สห : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 58 / 109

…ว้เป็น ก็ยันอยู่ว่า มนุสฺเสสุ เมตตาย มนุสเส น่าจะเป็น มนุสฺเสสุ ปาฐะต่อไปก่อนที่จะแสดงผล ๒. ปาฐะว่า สหวาสน์ มุทุจิตฺตต์ ชเนติ แปลโดยพยัญชนะว่ายังความที่ภิกษุทั้งหลาย ผู้อยู่ด้วยกัน เป็นผู้มีจิตอ่อนโยน (…

เนื้อหาเกี่ยวกับกรรมฐาน ๒ อย่าง คือ สัพพัตถกกัมมฐาน และปาริหาริยกรรมฐาน โดยเน้นที่การเจริญเมตตาในหมู่ภิกษุและคนทั่วไป การสร้างสันติสุขระหว่างกันด้วยเมตตา และความสำคัญของการมีจิตอ่อนโยนในหมู่สังคม.

…เป็นเจ้าของประโยค แต่นามนามนั้นอาจกลับเป็นคุณหรือกิริยาก็ได้ ในเมื่อนำไปประกอบ กับปัจจัยบางตัว เช่น สหายตา ความเป็นแห่งบุคคลผู้เป็นสหาย ปุตติยติ ประพฤติเป็นเพียงดังบุตร เป็นต้น ก็แลพึงสังเกตนามศัพท์ที่ …

บทความนี้ได้อธิบายถึงบทบาทสำคัญของนามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยเน้นว่าการมีนามและคุณนามสามารถทำให้รู้ถึงลักษณะและคุณสมบัติได้ นอกจากนี้ยังพูดถึงการใช้สัพพนามเพื่อแทนชื่อนามที่ได้กล่าวถึง ซึ่งช่วยในกา

…นี้ท่านกำหนดว่า ร้อยเดียว พันเดียว จึงนิยมเป็นเอกวจนะ และไม่ต้องใช้เอกศัพท์ลงข้างหน้า เช่นคำว่า สติ สหสฺสํ เป็นต้น เพราะมีจำนวนเดียวอย่างนี้ จึง จัดเป็นเอกวจนะ จะหมายความเป็น สองร้อย สองพัน เป็นต้นไม่ได…

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีทางไวยากรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการจำแนกนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการกำหนดวจนะของสังขยา ซึ่งระบุว่า ตั้งแต่ ทวิ ถึง อฏฐารส เป็นพหุวจนะ และจาก เอกูนวีสติ ถึง อฏธนวุฒิ เป็นเอกวจนะ มี

…ฏฐีวิภัตติพหุวจนะ เรียงไว้ข้างหน้า สังขยานามนามนั้น ดังนี้ ภิกขุน สติ ร้อยแห่งภิกษุทั้งหลาย ภิกฺขุน สหสฺสํ พันแห่งภิกษุทั้งหลาย ซึ่งตรงกับภาษาของเราว่า ภิกษุร้อยรูป ภิกษุพันรูป. สังขยาที่ท่านจัดเป็นสัพพ…

ข้อความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้และลักษณะของสัปพนามและนามในบาลี โดยเฉพาะเมื่อจำแนกประเภทจากสังขยาที่ถูกจัดเป็นสัพพนามหรือคุณนาม รวมถึงตัวอย่างการใช้งานและการเรียงลำดับโดยใช้ฉัฏฐีวิภัตติพหุวจนะ เพื่อให้

…. อุภ ก็แปลว่า ๒ เหมือนอย่าง ทวิ แต่ใช้นับจำนวนนามนาม อย่างเดียว ไม่ได้ใช้เข้ากันสังขยานาม เช่น สติ สหสฺสํ เป็นต้น ทั้งมีแบบแจกโดยเฉพาะเหมือนกันทั้ง ๓ ลิงค์ ๓ ๓ ติ แจกวิภัตติได้ตามแบบของตนเอง ใช้ต่อสังข…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่นามและอัพยยศัพท์อย่างละเอียด มีการอธิบายการใช้ศัพท์ต่าง ๆ และการแปลงไปใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การเข้ากับสังขยานามญาติ โดยมีการยกตัวอย่างประกอบด้วย เ

