หน้าหนังสือทั้งหมด

นวังคสัตถุศาสน์
89
นวังคสัตถุศาสน์
เวลาผ่านไป 4 เดือน ก็จะเสด็จกลับมาจำพรรษาที่กรุงสาวัตถี อีก ๓ เดือน ส่งผลให้วัดพระเชตวันและวัดบุพพาราม ณ กรุง สาวัตถี แคว้นโกศล กลายเป็นศูนย์กลางพระพุทธศาสนาในช่วง ๒๕ ปีสุดท้ายของยุคพุทธกาล ส่วนวัดเว
๒๕ ปีสุดท้ายของยุคพุทธกาล ส่วนวัดเวฬุวัน ณ กรุงราชคฤห์ แคว้นมคธ เป็นศูนย์กลางพระพุทธศาสนาในยุคต้นพุทธกาล ๒.๒ นวังคสัตถุศาสน์ ดังได้กล่าวแล้วว่าในช่วงต้นพุทธกาลนั้น พระธรรม คำสั่งสอนของพระพุทธองค์มีอยู
ประเภทของพระสูตร
90
ประเภทของพระสูตร
๒. ๓. ๔. ๕. เคยยะ หมายถึง ถ้อยคำที่แสดงธรรมด้วยเนื้อความ ที่เป็นร้อยแก้วผสมกับร้อยกรองทั้งหมด ได้แก่ พระ สูตรต่างๆ ที่มีเนื้อความเรียงและการประพันธ์คาถา เป็นโคลงฉันท์อยู่ในพระสูตรเดียวกัน เวยยากรณะ ห
เคยยะ หมายถึง ถ้อยคำที่แสดงธรรมด้วยเนื้อความ ที่เป็นร้อยแก้วผสมกับร้อยกรองทั้งหมด ได้แก่ พระ สูตรต่างๆ ที่มีเนื้อความเรียงและการประพันธ์คาถา เป็นโคลงฉันท์อยู่ในพระสูตรเดียวกัน เวยยากรณะ หมายถึง ถ้อยคำ
การจัดเรียงพระธรรม
91
การจัดเรียงพระธรรม
๔. อัพภูตธรรม หมายถึง พระสูตรที่มีเรื่องอัศจรรย์อยู่ ในการแสดงธรรมครั้งนั้น เช่น ที่ตรัสว่า “ภิกษุทั้ง หลาย ข้ออัศจรรย์ไม่เคยมี ๔ อย่างนี้ หาได้ใน อานนท์” ๔. เวทัลละ หมายถึง พระสูตรที่แสดงธรรมด้วยการ
๔. อัพภูตธรรม หมายถึง พระสูตรที่มีเรื่องอัศจรรย์อยู่ ในการแสดงธรรมครั้งนั้น เช่น ที่ตรัสว่า “ภิกษุทั้ง หลาย ข้ออัศจรรย์ไม่เคยมี ๔ อย่างนี้ หาได้ใน อานนท์” ๔. เวทัลละ หมายถึง พระสูตรที่แสดงธรรมด้วยการ
คุณสมบัติของนักเผยแผ่
92
คุณสมบัติของนักเผยแผ่
สําหรับสร้างนักเผยแผ่ที่สามารถฝึกฝนอบรมตนเองไปพร้อมกับ การทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ซึ่งประกอบด้วย ๑) ธัมมัญญู คือ เป็นผู้รู้จักธรรม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงการฝึกฝนอบรมตนให้ เป็นธัมมัญญูไว้ว่า “ภิกษ
สําหรับสร้างนักเผยแผ่ที่สามารถฝึกฝนอบรมตนเองไปพร้อมกับ การทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ซึ่งประกอบด้วย ๑) ธัมมัญญู คือ เป็นผู้รู้จักธรรม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงการฝึกฝนอบรมตนให้ เป็นธัมมัญญูไว้ว่า “ภิกษุ
ความรู้ประมาณ
93
ความรู้ประมาณ
ดังนั้น พระภิกษุที่ศึกษาค้นคว้าพระไตรปิฎกจนเกิดความ เข้าใจเรื่องการสร้างบารมี การตรัสรู้ธรรม และการทำงาน เผยแผ่พระศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้อย่างถูกต้อง ชัดเจน จึงได้ชื่อว่าเป็น ผู้รู้จักธรรม คือ
ดังนั้น พระภิกษุที่ศึกษาค้นคว้าพระไตรปิฎกจนเกิดความ เข้าใจเรื่องการสร้างบารมี การตรัสรู้ธรรม และการทำงาน เผยแผ่พระศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้อย่างถูกต้อง ชัดเจน จึงได้ชื่อว่าเป็น ผู้รู้จักธรรม คือ
ความรู้ประมาณ
94
ความรู้ประมาณ
๓) อัตตัญญู คือ เป็นผู้รู้จักตน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงการฝึกฝนอบรมตนให้ เป็นอัตตัญญูไว้ว่า “ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้จักตนว่า เราเป็นผู้มีศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา ปฏิภาณ เพียงเท่านี้ ... ฉะนั
