ข้อความต้นฉบับในหน้า
๖๘
ทะนงตน แต่ได้กระทำวัตรปฏิบัติที่สมควรแก่การได้ครองผ้าสังฆาฏิของพระพุทธองค์ให้
ยิ่ง ๆ ขึ้นไปด้วยการสมาทานธุดงค์ ๑๓ ข้อ ในสำนักของพระพุทธองค์ และถือมั่นไว้
๓ ประการตลอดชีวิต คือ ๑) ถือบังสุกุลจีวรเป็นวัตร ๒) ถือการเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร
๓) ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ท่านบำเพ็ญเพียรอยู่ ๗ วัน พอรุ่งเช้าวันที่ 6 ก็บรรลุธรรมเป็น
พระอรหันต์ ถึงพร้อมด้วยปฏิสัมภิทาญาณ ๔ พระบรมศาสดาทรงยกย่องท่านไว้ในฐานะ
ผู้เป็นเลิศกว่าภิกษุทั้งหลายในด้านธุดงควัตร ท่านจึงเป็นต้นแบบของการเคารพในพระ
ธรรมวินัยอย่างที่ใคร
ที่ใคร ๆ จะหาข้อติเตียนไม่ได้
การบวชด้วยโอวาท ๓ ประการนี้ พระบรมศาสดาได้ประทานการบวชให้เฉพาะ
พระมหากัสสปะเพียงรูปเดียวเท่านั้น ซึ่งเมื่อพิจารณาจากเนื้อหาของโอวาทแล้ว ก็จะเห็น
ว่าเป็นโอวาทที่มีอุปการคุณต่อพระมหากัสสปะในการเก็บรวบรวมคำสอนและเหตุการณ์
ต่าง ๆ ตลอดการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ๔๕ พรรษา ของพระพุทธองค์ไว้ทั้งหมด
ครั้นเมื่อพระบรมศาสดาเสด็จดับขันธปรินิพพานไปแล้ว นอกจากท่านจะเป็นพระเถระผู้ใหญ่
ที่มีพรรษากาลมากที่สุดแล้ว ท่านยังเป็นผู้ที่ทราบความเป็นมาทั้งหมดในพระพุทธศาสนา
ที่ประชุมสงฆ์จึงมีมติยกย่องท่านให้เป็นประธานการทำปฐมสังคายนา ซักถามฝ่ายพระธรรม
และฝ่ายพระวินัย เพื่อจัดหมวดหมู่พระพุทธพจน์ทั้ง ๘๔,๐๐๐ พระธรรมขันธ์ ให้เป็นพระ
ไตรปิฎก
จากการศึกษาเรื่องการปฐมสังคายนานี้ ท่าให้พบว่า การสร้างความมั่นคงของพระ
ธรรมวินัยนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเตรียมบุคลากรผู้เป็นต้นแบบความเคารพในพระ
ธรรมวินัยไว้ตั้งแต่ต้นพุทธกาลแล้ว
๓.๒ พระองค์ทรงเตรียมแนวทางการทำสังคายนาพระไตรปิฎกไว้ล่วงหน้า
นอกจากการสร้างบุคคลต้นแบบที่มีความเคารพในพระธรรมวินัยแล้ว พระสัมมาสัม
พุทธเจ้ายังทรงมีพุทธานุญาตให้พระสารีบุตรวางแนวทางการสังคายนาไว้ล่วงหน้าอีกด้วย
ดังมีหลักฐานปรากฏอยู่ใน สังคีติสูตร ซึ่งสรุปได้ดังนี้
3
ในสมัยหนึ่ง เมื่อพระพุทธองค์พร้อมด้วยพระสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป เสด็จ
จาริกไปประทับอยู่ที่เมืองปาวา แห่งแคว้นมัลละ นิครนถนาฏบุตรเจ้าลัทธิคนหนึ่งในจำนวน
ครูทั้ง 5 ซึ่งมีคนนับถือมาก ก็อาศัยอยู่ที่เมืองนี้ หลังจากที่นิครนถนาฏบุตรสิ้นอายุขัยลง
ไม่นานนัก เหล่านักบวชนิครนถ์ผู้เป็นสาวกก็แตกแยกเป็น ๒ ฝ่าย ต่างทะเลาะวิวาทกัน
เกี่ยวกับการเผยแผ่คำสอนตามลัทธิของตน โดยต่างฝ่ายต่างกล่าวโจมตีกันว่า คำสอนของ
อีกฝ่ายหนึ่งผิดเพี้ยนจากค่าสอนดั้งเดิมของครูบาอาจารย์ การทะเลาะวิวาทระหว่างเหล่า
นักบวชนิครนถ์ที่ทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น เป็นเหตุให้บรรดาสาวกที่เป็นคฤหัสถ์พากันเสื่อม
ศรัทธาในลัทธินี้
3 สังคีติสูตร, ที.ปา. ๑๖/๒๒๑/๑๕๗ (มมร.)