หน้าหนังสือทั้งหมด

บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
52
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
…บ้าง. ๓ เอา สฺมึ เป็น สฺสํ แล้ว รัสสะ การันต์ ให้เป็น อ บ้าง แปลงเป็น อิ บ้าง. ต ศัพท์ใน นปุสกลิงค์ แจกเหมือน ใน ปุ๊ลิงค์ แปลกแต่ ป. เอก, ตี, พหุ, ตานิ, ท, พหุ, ตานิ เท่านั้น, ต ศัพท์ ที่เป็น ประถมบุรุษ …
บทนี้ครอบคลุมความรู้เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ในด้านนามและอัพพยศัพท์ โดยเน้นที่การแปลงคำศัพท์และการใช้ในบริบทต่าง ๆ เช่น การแปลง 'ส' เป็น 'สฺสา' และ 'อิ' การใช้คำในนปุสกลิงค์ รวมถึงการเปรียบเทียบ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
53
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
… แต่ที่ยกเอานามศัพท์ขึ้นแปลด้วยนี้ ก็เป็นอุบายที่จะให้ผู้แรกศึกษาเข้าใจความได้ชัด และฉลาดในการที่จะ แจกวิภัตติและผูกประโยค เพราะฉะนั้น แปลต่อไปข้างหน้า จะต้อง ใช้ตามแบบที่เคยใช้มาแต่ก่อน ไม่เปลี่ยนแปลง ต…
…ุษ สอนให้นำเอานามศัพท์ที่เป็นสัพพนามมาใช้ในการแปลเพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง ในการผูกประโยคและการแจกวิภัตติ ตัวอย่างเช่น การแปลว่า "โส อาจริโย" สำหรับคำที่มีบริบทในตัวอย่างเพื่อผลักดันความเข้าใจไปข้าง…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒: นามและอัพพยศัพท์
55
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒: นามและอัพพยศัพท์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 83 [๘๔] ตุมห ท่าน ทั้งสองลิงค์ แจกอย่างเดียวกัน อย่างนี้ :- เอก. พหุ ป. ตว์ ตุว ตุมเห โว ทุ ต ตัว ตัว ตุมเห โว ต. ตยา ตวยา เต ตุมเหหิ …
…จำแนกรูปแบบของนามและอัพพยศัพท์ โดยนำเสนอการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์อย่างละเอียดและชัดเจน พร้อมกับการแจกแจงรูปแบบตัวอย่างต่างๆ รวมถึงกรรมกรรมนามและการใช้ในประโยคพื้นฐานเพื่อความเข้าใจที่ถูกต้อง ในบทนี้ยัง…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
56
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
…น วิภัตติ และ การันต์ ๑ เอา อมห กับ วิภัตติ นั้น ๆ เป็นรูปนั้น ๆ ๒ เม โน มีบทอื่นนำหน้าจึงมีได้ วิธีแจก วิเสสนสัพพนาม นิยมานิยม [๔๖] ย ศัพท์ ใด ในปุ๊ลิงค์ แจกอย่างนี้ :- เอก. ป. โย พหุ. เย ทุ ย เย ต. เยน…
…แปลงวิภัตติและการันต์ พร้อมตัวอย่างการใช้ซึ่งช่วยให้เข้าใจการใช้คำในภาษาบาลีได้ชัดเจนยิ่งขึ้น และการแจกประเภทของวิเสสนสัพพนามในภาษาด้วย
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
57
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 85 ศัพท์เหล่านี้ แจกเหมือน ย ศัพท์ อญฺญ อญ ตร อญ ตม ปร อปร กตร " อื่น กตม คนไหน คนใดคนหนึ่ง เอก คนหนึ่ง, พวกหนึ่ง เอกจจ …