๓) อัตตัญญู คือ เป็นผู้รู้จักตน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงการฝึกฝนอบรมตนให้ เป็นอัตตัญญูไว้ว่า “ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้จักตนว่า เราเป็นผู้มีศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา ปฏิภาณ เพียงเท่านี้ ... ฉะนั้
ความรู้ประมาณ
95
ความรู้ประมาณ
จะรู้ว่าตนเองยังไม่หมดกิเลส ก็ช้าไปเพราะกลายเป็นไม้ใกล้ฝั่ง ไปแล้ว ดังนั้น เพื่อที่จะป้องกันหลุมพรางดังกล่าว พระสัมมาสัม พุทธเจ้าจึงทรงสอนให้ประเมินคุณธรรมตนเอง ด้วยคุณธรรมที่ ใช้เป็นตัวชี้วัด ได้แก่
จะรู้ว่าตนเองยังไม่หมดกิเลส ก็ช้าไปเพราะกลายเป็นไม้ใกล้ฝั่ง ไปแล้ว ดังนั้น เพื่อที่จะป้องกันหลุมพรางดังกล่าว พระสัมมาสัม พุทธเจ้าจึงทรงสอนให้ประเมินคุณธรรมตนเอง ด้วยคุณธรรมที่ ใช้เป็นตัวชี้วัด ได้แก่
ความรู้ประมาณ
96
ความรู้ประมาณ
เพราะได้ประเมินแล้วว่า ตนเองมีคุณธรรมมากน้อยเพียง ใด ขั้นตอนต่อไปจึงเป็นการเพิ่มพูนคุณธรรม ที่จะเป็นรากฐาน ในการบรรลุธรรมขั้นสูงและเป็นเครื่องมือในการประหัตประหาร กิเลส คือ เพิ่มพูนสติและปัญญา ด้วยวิ
เพราะได้ประเมินแล้วว่า ตนเองมีคุณธรรมมากน้อยเพียง ใด ขั้นตอนต่อไปจึงเป็นการเพิ่มพูนคุณธรรม ที่จะเป็นรากฐาน ในการบรรลุธรรมขั้นสูงและเป็นเครื่องมือในการประหัตประหาร กิเลส คือ เพิ่มพูนสติและปัญญา ด้วยวิธ
การปฏิบัติธรรมอย่างจริงจัง
97
การปฏิบัติธรรมอย่างจริงจัง
“ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้จักกาลว่า นี้เป็นกาลเรียน นี้ เป็นกาลสอบถาม นี้เป็นการประกอบความเพียร นี้เป็นกาลหลีก ออกเร้น ... ฉะนั้น เราจึงเรียกว่า เป็นกาลัญญู ... " แม้จะฝึกหัดขัดเกลาตนเอง จนกระทั่งร
“ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้จักกาลว่า นี้เป็นกาลเรียน นี้ เป็นกาลสอบถาม นี้เป็นการประกอบความเพียร นี้เป็นกาลหลีก ออกเร้น ... ฉะนั้น เราจึงเรียกว่า เป็นกาลัญญู ... " แม้จะฝึกหัดขัดเกลาตนเอง จนกระทั่งรู
การบริหารเวลาเพื่อสร้างบุญบารมี
98
การบริหารเวลาเพื่อสร้างบุญบารมี
ผู้ที่จะเห็นคุณค่าและตั้งใจปฏิบัติกิจทั้ง ๔ นี้อย่างจริงจัง จะต้องเป็นผู้ที่มีทัศนคติถูกต้องเกี่ยวกับเวลา ว่าเวลาคือช่วง ชีวิตที่มีเพียงน้อยนิดและถูกกลืนกินไปทุกขณะจิต จึงต้องใช้ เวลาไปในเรื่องการสร้
ผู้ที่จะเห็นคุณค่าและตั้งใจปฏิบัติกิจทั้ง ๔ นี้อย่างจริงจัง จะต้องเป็นผู้ที่มีทัศนคติถูกต้องเกี่ยวกับเวลา ว่าเวลาคือช่วง ชีวิตที่มีเพียงน้อยนิดและถูกกลืนกินไปทุกขณะจิต จึงต้องใช้ เวลาไปในเรื่องการสร้า
การรู้จักประชุมชน
99
การรู้จักประชุมชน
พระภิกษุที่จะเป็นที่ตั้งแห่งความศรัทธาได้ นอกจากจะ ต้องมีปฏิปทาน่าเลื่อมใส มีศีลาจารวัตรงดงามแล้ว ยังต้องรู้จัก ประชุมชน และกิริยาที่จะต้องปฏิบัติต่อประชุมชนนั้นๆ เช่นรู้จัก ว่า เมื่อเข้าไปในประชุมชน
พระภิกษุที่จะเป็นที่ตั้งแห่งความศรัทธาได้ นอกจากจะ ต้องมีปฏิปทาน่าเลื่อมใส มีศีลาจารวัตรงดงามแล้ว ยังต้องรู้จัก ประชุมชน และกิริยาที่จะต้องปฏิบัติต่อประชุมชนนั้นๆ เช่นรู้จัก ว่า เมื่อเข้าไปในประชุมชนน
การรู้จักบุคคล
100
การรู้จักบุคคล
บุคคลที่ต้องการเห็นพระอริยะก็มี ๒ จำพวก คือ พวก หนึ่งต้องการจะฟังสัทธรรม พวกหนึ่งไม่ต้องการฟังสัทธรรม ... บุคคลที่ต้องการฟังสัทธรรมก็มี ๒ จำพวก คือ พวกหนึ่ง ตั้งใจฟังธรรม พวกหนึ่งไม่ตั้งใจฟังธรรม ...
