การรู้จักประชุมชน : หน้า 99/188

พระภิกษุที่จะเป็นที่ตั้งแห่งความศรัทธาได้ นอกจากจะ ต้องมีปฏิปทาน่าเลื่อมใส มีศีลาจารวัตรงดงามแล้ว ยังต้องรู้จัก ประชุมชน และกิริยาที่จะต้องปฏิบัติต่อประชุมชนนั้นๆ เช่นรู้จัก ว่า เมื่อเข้าไปในประชุมชนนี้จะต้องทำกิริยาอย่างไร จะต้องพูด อย่างไร เป็นต้น นั่นคือ พระภิกษุที่เข้าใจขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมของคนในแต่ละกลุ่ม ปฏิบัติต่อคนใน แต่ละกลุ่มได้อย่างเหมาะสม ย่อมเป็นที่ตั้งแห่งความเลื่อมใส ศรัทธาของกลุ่มคนที่คบหาสมาคมด้วย พระภิกษุที่ฝึกฝนอบรมตนได้เช่นนี้ จึงได้ชื่อว่าเป็น ผู้รู้จัก ประชุมชน คือ ปริสัญญ ๗) บุคคลปโรปรัญญู คือ เป็นผู้รู้จักบุคคล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงการฝึกฝนอบรมตนให้ เป็นบุคคลปโรปรัญญูไว้ว่า “ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้รู้จักบุคคลโดยส่วน ๒ คือ บุคคล ๒ จำพวก คือ พวกหนึ่งต้องการเห็นพระอริยะ พวกหนึ่ง ไม่ต้องการเห็นพระอริยะ บุคคลที่ไม่ต้องการเห็นพระอริยะ จึง ถูกติเตียนด้วยเหตุนั้นๆ บุคคลที่ต้องการเห็นพระอริยะ จึงได้รับความสรรเสริญ ด้วยเหตุนั้นๆ ความรู้ประมาณ รากฐานความมั่นคงของพระพุทธศาสนา พุทธภารกิจเร่งสร้างครู