ความสำคัญของสถานที่และบุคคลในการบรรลุธรรม : หน้า 106/188

บุคคลที่มีคุณสมบัติเหมาะสมแก่การบรรลุธรรมมาแล้ว แต่ถ้า สถานที่สกปรกรกรุงรัง การบิณฑบาตเลี้ยงชีพฝืดเคือง ไม่มีพระ เถราจารย์ที่เป็นต้นแบบการทำภาวนา เพื่อนสหธรรมิกก็ไม่รัก การทำภาวนา การอยู่ร่วมกันก็ต่างคนต่างอยู่ ไม่มีพระ เถราจารย์มาให้โอวาทสั่งสอน เพื่อให้ความรู้ ให้กำลังใจ ให้การ เตือนสติในการหมั่นเพียรภาวนา การเข้าไปอยู่ในสภาพ แวดล้อมเช่นนั้น ย่อมยากที่จะบรรลุธรรม ดังนั้น การฝึกอบรมคนและสถานที่ที่เหมาะกับการอบรม คน จึงเป็นสิ่งที่แยกจากกันไม่ได้ในการทำงานเผยแผ่พระพุทธ ศาสนา เพราะถึงแม้ได้คนรักดี แต่สถานที่ไม่ดีก็ไม่บรรลุธรรม หรือได้สถานที่ดี แต่คนไม่รักดี ก็ไม่บรรลุธรรม จำเป็นต้องได้ ทั้งคนรักดีและสถานที่ดี จึงจะมีโอกาสบรรลุธรรม เพราะเหตุนี้ การฝึกอบรมคนขั้นพื้นฐานตั้งแต่นิสัย ๔ และ อปัณณกธรรม ๓ จึงเป็นส่วนสำคัญในการเคี่ยวเข็ญอบรมคนให้ มีคุณสมบัติทั้ง ๕ ประการ ที่เหมาะแก่การบรรลุธรรม ขณะ เดียวกันการทำหน้าที่เคี่ยวเข็ญอบรมศิษย์ของพระอุปัชฌาย์และ พระอาจารย์ด้วยการแนะให้ทำ นำให้ดู อยู่ให้เห็น เคี่ยวเข็ญให้ เป็นนิสัย ก็จะมีผลอย่างมากต่อการฝึกอบรมคนและการดูแลสิ่ง แวดล้อมภายในวัดให้คงอยู่ในสภาพที่เหมาะแก่การบรรลุธรรม ไม่สกปรกรกรุงรัง ไม่มีขยะเกลื่อนกลาด มองไปทางใดก็เห็นแต่ ความสะอาด ความร่มรื่น ความเป็นระเบียบเรียบร้อย เจริญหู เจริญตา ไม่ว่าจะเป็นวัดที่อยู่ในเมืองหรืออยู่ในป่า ก็ยังคงมีมุม พุทธภารกิจเร่งสร้างครู ความรู้ประมาณ ๙๒ รากฐานความมั่นคงของพระพุทธศาสนา