ในบทนี้เราจะได้ศึกษาศัพท์ที่ถูกแจกหรือแบ่งหมวดในบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ โดยมีการแแบ่งศัพที่มีลักษณะเฉพาะ เช่น ศัพท์เอกและพหุ พร้อมท…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒: นามและอัพพยศัพท์
58
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒: นามและอัพพยศัพท์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 86 นอกนั้น แปลงเป็น ก แล้วแจกในไตรลิงค์ เหมือน ย ศัพท์ ก ศัพท์ ที่แจกด้วยวิภัตติในไตรลิงค์นี้ มี จิ อยู่ท้ายศัพท์ แปลว่า "น้อย" บ…
บทนี้เน้นการศึกษาเรื่องวจีวิภาคในบาลี โดยให้ความสำคัญกับการแจกศัพท์ที่มีส่วนท้ายเป็น จิ และการแปลความหมายในบริบทต่าง ๆ รวมถึงการใช้รูปแบบพหุและเอกในการแสดงออกทางภ…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
59
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
… อุ ว่า "กี ปาลิต ปมชฺชติ ดูก่อนปาลิต ทำไม [ท่าน] ประมาทอยู่" ๒ က ๒ 0 [๔๘] เอต ศัพท์ [นั่น] ในลิงค์ แจกอย่างนี้:- เอก. พหุ. ป. เอกโส เอเต ทุ เอต เอน เอเต ต. เอเตน เอเตหิ จ. เอต ส เอเตสํ เอเตสาน ปญฺ. เอตส…
บทที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์นี้เน้นการใช้ศัพท์ที่มีความหมายในการตั้งคำถาม เช่น 'กึ' ที่หมายถึง 'หรือ' และ 'กี' ซึ่งหมายถึง 'ทำไม' พร้อมยกตัวอย่างเพื่อความเข้าใจชัดเจน. นอกจากนี้ยังช่วยให้ผู้ศึกษารู้วิธีการ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
61
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
…อิม เป็น อน แล้วเอา นา เป็น เอน. ๓ ส สุมา สม อยู่หลัง เอา อิม เป็น อ ได้บ้าง อิม ศัพท์ ในอิตถีลิงค์ แจกอย่างนี้ :- เอก. พหุ. ป. อย อิมา ทุ อิมิ อิมา ต. อิมาย อิมาหิ จ. อิมิสสา อิมิสสาย อนุสา อิมาส์ อิมาส…
บทนี้นำเสนอเกี่ยวกับการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์ในภาษาบาลี โดยมีตัวอย่างและการแจกจ่ายของศัพท์ในอิตถีลิงค์ เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจการใช้ในรูปแบบต่าง ๆ ของคำเช่น อิม อิมา และอื่น ๆ รวมถ…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
62
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 90 [๕๐] อมุ ศัพท์ [โน้น] ใน ลิงค์ แจกอย่างนี้ :- เอก. พหุ. ป. อม อมู ทุ อมิ อมู ต. อมนา อมูหิ จ. อมุสส อมโน อมูส์ อมูสานํ ปญฺ. อมสมา อมมห…
ในหน้าที่ 90 ของหนังสือ บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ กล่าวถึงศัพท์ อมุ ที่มีการแจกอย่างเป็นระบบในแบบเอกและพหุ พร้อมทั้งรายละเอียดของศัพท์ประเภทต่าง ๆ เช่น อมอมู อมิม และแบบการจัดกลุ่…
หน้า10
63
…๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 91 ฉ. อมสฺสา ส. อมุสล อมูหิ อมูส์ อมูสานํ อมูส อมุ ศัพท์ ใน นปุสกลิงค์ แจกเหมือนใน ปุ๊ลิงค์ แปลกแต่ ป. ท. เอก, อท, พหุ, อมูน เท่านั้น ที่เป็น อทิ นั้น ใน น. เอา อม กับ สิ หรื…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
78
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