บุคคลที่ต้องการเห็นพระอริยะก็มี ๒ จำพวก คือ พวก หนึ่งต้องการจะฟังสัทธรรม พวกหนึ่งไม่ต้องการฟังสัทธรรม ... บุคคลที่ต้องการฟังสัทธรรมก็มี ๒ จำพวก คือ พวกหนึ่ง ตั้งใจฟังธรรม พวกหนึ่งไม่ตั้งใจฟังธรรม ...
ความรู้ประมาณ
101
ความรู้ประมาณ
ประการสุดท้ายที่จะทำให้พระภิกษุได้ชื่อว่า เป็นเนื้อนา บุญของโลกอย่างแท้จริงไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ก็ต่อเมื่อสามารถ ทำหน้าที่กัลยาณมิตรได้อย่างยอดเยี่ยม ในการแก้ไขปรับปรุง กาย วาจา ใจของชาวโลกแต่ละคน
ประการสุดท้ายที่จะทำให้พระภิกษุได้ชื่อว่า เป็นเนื้อนา บุญของโลกอย่างแท้จริงไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ก็ต่อเมื่อสามารถ ทำหน้าที่กัลยาณมิตรได้อย่างยอดเยี่ยม ในการแก้ไขปรับปรุง กาย วาจา ใจของชาวโลกแต่ละคน ใ
พุทธภารกิจเร่งสร้างครู
102
พุทธภารกิจเร่งสร้างครู
ดังนั้น พระองค์จึงต้องทรงเร่งรีบเผยแผ่พระธรรมวินัยให้ แพร่หลายทั้งในหมู่มนุษย์และหมู่เทวดาให้ได้มากที่สุด ก่อน เสด็จดับขันธปรินิพพาน และหลังจากเสด็จดับขันธปรินิพพาน แล้ว พระธรรมวินัยที่อยู่ในใจของทั้
ดังนั้น พระองค์จึงต้องทรงเร่งรีบเผยแผ่พระธรรมวินัยให้ แพร่หลายทั้งในหมู่มนุษย์และหมู่เทวดาให้ได้มากที่สุด ก่อน เสด็จดับขันธปรินิพพาน และหลังจากเสด็จดับขันธปรินิพพาน แล้ว พระธรรมวินัยที่อยู่ในใจของทั้ง
ความรู้ประมาณ
103
ความรู้ประมาณ
เนื่องจากการที่ใครจะบรรลุธรรมได้ช้าหรือเร็วนั้น ขึ้นอยู่ กับพื้นฐานการฝึกอบรมตนแต่ดั้งเดิมมาก่อนบวชเป็นสำคัญ ดัง นั้น ผู้ที่มีต้นทุนเดิมดีอยู่แล้ว ย่อมง่ายต่อการฝึกอบรมให้บรรลุ ธรรม แต่ถ้าหากต้นทุนเด
เนื่องจากการที่ใครจะบรรลุธรรมได้ช้าหรือเร็วนั้น ขึ้นอยู่ กับพื้นฐานการฝึกอบรมตนแต่ดั้งเดิมมาก่อนบวชเป็นสำคัญ ดัง นั้น ผู้ที่มีต้นทุนเดิมดีอยู่แล้ว ย่อมง่ายต่อการฝึกอบรมให้บรรลุ ธรรม แต่ถ้าหากต้นทุนเดิ
พุทธภารกิจเร่งสร้างครู
104
พุทธภารกิจเร่งสร้างครู
๑ หรือหากได้รับการอบรมสั่งสอนจากพระองค์เองโดยตรงก็จะ บรรลุธรรมได้รวดเร็วยิ่งขึ้นดังที่ตรัสรับรอง ว่า “หากสอนในยาม เช้า ก็จะเป็นพระอรหันต์ในยามเย็น” ๒.๕ คุณสมบัติของวัดที่เหมาะแก่การบรรลุธรรม เนื่องจา
หรือหากได้รับการอบรมสั่งสอนจากพระองค์เองโดยตรงก็จะ บรรลุธรรมได้รวดเร็วยิ่งขึ้นดังที่ตรัสรับรอง ว่า “หากสอนในยาม เช้า ก็จะเป็นพระอรหันต์ในยามเย็น” ๒.๕ คุณสมบัติของวัดที่เหมาะแก่การบรรลุธรรม เนื่องจากใน
คุณสมบัติของสถานที่เหมาะแก่การปฏิบัติธรรม