…ลย เพราะสังขยาจำนวน เต็มล้วน ๆ ที่ไม่มีสังขยาคุณต่ออยู่ข้างหน้าแล้ว เป็นเอกวจนะอย่าง เดียว เช่น สติ สหสฺสํ เป็นต้น ดังที่ได้แสดงมาแล้ว ๆ สังขยาที่เหลือจากจำนวนเต็ม สังขยาที่เหลือจากจำนวนนั้น หมายความว่า…

ในบทนี้อธิบายเกี่ยวกับสังขยาจำนวนในภาษาบาลี วิธีการนับจำนวนร้อย โดยเริ่มจากการคูณจำนวน ๑๐ เพื่อให้ได้จำนวนเต็ม เช่น ๑๐๕๑๐ เพื่อให้ได้ ๑๐๐ จากนั้นนำมาคูณอีกครั้งเพื่อให้ได้ 1,000 การใช้คำว่า ๑๐ และ ๑,๐

…วลบศัพท์เสียบ้าง ตามวิธีย่อสมาส เช่น ๒,๕๘๓ ปี ปรากฏว่า ตุยาสีติสํวจฺฉรุตฺตรจตุ สตาธิกานิ เทว สํวจฺฉรสหสสานิ เมื่อแยกออกให้เป็นศัพท์ ๆ เพื่อ เห็นง่าย ก็เป็น ตุยาสีติยา ส่วนเรหิ อุตตรานิ จตูหิ สวจฉราน สเห…

เนื้อหานี้อธิบายวิธีการต่อจำนวณเศษที่เหลือจากจำนวนเต็มในบาลี โดยใช้คำว่า อุตฺตร และ อธิก เพื่อแบ่งแยกระหว่างสังขยาคุณและสังขยานาม การใช้วิภัตติและการปรับเปลี่ยนรูปเป็นสิ่งที่สำคัญในการสร้างความถูกต้อง

…็น อาเมน ทุติย์ สติ-ทิยฑฒิสต์ ร้อยที่ ๒ ทั้งกึ่ง (หนึ่งร้อย กับ ครึ่ง คือ ๑๕๐), ๒,๕๐๐ อฑฺเฒน จตุตถ์ สหสฺสํ อฑฺฒฑฺฒสหสฺสํ พันที่ 4 ทั้งกึ่ง (สามพันกับ ครึ่ง คือ ๓,๕๐๐) หรือจะเป็น อฑฺฒจตุตถาสหสฺสํ ก็ได้, …

เนื้อหานี้เสนอการอธิบายถึงบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะเกี่ยวกับนามและอัพยยศัพท์ พร้อมทั้งการใช้เลขที่ประเมินสำหรับเอกวจนะและพหุวจนะ โดยยกตัวอย่างให้เข้าใจง่าย เช่น สังขยาที่มีจำนวนที่สุดและการใช้คำว่า อฑฺฒ ใ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 184 [แก้บาลีอัปปมัญญา] ก็ในบาลีนี้ บทว่า เมตตาสหคเตน (สหรคตกับเมตตา) ความว่า ประกอบไปด้วยเมตตา บทว่า เจตสา (มีใจ) ก็คือ จิตฺเตน (มีจิต) คำว่า เอก ทิ…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายเกี่ยวกับการใช้เมตตาในการแผ่ไปถึงสัตว์ในทิศต่างๆ ตามที่ได้ระบุในบาลี โดยมีการกล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะของอริยาบถขณะที่แผ่เมตตา การแผ่ไปยังทิศเหนือ ทิศใต้ และทิศอื่นๆ เป็นต้น จ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 186 สหคตจิต) มีคำว่า วิปุเลน ดังนี้เป็นอาทิ หรือว่า เพราะในตอน อโนธิโสผรณะนี้ มิได้ใช้ตถาศัพท์หรืออิติศัพท…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงเมตตาสหคตจิตที่มีอำนาจในการแผ่และเป็นจิตที่ไม่มีประมาณ พร้อมอธิบายว่าเมตตานั้นมีความสำคัญอย่างไรในการพัฒนาจ…