…ปัจจัยที่เป็นกิริยากิตก์ ๕ ตัว คือ ตเว ตุ๊ ตูน ตวา ควาน กับทั้งปัจจัยที่อาเทศออกจาก ตวา เป็น อัพยยะ แจกด้วยวิภัตติไม่ได้ อุ. คิงน :- ดังนี้ :- กาตเว กาตุ๊ กาตูน ก วา เพื่ออันทำ ความทำ, เพื่ออันทำ ทําแล้ว…
เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ กล่าวถึงคำศัพท์และความหมายเช่น 'สพฺพทา', 'เอตรหิ', และอื่น ๆ ที่ใช้ในกาลต่าง ๆ รวมถึงกิริยากิตก์และการอาเทศออกจาก ตวา เป็น อัพยยะ. ข้อมูลนี้สามารถนำไปใช้ในกา
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 62
62
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 62
…นยสหสฺสวเสน นั้น มีการแสดง ๑๐๐๐ นัย ดังต่อไปนี้ ๆ คือ อย่างไร ๆ คือ โสดาปัตติมรรค พระผู้มีพระภาค ทรงแจกออกไปตามชื่อว่าฌานล้วน ๆ ไม่เกี่ยวถึงความต่างแห่งปฏิปทา เป็น ๒ อย่างก่อน คือ สุญญตะ และอัปปณิหิตะ ทร…
ในหน้าที่ 62 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกาได้กล่าวถึงการแจกแจงนัยที่เกี่ยวข้องกับโสดาปัตติมรรค โดยมีการแสดงออกถึงประเภทนัยที่เป็นจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น การแจกออ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: อรูปจิตและฌานในพุทธศาสนา
65
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: อรูปจิตและฌานในพุทธศาสนา
…มต่างแห่งชาติ แล้วจำแนกใจคือจิตออกไป ด้วยประการอย่างนี้ คือตามที่กล่าวมาแล้ว ฯ อีกอย่างหนึ่ง บัณฑิต แจกจิตออกไปเป็น ๑๒๑ คือ ๑๐๐ เกินไป ๒๐ เลยไป ๑ ฯ [ว่าด้วยฌานประกอบในโลกุตตรจิต] ชื่อว่าปฐมฌานโสดาปัตติมร…
…ราะห์ประเภทของจิตที่มีความแตกต่างกันออกไปตามภูมิและความแตกต่างแห่งชาติ ซึ่งนักปราชญ์หรือบัณฑิตสามารถแจกจิตออกไปได้หลากหลายประเภทและมีการจำแนกจิตออกเป็น ๑๒๑ ได้แก่ ๑๐๐ เกินไป ๒๐ เลยไป ๑. นอกจากนี้ยังพูดถึ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
180
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…างท้ายทั้ง ๒ เป็นไป ครั้งเดียว ในลำดับแห่งนิโรธ ผลจิตเป็นไปแม้ ๒-๓ ครั้ง ในลำดับ แห่งมรรค ดังนี้ ฯ [แจกวิถีจิตตามบุคคล] บัดนี้ เพื่อที่จะแสดงการกำหนดวิถีจิตที่จะเกิดแก่บุคคล ๑๒ จำพวก คือแก่ปุถุชน ๔ จำพวก…
เนื้อหาชี้ให้เห็นถึงการหยุดการกระทำทางจิตวิญญาณ อนาคามิผล และอรหัตตผล และการวิเคราะห์จิตที่เกิดขึ้นตามประเภทบุคคล โดยมุ่งแสดงการกำหนดวิถีจิต ที่เกี่ยวข้องกับอภิญญาและมรรค สมาบัติ การกำหนดประเภทบุคคลใน
อุบายโกศลและความฉลาดในการประกอบกิจ
32
อุบายโกศลและความฉลาดในการประกอบกิจ
…ป็นที่ทำสักการบูชา ถ้าคณะมัลลกษัตริย์ จะไม่ฉลาดในอุบายหยั่งเห็นการณ์ข้างหน้า พอทูตเมืองไหนมาถึง ก็จะแจกให้ไป ๆ ฉวยว่าพระสารีริกธาตุหมดแล้ว จะมีใครมาขออีกและจะ ไม่ได้หรือผู้ที่ได้ แจกแล้ว แต่จะไม่ประสงค์เ…
…ัดการปัญหา จากเรื่องราวในมหาปริพพานสูตร การแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์พระสารีริกธาตุโดยไม่แจกจ่ายก่อนให้ระวังภัย และกระบวนการในการแบ่งปันอย่างชาญฉลาดระหว่างกษัตริย์ต่างๆ เพื่อหลีกเลี่ยงสงครามแล…