105
คุณสมบัติของสถานที่เหมาะแก่การปฏิบัติธรรม
ในการเลือกสถานที่ที่เหมาะแก่การปฏิบัติธรรมนั้น พระ สัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแนะนำว่าควรรู้จักเลือกสถานที่ที่เหมาะ แก่การบรรลุธรรม เพื่อว่าเมื่อเข้าไปอาศัยอยู่ ณ ที่นั้นแล้ว จะได้ ฝึกฝนอบรมตนได้อย่างเต็มที่
สถานที่แห่งนั้นจะต้องมี คุณสมบัติของวัดที่เหมาะแก่ การบรรลุธรรม ๕ ประการ ดังนี้ ๑) เป็นสถานที่ร่มรื่น เงียบสงบ ปลอดภัยจากแมลงมี พิษและสัตว์ร้ายรบกวน ๒) การบิณฑบาตเลี้ยงชีวิตด้วยปัจจัย ๔ ไม่ฝืดเคือง ๓)
ความสำคัญของสถานที่และบุคคลในการบรรลุธรรม
106
ความสำคัญของสถานที่และบุคคลในการบรรลุธรรม
บุคคลที่มีคุณสมบัติเหมาะสมแก่การบรรลุธรรมมาแล้ว แต่ถ้า สถานที่สกปรกรกรุงรัง การบิณฑบาตเลี้ยงชีพฝืดเคือง ไม่มีพระ เถราจารย์ที่เป็นต้นแบบการทำภาวนา เพื่อนสหธรรมิกก็ไม่รัก การทำภาวนา การอยู่ร่วมกันก็ต่า
บุคคลที่มีคุณสมบัติเหมาะสมแก่การบรรลุธรรมมาแล้ว แต่ถ้า สถานที่สกปรกรกรุงรัง การบิณฑบาตเลี้ยงชีพฝืดเคือง ไม่มีพระ เถราจารย์ที่เป็นต้นแบบการทำภาวนา เพื่อนสหธรรมิกก็ไม่รัก การทำภาวนา การอยู่ร่วมกันก็ต่าง
การสร้างนักเผยแผ่พระพุทธศาสนา
107
การสร้างนักเผยแผ่พระพุทธศาสนา
สงบที่เหมาะแก่การบรรลุธรรมครบถ้วนทั้ง ๕ ประการ ดังที่พระ สัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสแสดงไว้ดีแล้วนั่นเอง ดังนั้น การที่เราศึกษาพุทธภารกิจเร่งสร้างครูมาตามลำดับ นี้ ก็จะพบว่า Q). พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสร้างน
สงบที่เหมาะแก่การบรรลุธรรมครบถ้วนทั้ง ๕ ประการ ดังที่พระ สัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสแสดงไว้ดีแล้วนั่นเอง ดังนั้น การที่เราศึกษาพุทธภารกิจเร่งสร้างครูมาตามลำดับ นี้ ก็จะพบว่า Q). พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสร้างนั
การอบรมพระภิกษุให้มีคุณสมบัติ
108
การอบรมพระภิกษุให้มีคุณสมบัติ
สำหรับการปลูกฝังอบรมบุคคลให้มีคุณสมบัติเหมาะแก่ การบรรลุธรรมนั้น เป็นหน้าที่ของพระอุปัชฌายาอาจารย์ ทำการ ฝึกฝนอบรมพระภิกษุที่เข้ามาบวชใหม่ การอบรมในช่วงแรกจะ เน้นหนักให้พระภิกษุปรับตัวให้คุ้นกับการดำ
สำหรับการปลูกฝังอบรมบุคคลให้มีคุณสมบัติเหมาะแก่ การบรรลุธรรมนั้น เป็นหน้าที่ของพระอุปัชฌายาอาจารย์ ทำการ ฝึกฝนอบรมพระภิกษุที่เข้ามาบวชใหม่ การอบรมในช่วงแรกจะ เน้นหนักให้พระภิกษุปรับตัวให้คุ้นกับการดำร