…เพศเป็นข้าศึกกัน และบุคคลที่ทำกาลกิริยาแล้ว ก็มิใช่แดน (ที่จะเจริญ มุทิตา) เหมือนกัน แต่บุคคลผู้เป็นสหายที่รักยิ่ง ซึ่งในอรรถกถา เรียกว่าสหายนักเลง จึงเป็นปทัฏฐานได้ เพราะสหายนักเลงนั้น เป็นคนบันเทิงเริ…

เนื้อหานี้เสนอวิธีการเจริญมุทิตาภาวนาในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการฝึกฝนจิตใจ ซึ่งบุคคลที่รักถือเป็นปัจจัยที่ทำให้สามารถพัฒนามุทิตาได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยัง

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 75 สมุฏฐาน ย่อมเป็นต้น โดยเป็นสหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัย นิสสยปัจจัย อัตถิปัจจัย อวิคตปัจจัย และโดยเป็นที่ตั้งด้วย แห่งธาตุ นอกนี้ (…

…ที่จะถือว่าเป็นปัจจัยชนกหรือที่ตั้ง โดยการวิเคราะห์องค์ประกอบของธาตุทั้งหลายที่เกิดขึ้นตามหลักการของสหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัยและนิสสยปัจจัย รวมถึงบทบาทของธาตุต่างๆ ในการทำงานร่วมกันเพื่อความเข้าใจที่ชั…

…พิราบ) กับพระมหาโมคคัลลานเถระ ปลง ผมใหม่ ๆ นั่งอยู่กลางแจ้งในคืนเดือนหงาย ยักษ์ร้ายตนหนึ่ง แม้ยักษ์ สหายห้ามอยู่ (ก็ไม่ฟัง) ประหารลงไปที่ศีรษะ (ท่าน) มีเสียงดัง ราวกะเสียฟ้าร้อง เวลามันประหาร พระเถระเข้…

ในบทนี้กล่าวถึงสมาธิวิปผาราอิทธิของท่านสารีบุตรและท่านสัญชีวะ โดยท่านสารีบุตรขณะนั่งอยู่กลางแจ้งนับว่าเป็นพระเถระที่มีอิทธิฤทธิ์เมื่อเผชิญหน้ากับยักษ์ในขณะที่ท่านสัญชีวะมีอานุภาพในการเข้าสมาธิแม้ในสถา

…งโดยบันไดแก้วในท่ามกลาง ทวย เทพกามาพจรทั้ง ๖ ชั้นลงโดยบันไดทองข้างซ้าย เหล่าเทพสุทธาวาส และมหาพรหม (สหัมบดี) ลงโดยบันไดเงินข้างขวา พระเทวราชทรง ถือพระบาตรและพระจีวร" ท่านมหาพรหมถือฉัตรขาวอันมีปริมณฑล ๑.…

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงประสงค์เสด็จกลับสู่มนุษยโลกและให้พระวิสสุกรรมสร้างบันไดขึ้น 3 แถวด้วยทอง เงิน และแก้ว วันรุ่งขึ้นทรงประทับยืนที่ยอดเขาสิเนรุ ดูโลกธาตุและเห็นสิ่งต่างๆ ทั้งด้านตะวันออก ตะวันตก เหน

…ห่งพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ปรากฏเป็นเช่นกับดวง อาทิตย์ ๑,๐๐๐ ดวง ในฤดูสารท ซึ่ง (แต่ละดวง) ประดับไปด้วย สหัสรังสี (พันแสง) (นี่) ประการหนึ่ง ประการหนึ่ง ความระลึกปุพเพนิวาสได้แห่งเดียรถีย์ทั้งหลาย เป็นดังกา…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการดำเนินพระญาณที่ถูกต้องและไม่ติดขัด รวมถึงการเปรียบเทียบความสามารถในการระลึกปุพเพนิวาสของพระสาวกและพระพุทธเจ้าด้วยแสงที่เปรียบเทียบกับแสงต่าง ๆ ที่แสดงถึงความรู้และคุณธรรม สามารถ

