เหตุผลในการเลือกฤดูร้อนเป็นวันปีใหม่ : หน้า 9/80

6 ภูมิภาคของเขาเป็นเขตหนาว เพราะฉะนั้น ขนบธรรมเนียมประเพณีของเขา จึงจัดในฤดู หนาว เลยมีเรื่องเกี่ยวกับหิมะหรือเรื่องหนาวๆ แต่ปีใหม่ของเราเกิดขึ้นในฤดูร้อน เพราะฉะนั้น ขนบธรรมเนียมต่างๆ จึงอิงฤดูร้อน ถามว่า ทำไมวันสงกรานต์จึงต้องเอา ฤดูร้อนเป็นตัวตั้ง ไม่เอาฤดูฝนหรือฤดูหนาว ทั้งๆ ที่ในย่านนี้มีถึง ๓ ฤดู ? พวกเราดูแล้วอาจจะเห็นเป็นเรื่อง บังเอิญว่า ปู่ย่าตาทวดท่านคงอยากจะตั้งเอา ฤดูร้อนเป็นวันปีใหม่ก็เลยตั้งขึ้นมา ถ้ามอง อย่างนั้นก็ดูหมิ่นภูมิปัญญาบรรพบุรุษเกินไป ในย่านนี้มีถึง ๓ ฤดู ฤดูฝนเป็นฤดูทำงาน แล้วฝนในย่านนี้ก็ตกหนัก ดินฟ้าอากาศไม่เอื้อ อ้านวย การรวมคนจึงเป็นไปไม่ค่อยได้ ฤดูฝน ห้ามเด็ดขาดอย่าไปทำอะไร และถ้าว่าไปใน ภูมิภาคนี้ เดือนจนหรือเดือนที่คนไม่มีเงิน คือ เดือนต่างๆ ในฤดูฝน เงินทองทั้งหลายทุ่มลง ไปในไร่ในนาหมดแล้ว แสดงว่าปู่ย่าตาทวดมี ความรู้เรื่องเศรษฐกิจดี ท่านจึงไม่เอาปีใหม่ มาไว้ที่ฤดูฝน ฤดูหนาวท่านก็ไม่เอา เพราะถ้าอากาศ หนาวคนยังห่มคลุมโปงกันอยู่ เวลาลูกหลาน เดินทางจากหมู่บ้านหนึ่งไปยังอีกหมู่บ้านหนึ่ง ก็ไม่สะดวก อีกประการหนึ่ง ฤดูหนาวในเมือง ไทยยังไม่ได้เก็บเกี่ยวพืชผล ยังเป็นฤดูจน ของคนไทยอยู่ คนไทยเมื่อก่อนนี้ ปีหนึ่งทำนาเพียง ครั้งเดียว จะเกี่ยวข้าวอยู่ประมาณเดือน ๓ พอเข้าเดือน ๔ จึงเกี่ยวข้าวเสร็จ พอขายข้าว แล้ว ใครอยากจะทำอะไรหรือมีงานรื่นเริง อะไรก็ทำไป ปีใหม่ของไทยจึงได้เริ่มที่นี่ ในปีหนึ่งก็มีเดือนจนเดือนรวย ฤดูในฤดูรวย นี่คือภูมิปัญญาของปู่ย่าตาทวด อย่ามองข้าม เด็ดขาด นี้คือเหตุผลว่า ทําไมเขาเลือกเอา ฤดูร้อนเป็นปีใหม่ ใช้ขนบธรรมเนียมประเพณีเดิมมาเป็นตัวตั้ง เนื่องจากเมืองไทยเป็นเมืองร้อน อุปสรรคก็คือความร้อน จึงต้องดับร้อนให้ได้ ถ้าดับร้อนกายไม่ได้แล้วจะร่าเริงได้อย่างไร เพราะฉะนั้น จึงเกิดขนบธรรมเนียมประเพณี เรื่องดับร้อนขึ้นมา วิธีดับร้อนก็มีตั้งแต่ดับร้อนกายแล้วก็มา ดับร้อนใจ ถ้าเป็นของเด็กๆ วิธีดับร้อนก็คือ การเอานํามาสาดกัน เจ้าจุก เจ้าแกละ เจ้าเปีย เล่นสนุกกันไป สนุกแล้วก็ต้องอิ่มท้องด้วย เพราะฉะนั้น อาหารต่างๆ ก็เอามาเลี้ยงกัน ส่วนเรื่องของผู้ใหญ่ก็มีวิธีดับร้อนอยู่ ๒ เรื่อง คือ เรื่องการสงเคราะห์ผู้เฒ่า กับเรื่อง ปิดบัญชีที่กระทบกระทั่งกัน การสงเคราะห์ผู้เฒ่าก็คือ ปีใหม่แล้วใคร จะทํามาหากินที่ไหนก็กลับหมู่บ้านตัวเอง นำ ปร kalyanamitra.org