กาล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 42 / 86

…งเสียประโยชน์ในการเรียน เป็นข้อเปรียบด้วยความเป็นไปของหมู่ ชน ด้วยพจนนิพนธ์ว่า อมาตาปิตุสิวฑฺโฒ นาย กาลมกาล วา อนาจริยกุเล วส อภิชานาติ กุกุกุโฏ (๑) ไก่นี้มิได้เจริญในสำนักมารดาบิดา มิได้อยู่มาในตระกูลอา…

บทความนี้เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงตามกาลในสังคม และการรู้จักประยุกต์ใช้เวลาของบุคคลที่มีความสามารถ ซึ่งพระมหาสมณเจ้าได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคั…

…ม ศก ๑๒๗ นี้ข้อที่ควรยกขึ้น พรรณนาคือในฝ่ายพุทธจักร ทรงปฏิสังขรณ์วัดราชาธิวาส อันปรักชำรุดมาโดยลำดับกาล และ วัดราชาธิวาสนั้น เป็นพระอารามที่สมเด็จพระบรมอัยกาธิราชพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้น ภาลัย และสมเด…

บทความนี้สรุปเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจที่ทรงจัดขึ้นด้วยพระเดชานุภาพโดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งรวมถึงการปฏิสังขรณ์วัดราชาธิวาสและการตั้งกฎหมายด้านการบริหารประเทศ สร้างความเจริญให้กับ

…ุถึงความเกษมสุขสวัสดี ฯ ในลำดับนี้พระสงฆ์มีองค์สมเด็จพระสังฆราชเป็นประธาน ผู้ได้มาสันนิบาตในมหามงคล กาลนี้ จะได้มีสมานฉันทะตั้งสัตยาธิษฐานขอพรพระศรีรัตนตรัย ที่ปรากฏเป็นมงคลอันสูงสุดของ ทวยเทพและมวลมนุษย…

บทความนำเสนอความสำคัญและบทบาทของสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณสมเด็จพระสังฆราช (กิตฺติโสภณมหาเถระ) ในการปกครองรัฐและการดูแลประชาชน โดยเฉพาะการขอพรจากพระรัตนตรัยเพื่อความสุขและความเจริญให้แก่ประเทศและพระบรมราช

…ัติ รัฏฐาภิบาลโนบาย ขอรับพระราชทานอัญเชิญพระพุทธภาษิตบทหนึ่ง มาถวายพระพรดังนี้ ปญฺญวา พุทธิสมฺปนฺโน กาลัญญ สมบุญญ จ วิธานวิธีโกวิโท ส ราชาวสต วเส ។ แปลความว่า “ผู้มีปัญญา ถึงพร้อมด้วยความรู้ ฉลาดในวิธีจั…

บทความนี้กล่าวถึงพระคุณและการทรงครองราชย์ของสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า รวมถึงคำพุทธภาษิตที่แสดงถึงความฉลาดในการบริหารราชการ พระอาจารย์มั่นได้เล่าถึงประสบการณ์ที่ได้มีนิมิตเกี่ยวกับพระองค์ และเหตุกา

…ธรรมสำคัญที่สุด นำให้เกิดความสำเร็จ งดงามได้ทั้งทางโลกและทางธรรม มีพุทธภาษิตว่า ปญฺญวา พุทธสมฺปนฺโน กาลัญญ สมบัญญ จ วิธานวิธีโกวิโท ส ราชาวสต วเส ។ แปลความว่า ผู้มีปัญญา ถึงพร้อมด้วยความรู้ ฉลาดในวิธีจัด…

เนื้อหาได้พูดถึงความสำคัญของกัลยาณมิตรที่แท้จริงไม่ใช่แค่ชื่อแต่ต้องมีคุณธรรมและแสดงความดี สมเด็จพระญาณสังวรเป็นแบบอย่างในความมีปัญญาและการเป็นกัลยาณมิตรที่สามารถเห็นความดีในผู้อื่น และการใช้นโยบายปกค

…ี่ควรไม่ให้ผิดจากทำนองคลองธรรม แต่ ให้เป็นไปตามธรรม สมด้วยพระพันธคาถาที่บัณฑิตรับพระราชทานกล่าวถวาย กาล กราบทูลให้ทรงวิจารณ์ทศพราชธรรมที่ทรงบำเพ็ญอยู่ว่า ทาน สีล ปริจจาค อกโกธ อวิหึสญฺจ อิจฺเจเต กุสโล ธม…

…มไม่เบียดเบียน และความอดทน ในบริบทของทศพิธราชธรรมและบารมีของพระมหากษัตริย์ไทย ที่ทรงมีมาตั้งแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบัน คำสอนเหล่านี้ก่อตั้งขึ้นเพื่อให้พระราชาใช้ในการปกครองประชาชนอย่างมีความสุข ตลอดจนเปรีย…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๕๑ กาลัญญุตา มีอรรถาธิบายดังรับพระราชทานถวายวิสัชนามา ย่อมสำหรับกับกาลิกกิจ คือ ธุระอันจะพึงทำ เป็นคราวเป็…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของกาลัญญุตา ซึ่งหมายถึงการรู้จักใช้เวลาในชีวิตให้เกิดประโยชน์ ตามคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ แสดงให้เห…