การรู้จักใช้เวลาในชีวิตตามหลักธรรม
61
การรู้จักใช้เวลาในชีวิตตามหลักธรรม
…งไปย่อมไม่กลับ หลัง จึงควรให้เปลืองไปด้วยดี, พระองค์จะทรงแสดงแบบอย่างในข้อนี้อันสมแก่บรรพชิต จึงทรง แจกนิทเทสแห่งกาลัญญุตาวิกัปหลัง ดังนี้ว่า กาลญญ จ กถ โหติ ภิกษุเป็นกาลัญญู ผู้รู้จัก กาลเป็นไฉน อิธ ภิก…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการใช้เวลาอย่างมีคุณค่า โดยอิงหลักการจากพระธรรมที่สอนให้ผู้อยู่ในธรรมวินัยรู้จักแยกแยะช่วงเวลาที่ควรทำกิจต่าง ๆ รวมทั้งการเข้าใจฤดูกาลต่าง ๆ เพื่อให้สามารถใช้
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย
81
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย
…มวล ทีเดียว ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรจักอาจยังอริยอัฏฐิงคิกมรรคให้เกิดขึ้นจักอาจทำให้เจริญขึ้น ต่อนี้ทรง แจกอัฏฐิงคิกมรรคนั้นแล้วตรัสว่า ด้วยบรรยายนี้แลจึงรู้ว่า ความเป็นผู้มีกัลยาณมิตร เป็น พรหมจรรย์ทั้งมวลท…
เนื้อหาเกี่ยวกับกัลยาณมิตรซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการบรรลุนิพพาน และบทบาทของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของพระราชกุมารที่สามารถพ้นจากอำนาจของนางยักขินีได้ และอานนท์ผู้ที่รู้ถึงความสำคั
ความเป็นคนฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม
258
ความเป็นคนฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม
…ที่ทำสักการบูชา ถ้าคณะมัลลกษัตริย์จะไม่ฉลาด ในอุบายหยั่งเห็นเหตุการณ์ข้างหน้า พอทูตเมืองไหนมาถึงก็จะแจกให้ไป ๆ ฉวยว่าพระ สารีริกธาตุหมดแล้วจะมีใครมาขออีกแลจะไม่ได้ หรือผู้ที่ได้แจกแล้ว แต่จะไม่พอประสงค์เ…
…งความฉลาดและการตัดสินใจที่ถูกต้องในสถานการณ์ที่มีภัย จากกรณีศึกษาของคณะมัลลกษัตริย์ในกุสินารา ที่ไม่แจกพระสารีริกธาตุให้กับทูตจากหลายพระนครทันที โดยมีการแบ่งปันเป็นสี่ส่วนเพื่อป้องกันการทำสงคราม และสร้าง…
ความสำคัญของธรรมในชีวิต
342
ความสำคัญของธรรมในชีวิต
…นผู้ใคร่ธรรมนั้น ได้แก่ความเรารพในธรรม ความเป็นผู้หนักใน ธรรม, ธรรมะในที่นี้ ประสงค์เฉพาะธรรมข้างดี แจกออกเป็น ๒ คือ คุณ ๑ กรณียะ ๑ ธรรม คือคุณนั้น เช่นสัทธรรม ๗ ศรัทธา หิริ โอตตัปปะ พาหุสัจจะ วิริยะ สติ…
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทาน โดยมุ่งเน้นที่ความเป็นผู้ใคร่ธรรม และอัตถกามตา ซึ่งสะท้อนถึงความมุ่งมั่นในคุณธรรมและความสำคัญของการรักษาธรรมในชีวิตประจำวัน การดำเนินชีว
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
24
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 173 กัตตุวาจก (๑๑๘) แจก ภู ธาตุเป็นตัวอย่าง ๑. วตฺตมานา ปุริส. เอก. พหุ ป. ภวติง ภวนฺติ. ม. ภวสิ. ภวถ. 8. ภวามิ. ภวาม. ๒. ป…
บทนี้เน้นการแจกแจงธาตุของคำในภาษาบาลี โดยให้ตัวอย่างในประเภทต่างๆ เช่น วตฺตมานา และ แสดงการจัดระเบียบคำในแต่ละประเภ…