถาว่า จากขมานา ปุตตผล นกชตตานี จ ปุจฉ “แม่” เมื่อหวังตั้งใจจะได้ลูก คอยถามฤกษ์ ฤดู ปี ใดดีพอ ตาสา อุตสิ นาตาย เตน โทนฟินี โหติ ครั้นระดูเอิบอาบ “แม่” ซาบซ่าน “แม่” แพ้ท้องครองทุกข์โรคคุกคาม ส่วนร วา ยูน วา เคน สา ชนยนต “แม่” อุ้มครรภ์วันแล้ววันเล่า พอลูกคลอดปลอดภัยสมใจคอย นกเงิน คีโตน โรทนต์ ปุตต์ โตเสติ ยามทารกตกใจร้องไห้จ้า ให้ดื่มนมสมนาม "โตเสน ตโต วาตาตเป โมเร ทารก อปนน ชานนต์ คราวลมแรงแสงแดดแผดเผากล้า “แม่” เท่านั้นหวั่นระวังไม่ห่างไกล ยญฯ มาตุ ธน์ โหติ อุทยมเปิดสุส โคเป ทรัพย์ของแม่และท่อต่อกันเข้า ด้วยใจหวังฝังปลูกลูกเชิดชู เอว ปุตต อยู่ ปุตต "แม่" ลำบากยากเข็ญจนเป็น “อย่างนี้ลูก อย่างโน้นลูก สีถูกการ ปมตต์ ปรทาเรสุ สาย ปุตต์ ธนายนต์ พอลูกเติบโตใหญ่วัยแรกรุ่น ทุกยามเย็นไม่เห็นมาล่าช้านัก สุมา หิ เต นมเสยย อนเนท อโก ปาเนน อุจฉาทเนน มหาปเนน เพราะฉะนั้นบัณฑิตคิดคุณ “แม่” ด้วยเสื้อผ้า, อาหาร, การลูบไล้, เทวตาย นมสฺสติ อุตส่าจฉราน ๆ ฯ จิตพันผูกเทพเจ้าเฝ้าวอนขอ หวังให้ก่อเกิดลูกถูกฤกษ์ยาม โหติ คพาสุสวกโม สุหทา เคน วุติ ฯ สมุฏฐานครรภ์ตั้งดังสอบถาม แต่ “ใจงาม" เพราะความรักปักลูกน้อย ปริหงิ วา วิชายติ ชเนตตี เคน วาติ ฯ กำหนดเก้าเดือนกว่าน่าท้อถอย “แม่” จึงพลอยเริ่มต้นเป็น "ชนนี" องฺคปวรเน จ โตเสนดี เตน วิจติ ฯ "แม่" จะมากล่อมหอมเก ผู้ปรานีปลอบขวัญให้มั่นใจ” มมุม ก วา อุทกติ โปเสนดี เตน จาติ ฯ เด็กจะรู้เดียงสาก็หาไม่ จึงเรียกได้ไม่ลำเอียง “ผู้เลี้ยงดู ยญฺจ โหติ ปิตุทธน อปี ปุตตสฺส เม สียา ฯ “แม่” จะเฝ้าคุ้มครองปกป้องอยู่ ให้ก่อกู้สกุลวงศ์ดำรงนาน อีติ มาตา วิม ญติ ฯ ทุกวันพร่ำให้สำเหนียกคอยเรียกขาน ไม่รำคาญหรือระคายหรือหน่ายรัก นิส เว ปุตฺตโย พเน อิติ มาตา วิทญญัติ ฯ เที่ยวหมกมุ่นมักรู้สู่สมัคร "แม่" ก็ชักเดือดร้อนก่อนใครใคร สกุกเรยยาก ปณฺฑิโค ว เถน สยเบน จ ปาทาน โชวเงิน 4 1 ทุกวันแลควรสักการท่านยิ่งใหญ่ อาบน้ำให้, ให้ล้างเท้า, ให้เข้านอน ฯ ชาดก ททกนิกาย (๒๘/๕๗) วิเชียร บำรุงผล ก ล ย า ณ