หน้าหนังสือทั้งหมด

ความเป็นคนฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม
258
ความเป็นคนฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม
…ที่ทำสักการบูชา ถ้าคณะมัลลกษัตริย์จะไม่ฉลาด ในอุบายหยั่งเห็นเหตุการณ์ข้างหน้า พอทูตเมืองไหนมาถึงก็จะแจกให้ไป ๆ ฉวยว่าพระ สารีริกธาตุหมดแล้วจะมีใครมาขออีกแลจะไม่ได้ หรือผู้ที่ได้แจกแล้ว แต่จะไม่พอประสงค์เ…
…งความฉลาดและการตัดสินใจที่ถูกต้องในสถานการณ์ที่มีภัย จากกรณีศึกษาของคณะมัลลกษัตริย์ในกุสินารา ที่ไม่แจกพระสารีริกธาตุให้กับทูตจากหลายพระนครทันที โดยมีการแบ่งปันเป็นสี่ส่วนเพื่อป้องกันการทำสงคราม และสร้าง…
ความสำคัญของธรรมในชีวิต
342
ความสำคัญของธรรมในชีวิต
…นผู้ใคร่ธรรมนั้น ได้แก่ความเรารพในธรรม ความเป็นผู้หนักใน ธรรม, ธรรมะในที่นี้ ประสงค์เฉพาะธรรมข้างดี แจกออกเป็น ๒ คือ คุณ ๑ กรณียะ ๑ ธรรม คือคุณนั้น เช่นสัทธรรม ๗ ศรัทธา หิริ โอตตัปปะ พาหุสัจจะ วิริยะ สติ…
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทาน โดยมุ่งเน้นที่ความเป็นผู้ใคร่ธรรม และอัตถกามตา ซึ่งสะท้อนถึงความมุ่งมั่นในคุณธรรมและความสำคัญของการรักษาธรรมในชีวิตประจำวัน การดำเนินชีว
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
24
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 173 กัตตุวาจก (๑๑๘) แจก ภู ธาตุเป็นตัวอย่าง ๑. วตฺตมานา ปุริส. เอก. พหุ ป. ภวติง ภวนฺติ. ม. ภวสิ. ภวถ. 8. ภวามิ. ภวาม. ๒. ป…
บทนี้เน้นการแจกแจงธาตุของคำในภาษาบาลี โดยให้ตัวอย่างในประเภทต่างๆ เช่น วตฺตมานา และ แสดงการจัดระเบียบคำในแต่ละประเภ…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาต และ กิตก์
25
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาต และ กิตก์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 174 (๑๑๙) แจก ปจฺ ธาตุ เป็นแบบเทียบ. ๑. วตฺตมานา ปุริส. เอก. พหุ. ป. ปจติ. ปจนฺติ. ม. ปจส. ปจถ. g. ปจามิ. ปจาม. ๒…
หนังสือเล่มนี้เจาะลึกเกี่ยวกับโครงสร้างและหลักการในไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะในการวิเคราะห์และจัดหมวดหมู่ของปจฺ ธาตุ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการใช้ภาษาละตินและแสดงความสัมพันธ์ในแต่ละประโยค พร้อมศึกษารายละเอี
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
26
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…ยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 175 [๑๒๐] แม้ถึงหมวดธาตุอื่น ๆ ก็พึงแจกโดยนัยนี้ เปลี่ยนแต่ ปัจจัยที่สำหรับกับหมวดธาตุนั้น ๆ เท่านั้น, ยกเสียแต่ธาตุบางอย่าง เข้ากับวิภัตติ…
ในบทนี้ได้อธิบายถึงการแจกจ่ายธาตุในภาษาบาลี โดยเฉพาะตามหลักไวยากรณ์และวิภาคต่างๆ ที่สัมพันธ์กับลักษณะของคำ รวมถึงตัวอย่างการใ…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 177
28
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 177
