ความกตัญญูและพระคุณ : หน้า 38/56

๓๘ แบบคน ลูกก็เลยเป็นคน เพราะฉะนั้น พ่อของเด็กคนนี้มีพระคุณตรงที่ อุตส่าห์ให้ยืมแบบเป็นคน ยังดีกว่าได้แบบเป็นวัวเป็นควาย พ่อของเด็กคนนี้มีพระคุณไหม ? มี ไปกราบเถอะ มันก็มาอย่างนี้ แบบที่เป็นคนดีอย่างไร ? อย่างน้อยที่สุด ก็ได้ โครงสร้างความเป็นคน ซึ่งสามารถใช้ทำความดีได้อีกเยอะ เลย สมมุติว่าโดยสติปัญญาอย่างพวกเรานี้ ถึงแม้อย่า ว่าแต่เป็นรูปสัตว์ไปทั้งหมดเลย แค่ตัวเป็นคน หัวเป็นช้าง เท่านั้นเอง ยังทำอะไรไม่ได้เลย หรือถ้าหัวเป็นคน แล้วตัว เป็นช้างยิ่งหนักข้อเข้าไปอีก เพราะฉะนั้น ท่านให้ยืมแบบ เจ๋งๆ ให้เราได้มาเป็นคนนั้น เราก็ไปกราบท่านเถอะ เลี้ยง หรือไม่ก็ช่างท่านเถอะ จะตั้งใจให้เกิดหรือไม่ก็ไม่ว่ากัน เพราะ อุตส่าห์ได้เกิดมาแล้ว ก็กราบขอบพระคุณครับ แต่ว่าพระคุณของพ่อแม่ที่มีให้เด็กนั้นก็มีไปตาม ส่วน ตั้งแต่ให้ยืมแบบเป็นคน ให้การศึกษาอีกขั้นหนึ่งอีก จบการศึกษาแล้วออกทุนให้ด้วยไปตั้งเนื้อตั้งตัวมันก็อีกขั้น หนึ่ง เพราะฉะนั้น พระคุณของพ่อแม่แต่ละท่านไม่เท่ากัน หรอก แล้วก็แยกออกมาเป็นขั้นเป็นตอนให้ดี แต่ว่าในฐานะที่เราเป็นชาวพุทธ ศึกษาธรรมะมา ถึงตรงจุดนี้แล้ว ก็ขอฝากเอาไว้ด้วย เพราะว่าบางทีถ้าไม่ ๓๙ ระมัดระวังตรงนี้ก็อาจจะพลาดได้ ระวังตรงนี้ คือคำว่า พระคุณ กับ ความกตัญญู อย่าเอาสองคำนี้ไปปนกัน ใคร มีพระคุณกับเราๆ ก็รู้ แล้วก็หาโอกาสตอบแทนคุณไป แต่ คนที่มีพระคุณกับเรานั้น ไม่แน่ว่าจะเป็นคนดี เรื่องนี้ต้อง ระวัง ! ยกตัวอย่าง ถ้าสมมติว่าพ่อเราเป็นโจร เราก็รู้ เรา จะทําอย่างไร ? หรือว่าเมื่อพ่อเป็นโจรคว้าปืนไปปล้นแล้ว เราก็เตรียมลูกระเบิดไปให้พ่อสักชุดหนึ่ง ถามว่าทำอย่างนี้ ถูกหรือผิด ? ผิด แต่ถึงแม้ว่าเรามีความกตัญญูจริง แต่เราไม่ไปยกย่อง โจร อันนี้ผิดเลย เพราะฉะนั้นสองงบนี้ต้องระวังอย่าไปปนกัน เพราะฉะนั้น บางคนที่เขามีพระคุณกับเรา แต่เขา เป็นคนพาล เราได้แต่กตัญญูกตเวที แต่เราไม่สามารถไป บูชากราบไหว้ได้ ถ้าสมมติว่าพ่อของเราเป็นโจร หากห้าม แกไม่ได้ จะให้ไปปล้นกับแก เราก็ไม่เอา ถ้าตำรวจเขาจับ ขึ้นศาลติดคุก ก็เรื่องของแก ไม่ใช่ว่าเราไปวิ่งเต้นที่โน่นที่นี่ ไม่ได้ พ่อทำผิดต้องติดคุก ก็ต้องติด แล้วเราก็ส่งข้าวให้ แกด้วยแล้วกัน นี่คือกตัญญูของเรา ไม่ใช่วิ่งเต้นจนกระทั่ง พ่อหลุดออกมาได้แล้ว แกก็มาปล้นจี้ก่อกรรมทำเข็ญต่อ นั่นก็ไม่ถูก แยกให้ออกระหว่างความกตัญญูกับการบูชา สองงบนี้ไม่เหมือนกัน แต่ว่าถ้าพ่อของเราท่านเป็นคนดีเหลือเกิน ถ้าอย่าง