ความจริงใจและการประพฤติปฏิบัติ : หน้า 57/68

** ชาวพุทธก็มีหลักในการตัดสินที่จะประพฤติปฏิบัติ ตัวของเรากับเพื่อนร่วมโลก หลักนั้นคือ เอาใจเขามา ใส่ใจเรา แล้วก็เอาใจเราไปใส่ใจเขา” หรือรู้จักเห็นใจกัน ถ้าทำอย่างนี้ทุกคนก็จะมีความเห็นตรงกันเอง แล้วจะอยู่ ร่วมกันอย่างสงบ 99 วันใดพบว่าขาดความจริงใจต่อกันก็ยังตัดขาดกันได้ ความจริงใจที่มันเลือนไปเริ่มต้นที่ไหน เริ่มตั้งแต่พูดไม่ตรงตามความเป็นจริง พูดเท็จ พูดโกหก นี้เป็นสัญญาณเตือนว่าความจริงใจ ชักใช้ไม่ได้ ถ้าไม่ระวังปล่อยให้ทำต่อไปจะลุกลามไปเป็นเรื่องใหญ่ในวันข้างหน้า ฉะนั้น ใคร ๆ ก็ไม่ควรโกหกใคร นี้เป็นมาตรฐานหรือวินัยของมนุษย์ข้อที่ ๔ หรือศีลข้อที่ ๔ ของ ชาวพุทธ ทํา บ ๔. ทั้ง ๔ ข้อที่กล่าวมานี้เป็นความดี เด่นตรงที่เป็นความดีที่ไม่ต้องทำ ความไม่ดีจะเกิดเพราะ ๔ ข้อนี้ คนเราว่าไปแล้วต่างก็เคยทำความไม่ดีมาก่อน โดยเฉพาะตอนเป็นเด็กยังไม่รู้ ความควรไม่ควร ถ้าไม่มีการให้อภัย ไม่มีการให้โอกาสกันบ้างคงจะไม่ไหว แม้แต่พลาดท่าเลว ไปตกนรกบ้าง ไปเป็นสัตว์เดรัจฉานบ้าง พอรับโทษทัณฑ์ไปแล้วยังได้โอกาสกลับมาแก้ตัวใหม่ ความดีทั้งหมดนี้ยังรักษาเอาไว้ได้ตราบที่มีสติสัมปชัญญะดี ถ้าอยากจะได้ความดี ๔ ข้อนี้ไว้ มีทางเดียวคือต้องรักษาสติให้ดี รู้ไหมว่าสติของคนแพ้อะไร ถูกทำลายด้วยอะไร สติแพ้ ยาเสพติด แม้เหล้า สุรา เมรัย เบียร์ ไวน์ ก็อยู่ในพวกยาเสพติดนี้เหมือนกัน ดังนั้นความดี ประการที่ ๕ หรือวินัยของมนุษย์ หรือศีลข้อที่ ๕ ของชาวพุทธจึงได้แก่ การไม่ดื่มสุรายาเมา ไม่เสพยาเสพติด เพื่อรักษาสติสัมปชัญญะให้ดี แก่นของการทำความดีอยู่ที่สตินี้เอง เรื่องราวใดที่อยู่ในมุมกว้างเกินกว่านี้ ก็ใช้หลักการเดียวกันว่า ทั้งเขาทั้งเราก็รักสุข เกลียด ทุกข์ เพราะฉะนั้นก็เอาใจเขามาใส่ใจเรา เอาใจเราไปใส่ใจเขา ตรองดูในเรื่องนั้น ๆ ว่า ทำอย่างนี้ กลายเป็นการเอาเปรียบกันหรือไม่ อย่างนี้เป็นการกลั่นแกล้งกันหรือไม่ อย่างนี้เป็นการล่วงเกิน กันหรือไม่ เมื่อจะเลือกทำสิ่งใด ก็ตรองดูให้ชัด โดยพยายามรักษาวินัย ๕ ข้อนี้เอาไว้ให้ได้ เมื่อเราได้ถามใจตัวเองบ่อย ๆ ได้ทบทวนคุณงามความดี ได้ทบทวนความประพฤติปฏิบัติ ทั้งอดีต ปัจจุบัน และมองไปในอนาคต เราจะนำหลักคิดตัดสินใจเพื่อการประพฤติปฏิบัติตัว ต่อคนอื่น ด้วยหลัก "เอาใจเขามาใส่ใจเรา เอาใจเราไปใส่ใจเขา” นี้ไปใช้ได้ คนทั้งโลกไม่ว่า จะต่างเผ่าพันธุ์ ต่างชาติ ต่างศาสนา ต่างความคิดเห็นก็ตาม ต่างก็สามารถใช้หลักนี้เป็นหลัก ตัดสินที่จะประพฤติปฏิบัติตนให้สามารถที่จะอยู่ร่วมกันได้โดยไม่เบียดเบียนทำร้ายกัน อย่างนี้ก็เรียกว่าการประพฤติปฏิบัติตัวอยู่ร่วมกันแบบออมชอม ทุกชีวิตอยู่ร่วมกันแล้วพอจะ สร้างชีวีให้มีสุขได้ มิถุนายน ๒๕๖๒ อยู่ในบุญ ๕๕