…ตุ เสีย ๑๕. เมื่อลง เณ, ณย ปัจจัย ต้องพฤทธิ์สระตัวหน้าธาตุ และลบ ณุ เหมือนวิธีตัทธิต กัมมวาจก (๑๒๒) แจกแต่วัตตมานา ประถมบุรุษอย่างเดียว เอก. พหุ. ปริยเต, ปจฺจเต. ปริยนเต, ปจฺจนฺเต. รุนฺธิยเต. รุนฺธิยนเต.…
บทนี้จะอธิบายกลไกและวิธีการใช้พยัญชนะตามโครงสร้างที่หลากหลายของภาษาบาลี เช่น การใช้ปัจจัย การลบ และวิธีการทำให้คำมีความหมาย โดยเฉพาะการศึกษาลักษณะการทำงานของธาตุและพฤทธิ์ที่ส่งผลต่อการสร้างคำใหม่ นอกจ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
29
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
… ที่สุดแห่ง ปจ ธาตุ จ ไม่ต้องลง อิ อาคม เป็น จจ บ้าง ๓. ซ้อน ยุ - พยัญชนะ ที่ ย-ปัจจัยบ้าง ภาววาจกก็แจกเหมือนกัมมวาจก ไม่ต้องแจกไว้ในที่นี้, ต่าง กันแต่ลักษณะที่กล่าวแล้ว ในวาจกข้างต้น เหตุกัตตุวาจก (๑๒๔…
เนื้อหาในบทนี้มีการแจกแจงเกี่ยวกับหลักการในกัมมาวาจก เช่น การใช้ ย-ปัจจัย และการซ้อนพยัญชนะในกัมมาวาจก อีกทั้งยังมีการยกตั…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
30
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…จยฺยาส, ปาเจ ยาถ อุ, ปาเจยฺยาม, ปาเจยฺยาม, อปาเจส, อย่าจยิมหา ปาเจยฺย์. (นิยตฺตนี้ ไม่ได้ใช้ ไม่ต้องแจก) ๓. ภวิสฺสนฺติ ป. ปาเจสสติ, ปาเจสฺสนฺติ, ม. ปาเจสสส. ปาเจสสถ. อุ. ปาเจสสามิ, ปเจสสาม. ๘. กาลาติปตฺต…
บทเรียนนี้จัดลำดับการศึกษาไวยากรณ์บาลีภาคที่ ๒ เน้นที่การทำความเข้าใจการใช้งานของคำและรูปแบบต่าง ๆ ในภาษาบาลี โดยพิจารณาถึงรูปแบบคำเช่น ปาเจยฺย และ อปาเจส การใช้คำเหล่านี้ในประโยคและวิธีการสร้างคำในบร
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
32
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
…กับที่กล่าวแล้ว ในโคตตตัทธิต (๑๐๓) วิธีสนธิก็เหมือนกับที่กล่าวแล้วในสระสนธิ (๑๕) เหตุกัมมวาจก (๑๒๗) แจกแต่วัตตมานา ประถมบุรุษอย่างเดียว ลง ณาเป ปัจจัย เป็นตัวอย่าง เอก. พหุ. ปาจาปิยเต. ปาจาปิยนฺเต. รุนฺธ…
เนื้อหานี้เป็นการนำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในภาคที่ 2 ซึ่งมีการกล่าวถึงอาขยาตและกิตก์ พร้อมกับการยกตัวอย่างเช่น การลงปัจจัย การสนธิ และการใช้คำในหลาย ๆ รูปแบบ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับวิธีการทำให้เกิด
วิสุทธิมรรค: ยถาสันตฤติกภิกษุ
173
วิสุทธิมรรค: ยถาสันตฤติกภิกษุ
…- หน้าที่ 169 [วิธี (ปฏิบัติ) ในยถาสันติยังคะ ] ก็แล ยถาสันตฤติกภิกษุนั้น เสนาสนะใดที่เสนาสนคาหาปกะ แจกให้ว่า "เสนาสนะนี้ได้แก่เธอ" ก็พึงยินดีด้วยเสนาสนะนั้น ไม่ พึง (เลือก) ทำภิกษุอื่นให้ต้องย้าย (เสนาส…
การปฏิบัติในยถาสันตฤติกภิกษุเกี่ยวข้องกับการรับเสนาสนะที่จัดสรร และแบ่งเป็น 3 ประเภทตามความเหมาะสมของแต่ละบุคคล ผู้ถืออย่างอุกฤษฎ์จะไม่ใคร่ถาม หากมีความโลเลในเสนาสนะอาจส่งผลต่อการปฏิบัติ และหากเสนาสนะ
คำอธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
12
คำอธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
