จิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 102 / 374

…๑. เรื่องพระนางสามาวดี [๑๕] อปปทฏฺเสสุ ทุสสติ, ขิปฺปเมว นิคจฺฉติ: สรีรสฺส ว เภทน์ ครุวํ วาปิ อาพาธ์ จิตตกุเบบัว ปาปุเณ ราชโต วา อุปสดุค่ อพ กุชา ว ทารุณ ปริกฺขยำว ญาตีนํ โภคานํว ปภงฺคุณ์ อถ วาสุส อคารานิ…

…กรรมอันหนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับอาการเจ็บป่วยและความแตกแยกต่างๆ เนื้อหาที่เกี่ยวข้องนี้ชี้ให้เห็นถึงจิตใจที่ดีและผลของการทำความดีซึ่งมีอิทธิพลต่อสถานะทางกายและจิตใจ

ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๓๔) ต. จิตตวรรควรรณนา ๑. เรื่องพระเมฆิยเถระ ผนทน์ จปล์ จิตต์ อุชิ กโรติ เมธาวี วาริโชว ถเล ขิตฺโต ปริมนท ท่ จิ…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการฝึกฝนจิตใจให้มีความมั่นคงและควบคุมได้ สิ่งนี้มีความยากลำบากเหมือนกับการควบคุมปลาในน้ำ โดยพระเมฆิยเถระได้เสนอ…

คาถาธรรมบท JHMIAO-๘ (๓๕) ๒. เรื่องภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง [๒๕] ทุนนิคฺคหสฺส ลหุโน ยตฺถ กามนิปาติโน จิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ จิตต์ ทนฺนํ สุขาวห์. การฝึกจิตอันข่มได้ยาก เป็นธรรมชาติเร็ว มักตกไปในอารมณ์ตาม ความใ…

บทความนี้พูดถึงการฝึกจิตที่ค่อนข้างยาก และการควบคุมจิตเพื่อนำไปสู่ความสุข การระมัดระวังในการคิดและอารมณ์ตามความใคร่เป็นสิ่งส…

คาถาธรรมบท JHMIAO-๘ (๓๗) กุมภูปม์ กายมิท วิทิตวา นครูปม จิตฺตมิท เกตุวา โยเธถ มาร์ ปญฺญาวุเธน ชิตญฺจ รกฺเข อนิเวสิโน สิยา (บัณฑิต) รู้จักกายนี้ อันเปรียบด้วยหม…

คาถาธรรมบทนี้สอนเกี่ยวกับการเข้าใจความจริงของกายและจิต โดยเปรียบกายกับหม้อและจิตกับนคร ผู้รู้ควรใช้ปัญญาเป็นอาวุธในการต่อสู้กับมารและรักษาความชนะ พระปูติค…

…ถาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๓๘) ๔. เรื่องพระโสไรยเถระ [๓๒] น ต์ มาตา ปิตา กริยา อญฺเญ วาปิ จ ญาตกา สมมาปณิหิต จิตต์ เสยฺยโส นํ ตโต กเร. มารดาบิดา ก็หรือว่าญาติเหล่าอื่น ไม่พึงทำเหตุนั้น (ให้ได้), (แต่) จิตอันตั้งไ…

…วยผลของกรรมใดอยู่ กรรมนั้น อันบุคคล กระทำแล้วไม่ดีเลย. ๔. เรื่องนายสุมนมาลาการ (๕๓] กปปานํ สตสหสฺสํ จิตวา เทวมนุสฺเสส, ปจฺฉา ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ ทุคคติ น คมิสฺสติ ผลํ เอตสฺส กมฺมุโน, สุมโน นาม ภวิสฺสตีติ

เนื้อหาบทนี้กล่าวถึงทรัพย์ที่มีความหมายลึกซึ้งในหลักธรรมของศาสนา ได้แก่ศรัทธา ศีล หิริ โอตตัปปะ สุตะ และจาคะ ตลอดจนปัญญา ซึ่งถือเป็นทรัพย์ที่สำคัญในการดำรงชีวิต โดยไม่จำกัดเพศ ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ นั