…ให้จธุระ เป็นที่ตั้ง ความประพฤติแม่นยำในเวลา ยังเป็นธรรมเนียมที่จำเป็น ก็ด้วยความประสงค์ดุจเดียวกัน กาลัญญุตา ในอรรถวิกัปหลังนี้ ย่อม สําหรับกับนิพัทธกิจ บุคคลผู้อกาลัญญู ไม่รู้จักกาลแลประกอบการงานให้ผิด…

…รรู้จักเวลาและการประพฤติที่แม่นยำในงานต่าง ๆ โดยเฉพาะในบริบทของพระพุทธศาสนา ซึ่งตั้งอยู่บนหลักการของกาลัญญุตา บุคคลที่ไม่รู้จักเวลานั้นไม่เพียงแต่สร้างผลเสียให้ตนเอง แต่ยังส่งผลกระทบต่อผู้อื่นอีกด้วย ยกต…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ล่วงกาลสมัยแลทรงบัญญัติเพิ่มเติมของใหม่ที่ถึงคราวขึ้นให้สมแก่เวลา ๒๕๓ แลทรงจัดการป้องกัน รักษาทำนุบำรุงพระร…

พระสัปปุริสธรรมที่แสดงถึงความสำคัญของการรู้จักกาลและการบำเพ็ญกิจที่มีประโยชน์สำหรับประชาชน ถูกนำเสนอผ่านการปฏิบัติของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ การดำเนิน…

…ร่กามคุณารมณ์ ย่อมจะเพลิดเพลินบันเทิง ในเทวโลก พระคุณข้อนี้ นับเป็นทุติยมงคลอันวิเศษส่วนปรหิตปฏิปทา กาลัญญุตา กับอรรถจริยา ๒ ประการ อันประชุมชนผู้มีปรีชาญาณบำเพ็ญให้เป็นธรรม สามัคคี ก็จะเกิดสิริสวัสดีควา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส

…ู่เป็นนิตย์ จรรยานี้จะพึงประสิทธิ์พระราชสิริสวัสดิ์ศุภวิบุลผลแด่สมเด็จ ฯ เจ้า กับรัฐมณฑลตามสมควรแก่ กาลเวลา ธรรม ๓ ประการ คือ กาลัญญุตา อรรถจริยา รัฏฐาภิบาลโนบาย เป็นคุณอันล้ำ เลิศให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์แ…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการสงเคราะห์ประชาชนโดยพระมหากษัตริย์ และบทบาทของสามัคคีธรรมในการสร้างความมั่นคงให้แก่พระราชอาณาจักร การมีพระมหากรุณาธิคุณในชีวิตประชาชนช่วยให้เกิดความสงบและความสุข ในขณะเดีย

…ุงให้เจริญ ไม่ เป็นกิจอันจะพึงทำด้วยง่าย ทั้งยังจะต้อง ทำสืบสายหลายชั่วอายุลงมาด้วย ท่านผู้ปกครองใน กาลหนึ่ง ๆ จะต้องคำนึงถึงโครงแห่งรัฏฐาภิบาลโนบายอันจะพึงจัดในสมัยของท่าน ที่รับมติของ อย่างใดติดขัด ท่า…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) เป็นพระผู้ทรงอำนาจในการสอนและทำกิจพระศาสนาอย่างมาก พระองค์ได้ยกย่องส่วนปัคคหะและทรงปกครองภิกษุลางให้ปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้อง โดยเฉพาะพวกวัชชีบุตรที่มีความผิดพลา

…ัย กับทั้งความสามารถในการปกครอง ประชาชาติไทย จึงตั้งเป็นราชอาณาจักรมาได้ยั่งยืนนานจน ดีกว่า แต่ นอน กาลทุกวันนี้ แม้ถูกชาติอื่นบีฑาบ้างในระหว่างคราวที่อ่อนแอ ก็ยังกลับตั้งตัวขึ้นได้อีก เป็นปฏิรูปเทสในสมั…

ในปี พ.ศ. ๒๔๗๓ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการปฏิรูปเทสวาสะ ซึ่งหมายถึงการเลือกอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย้ายราชธานีของพระเ