…็นอย่างเดิมเสีย. ข. อาการันต์ ที่เป็นนามนามานามา อิติตลิงค์ เข้าสามแล้วไม่ ต้องรัดสะ เช่น :- กณฺฑาน สหสุ สหสู สพันธ์แห่งนางสาวน้อย. ดาราน คโน ตาราคโน หมู่แห่งควา. อี อารันต์ ก. อีการันต์ ที่เป็นนามนามาม…

เนื้อหานี้เป็นการอธิบายคำบาลีและการนำไปใช้ในบริบทต่างๆ โดยเฉพาะเรื่องการประยุกต์ใช้คำในภาษาและการทำความเข้าใจความหมายของคำ อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างคำในหน้าที่ต่างๆ และอย่างที่ไม่ต้องรัดสะ เพื่อให้ผ

…องนามนามบใน ต้องประกอบนามนามบตามบงบงวัดด้วยวิธีวัดวิธีวัด พุฒวนะ เช่น นรานี สด ร้อยแห่งคน ท. มุจราน สหฺสุ พันแห่งนกยูง ท. เป็นตัน ตัคริต

…ยเพื่อให้เข้าใจถึงหลักการได้ดียิ่งขึ้น เช่น การใช้นามในรูปแบบต่างๆ อาทิ นรานีสด ร้อยแห่งคน และมุจรานสหฺสุ พันแห่งนกยูง เป็นต้น เนื้อหาทั้งหมดมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับการศึกษาในศาสตร์ด้านภาษาและวรรณกรรม…

…สันทนีว่าดา ปูติมาณ ชนมีทุกข์ ปาจิณ มาร ผู้มีบาป ท่าน แสดงเป็น อิมนุด ปัจจัย เป็นพิเศษอีกนึง. ณ ปอ. สหสูตร อุตติ อุตติฺ สหิโ คนนศรธา. มงฺคลฺ อสูร อุตติ มงฺคลโร คนมีความเศรษ. คำแปลวิภาคะทั้งหมดยังเหมือนอ…

เนื้อหานี้นำเสนอการอภิปรายเกี่ยวกับคำบาลีที่แสดงถึงลักษณะของมนุษย์ เริ่มจากคำว่า 'สุข' ที่หมายถึงความสุข และคำอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับคุณลักษณะต่างๆ ของคน เช่น มีทรัพย์ มีปัญญา ในการสนทนานั้นมีการเน้นให

…งสิ่ง หมายความว่า หนึ่ง กับ ครึ่ง ประกอบไว้ สุด บ้างหน้าคำสั่งขยายแบ่งจำนวนั้น ๆ ในหนนี้ก็คือ สหสุข จง ทสหสุข สต ๑๕๐ มีรูปเป็นทิพทล สหสู่ จิงหมายความว่า ๑,๕๐๐ ที่ยก ทสหสู่ ใจบ้างนั้นนี่ได้…

…ถึงวิธีการใช้จำนวนในภาษาไทย รวมถึงตัวอย่างการแสดงจำนวนและการใช้คำที่เกี่ยวข้องกับจำนวน เช่น อุตุ และสหสุข นอกจากนี้ยังพูดถึงความสำคัญของการเข้าใจจำนวนในการสื่อสารและการเรียนรู้ภาษาอย่างถูกต้อง เนื้อหามี…

…ลวิบาก พิงทราบโดยประการที่กล่าวมานั้น เป็นอันดับแรก (ในชีวิตชาดก-วิญญาณมารวมมูล) [ถามว่ารกุสลวิปาก- สหฏกะ] ส่วนอัพยากฤทธิวิญญาณที่ประกอบด้วยวิบากเหตุ มือโลกะเป็นต้น ชื่อเหตุกะ สหฏกะอัพยากฤทธนั้นมีก็ ฯ โ…

เนื้อหาครอบคลุมเกี่ยวกับวิญญาณทั้ง ๕ ที่ถูกกำหนดตามอารมณ์และรูป รวมถึงการแบ่งประเภทของวิญญาณที่เกี่ยวข้องกับกุศลวิบากและอัพยากฤทธิวิญญาณ อธิบายถึงการใช้มโนธาตุในชีวิตและกิริยาที่สัมพันธ์กับอารมณ์ทั้ง