…่านสมมติให้เป็นอิตถีลิงค์ ส่วน ในอุทาหรณ์ที่ยกมานั้นส่อให้เห็นว่าหาเป็นไปตามสมมติไม่ คือเป็น รชชุนา แจกตามแบบ นปุ๊, ยุกติอย่างไรขอนักบาลีพิจารณาดูเถิด วจนะ สิ่งทั้งปวงที่ผู้พูดกล่าวถึงมากบ้างน้อยบ้างเป็น…
บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่มุ่งเน้นไปที่การอธิบายนามและอัพยยศัพท์ โดยยกตัวอย่างการใช้งานของคำว่า 'ปุริโส' และ 'ปุริสา' เพื่ออธิบายหลักการของเอกวจนะและพหุวจนะ ซึ่งเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจควา
การวิเคราะห์วิภัตติในบาลีไวยากรณ์
14
การวิเคราะห์วิภัตติในบาลีไวยากรณ์
…ป็นเครื่องหมายให้รู้ วจนะได้ประการ ๑ นามศัพท์จึงจะใช้ให้สำเร็จประโยชน์ได้ดี วิภัตติ ศัพท์นี้ แปลว่า แจกหรือจำแนกศัพท์ให้มีเนื้อความเนื่องถึงกัน ตามภาษาที่มีทั่วไป ในประเภทศัพท์ที่ไม่ใช่พวกอัพยยศัพท์ ลิงค…
…ญในเรื่องของอายตนิบาตและการจำแนกประเภทศัพท์ในภาษาที่ไม่ใช่พวกอัพยยศัพท์ และวิธีการที่แตกต่างกันในการแจกแจงศัพท์เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจน ในเชิงประยุกต์การใช้วิภัตติจะช่วยให้ผู้เรียนสามารถสื่อสารได้อย่างเห…
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
22
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
…" แปลว่า ศัพท์ เล็กน้อย หรือ "ปกิณณกศัพท์" แปลว่าศัพท์เรี่ยราด ที่เรียกอย่างนั้น เพราะบางพวกก็มีวิธีแจกเฉพาะตน ๆ ศัพท์เดียว ไม่มีวิธีแจกทั่วไปใน ศัพท์อื่น ซึ่งได้กล่าวไว้แล้วในนามทั้ง ๓ บางพวกก็มีวิธีแจก
…ีการจัดแบ่งศัพท์ออกเป็นกลุ่มต่างๆ ได้แก่ กติปยศัพท์ จำนวน 12 ศัพท์ เช่น อตฺต, พฺรหม, ราช เป็นต้น การแจกศัพท์นั้นมีหลากหลายรูปแบบ ทั้งแบบลิงค์เดียวและสองลิงค์ ซึ่งขึ้นอยู่กับตัวศัพท์เอง บทนี้จึงนำเสนอการแ…
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
23
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 22 อตฺต (ตน) เป็นปุ๊, แจกอย่างนี้ ป. อตฺตา เอา อะ กับ สิ เป็น อา แปลว่า อันว่า ตน ซึ่ง ตน ท. อตฺตานํ เอา อะ กับ อิ เป็น อาน แ…
บทนี้พูดถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์โดยเฉพาะภาษานามและอัพยยศัพท์ซึ่งมีการแจกแจงความหมายของคำต่างๆ เช่น 'อตฺต' และรูปแบบการแปรนามในบริบทต่างๆ ตั้งแต่ตนถึงการแทนโดยละเอียด เรียนร…
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
28
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
…เฉพาะ ส วิภัตติ ถ้าไม่แปลง เป็น โน ไม่ต้องเอา อะ เป็น อุ ๓. แม้มีศัพท์อื่นนำหน้า เช่น "มหาพรหม" ก็คงแจกอย่างนี้ และโดยกำเนิดท่านว่าเป็นชายสิ้น จึงเป็น ปุลิงค์ ได้อย่างเดียว ราช (พระราช) เป็น ทุวิลิงค์ ใน…
บทนี้พูดถึงหลักการและวิธีการใช้บาลีไวยากรณ์ที่เกี่ยวกับนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการแจกแจงตามหลักของ ส วิภัตติ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจและนำไปใช้ได้ถูกต้อง ผ่านตัวอย่างการแจกแจงคำว่า …
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
30
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
…ระโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 29 ศัพท์สมาสที่มีราชศัพท์เป็นที่สุดเหมือนราชา แจกอย่างนี้ก็ได้ พหุ. เอก. ป. มหาราช เอา อะ กับ สิ มหาราชโร· เอา อะ กับ โย เป็น อาโน ทุ. มหาราช å คงไว้…
ในบทนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับการใช้ราชศัพท์ในภาษาบาลี โดยแสดงตัวอย่างคำที่เป็นราชศัพท์และการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของคำ เช่น มหาราช และคำที่มีการสมาสที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงการทำงานของ ส, อะ,
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
32
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 31 ข้อควรจำใน มหาราช ศัพท์ ๑. ศัพท์ที่จะนำมาแจกอย่าง มหาราช ศัพท์ได้ ศัพท์นั้นต้อง เป็นศัพท์สมาส. ๒. ศัพท์สมาสนั้นนำมาแจกไว้ เฉพาะวิเสสนบุพพบท และ …
เนื้อหานี้ชี้แจงเกี่ยวกับการแจกศัพท์ในบาลี โดยแนะนำข้อควรจำในคำนามมหาราช ศัพท์ที่ต้องเป็นศัพท์สมาส และข้อบังคับในการใช้วิเสสนบุพพบท…
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
36
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
…บายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 35 ลง อี ปัจจัย เป็นเครื่องหมายที่ท้ายศัพท์ เป็น อรหนูตี แจกอย่าง อี การันต์ (นารี) ในอิตถีลิงคั่ง อรหา เอา นุต กับ สิ เป็น อา อรห์ เอา นุต กับ สิ เป็น อ. ศัพท์…
…ลีไวยากรณ์ในส่วนของนามและอัพยยศัพท์โดยอธิบายถึงการใช้ปัจจัยในการเปลี่ยนแปลงแบบต่างๆของคำและแนวทางการแจกเสียง เช่น ศัพท์คุณนามที่มีการแจกอย่างไร คำที่เกี่ยวกับนามในรูปแบบต่างๆ เช่น กมฺมนฺต และ ภวนฺต พร้อม…
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
37
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
…อา โย เป็น อา แล้ว โภนโต เอา โย เป็น โอ แล้วแปลง ภว เป็น โภ. ศัพท์ที่มี อนุต เป็นที่สุด บางวิภัตติจะแจกเหมือน อ การันต์ ในปุ๋. นปุ๊. ก็ได้ เพราะเป็นการง่ายจึงไม่ได้แสดงไว้ในที่นี้, ศัพท์ กิริยากิตก์ประกอ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะประมวลการจัดการรูปแบบของนาม และการใช้ศัพท์ในคำอธิบาย พร้อมตัวอย่างการแปลงคำ เพื่อเข้าใจการใช้ในประโยคอย่างถูกต้อง. การศึกษาไวยากรณ์เหล่านี้สำคัญต่อการเ
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
38
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
…กรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 37 เช่น กโรนฺโต กระทำอยู่ ดังนี้ ตามแต่ต้องการ สตฺถุ (ผู้สอน) ลิงค์ แจกอย่างนี้ :- เอก. ป. สตฺถา เอา อุ การันต์ กับ สิ เป็น อา ท. สตฺถาร์ เอา อุ การันต์ เป็น อาร คง อู๋ ไว…
บทความนี้นำเสนอการอธิบายบาลีไวยากรณ์ในส่วนของนามและอัพยยศัพท์ โดยมีการแสดงตัวอย่างการแปลงคำในลักษณะต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการใช้สตฺถุในรูปแบบเอกพจน์และพหุพจน์ พร้อมแนวทางการลบหรือเปลี่ยนแปลงรูปของคำเพื่อให