…หลัก พระเจ้าจักรพรรดิราชย่อมทรงสักการเคารพนับถือธรรมเป็นใหญ่ จรรยา, สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้ง ๓ กาลก็ย่อมทรงเคารพในพระสัทธรรม มีพรหมภาษิต เป็นที่อ้างว่า เย จ อตีตา สมพุทา โย เจตรหิ สมพุทโธ สพฺเพ สทฺธ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิรูปการปกครองที่เน้นการปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่อให้สังคมอยู่เย็นเป็นสุข ผู้ปกครองควรยึดมั่นในธรรมเพื่อกำจัดอธรรมและส่งเสริมความเป็นธรรมในสังคม โดยอ้างอิงถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าและการ

…ศนนัยโดยเอกเทศ ในการแสวงหาพระสัมมาสัมโพธิญาณ ชั้นแรกเสด็จไปทรงศึกษาลัทธิของสองคณาจารย์ คืออาฬารดาบส กาลามโคตร แลอุทกดาบส รามบุตร ผู้ซึ่งมหาชนยกย่องว่าเป็นคณาจารย์ ชั้นสูงในครั้งนั้นก่อน ข้อนี้ก็ส่อพระการ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ที่กล่าวถึงอภินิหารและพระบุญญาภินิหารในบริบทของพระสัมมาสัมโพธิญาณ โดยเน้นถึงการศึกษาลัทธิของคณาจารย์ในสมัยนั้นและความพยายามของพระองค์ใน

… ។ ขอสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาคเจ้า อันพระคุณพิเศษอุดมนั้น ๆ อบรมแล้วจะทรงพระราช เกษมสุขทุกทิพาราตรี กาล ดำรงพระชนมายุยืนนาน หาภยันอันตรายแต่ที่ไหนมิได้ ทรงพระ เจริญไพบูลย์ด้วยพระราชอิสสริยยศเดชานุภาพ ดัง…

ในงานมงคลนี้ ขอให้พระพุทธรัตนะและพระธรรมรัตนะประเสริฐ ร่วมจิตรเสนอบาตรพระราชสมภารพรพระองค์ ให้อยู่ในเกษมสุขตลอดพระชนมายุ และปกครองแผ่นดินให้อยู่ดีมีสุขไม่มีภัยอันตราย พระมหากษัตริย์ทรงมีพระปัญญาจักษุท

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 154 ว่าอดีตกาล ๑, กาลยังไม่มาถึง เรียกว่าอนาคตกาล ๑. กาลทั้ง ๓ นั้น แบ่งให้ละเอียดออกอีก ปัจจุบันกาลจัด เป็น ๓ คือ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการจัดแบ่งกาลทั้งสาม ได้แก่ อดีต ปัจจุบัน และอนาคต โดยเฉพาะการแยกปัจจุบันออกเป็น ๓ ชนิด และอดีตออกเป็น ๓ ชนิด การ…

…บิณฑะ, เอวรูป์ กมฺม อกาสึ. [ข้า] ได้ทำแล้ว ๒ ซึ่งกรรม มีอย่างนี้เป็นรูป ๒ o ด ๓. ภวิสฺสนฺติ บอกอนาคตกาลแห่งปัจจุบัน แปลว่า 'จัก' อุ, ธมฺม สุนิสสาม, ข้า ท. จักฟัง ซึ่งธรรม ๒ ๒ ๘. กาลาติปตฺติ บอกอนาคตกาลแห…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ในส่วนของ วจีวิภาค โดยเฉพาะในเรื่องของอนาคตกาล และวิธีการบอกอนาคตกาลในปัจจุบันและอดีต โดยมีตัวอย่างการใช้คำในบาลี เช่น 'จัก' ในการบอกอนาคตกาล นอกจ…

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 160 ธาตุ (๑๑๔) วิภัตติที่บอก กาล บท วจนะ บุรุษ เหล่านี้ สำหรับ ประกอบกับธาตุ คือกิริยาศัพท์ที่เป็นมูลราก, ธาตุนั้นท่านรวบรวม จัดได้เ…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงวิภัตติที่บอกกาลบทวาจนะและบุรุษซึ่งประกอบด้วยธาตุที่เป็นมูลราก ธาตุแบ่งออกเป็น 4 หมวดตามประเภท โดยยกตัวอย่างธาตุต่าง…

…ี้เถิด ธาตุที่สำแดง มานี้ แต่พอเป็นตัวอย่างเล็กน้อย ธาตุ วาจก (๑๑๕) กิริยาศัพท์ที่ประกอบด้วยวิภัตติ กาล บท วจนะ บุรุษ ดังนี้ จัดเป็นวาจก คือ กล่าวบทที่เป็นประธานของกิริยา ๕ อย่าง คือ กัตตุวาจก ๑ กัมมวาจก…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ส่งเสริมความเข้าใจในวจีวิภาค โดยเฉพาะธาตุที่แบ่งออกเป็นสองประเภทคือ สกัมมธาตุ ซึ่งมีกรรมและ อกัมมธาตุ ที่ไม่มีกรรม เช่น ธาตุที่หมายดอกจันทน์จัดเป็น อกัมมธาตุ ขณะที่ อิกขุ ถ