…ปณฺฑิโต วิเวเก ยตฺถ ทูรม์ หิตวา กาเม อกิญฺจโน กณห์ ธมฺม วิปฺปหาย โอกา อโนกมาดมุม ปริโยทเปยย อตฺตานํ จิตตเกุลเสหิ ปณฺฑิโต เยสํ สมโพธิยงเคสุ สมฺมา จิตฺต์ สุภาวิต อาทานปฏินิสสคฺเค อนุปาทาย เย รตา ขีณาสวา ชุ…

…่มนุษย์สองกลุ่มมีแนวทางการดำเนินชีวิตที่แตกต่างกัน โดยมีการเน้นถึงผู้ที่สามารถปล่อยวางจากกามและพัฒนาจิตใจให้ผ่องใส คนเหล่านี้เรียกว่า พระขีณาสพที่ได้บรรลุศาสตร์ธรรมที่แท้จริง การปฏิบัติตามธรรมจะนำไปสู่กา…

…ากินไข่ไก่ ୭୦୭ ภิกษุชาวนครภัททิยะ ๑๐๒ พระลกุณฏกภัททิยเถระ ១០២ นายทารุสากฏิกะ ୭୦୩ ภิกษุวัชชีบุตร ๑๐๕ จิตตคหบดี ๑๐๗ นางจูฬสุภัททา พระเถระชื่อเอกวิหารี ๑๐๗ ୭୭୦

เนื้อหานี้พูดถึงพระเถระต่าง ๆ เช่น พระปธานกัมมิกติสสเถระ, พระโปฐิลเถระ, และกิจกรรมอันเป็นที่รู้จักของพระเถระแต่ละองค์ รวมถึงเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับพระสาวกและบุคคลที่มีชื่อเสียงในยุคพุทธกาล เช่น นางก

เรื่องพราหมณ์ชื่อจูเฬกสาฎก อภิตถเรถ กลยาเณ ปาปา จิตต์ นิวารเย ทนธ์ หิ กรโต ปุญญ์ ปาปสฺม รมตี มโนติ บุคคลพึงรีบขวนขวายในความดี จึงห้ามจิตเสีย จากความชั่…

…ที่เป็นบาป โดยยกตัวอย่างคำสอนไว้จากพราหมณ์ชื่อจูเฬกสาฎกเกี่ยวกับความสำคัญในการรีบทำความดีเพื่อไม่ให้จิตใจหันไปหาความชั่ว การทำบาปบ่อยๆ จะส่งผลต่อจิตใจและทำให้เกิดทุกข์ นอกจากนี้ยังมีบทเรียนจากพระไสยสกเถร…

๑๒ เวทนํ ผรุส์ ชานี ครุก์ วาปิ อาพาธ์ สรีรสฺส ว เภทน์ จิตฺตกฺเขป์ ว ปาปุเณ ราชโต วา อุปสคฺค์ อภิกขาน ว ทารุณ ว ปริกฺขย์ ว ญาตีนํ โภคานํ ว ปภงฺคุณ อถวาสส อคาร…

…ียบถึงไฟป่าที่ไหม้เรือนของผู้มีปัญญาทราม เพราะการกระทำที่ไม่เหมาะสมจะนำไปสู่ความเจ็บปวดทั้งทางกายและจิตใจ.

๑๘ ปสฺส จิตตกต์ พิมพ์ อรุกาย สมุสสต อาตูร์ พหุสงฺกปฺป๋ ยสฺส นตฺถิ ธุวํ ฐิตีติ. เธอจงดูอัตภาพที่ไม่มีความยั่งยืน…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอัตภาพที่ไม่มีความยั่งยืน ความเจ็บปวดที่เกิดจากโรคภัย และการเตือนสติเกี่ยวกับการตาย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนต้องเผชิญ พระอุตตราเถรีและพระอธิมานิกภิกษุตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงความจริงของ

…ทุกฺขา ชาติ ปุนปฺปุนํ คหการก ทิฏโฐสิ ปุน เคห์ น กาหสิ สพฺพา เต ผาสุกา ภคคา คหกูฏ วิสงฺขต วิสงฺขารคต จิตฺต์ ตณฺหานํ ขยมชุฌคาติ เราแสวงหาช่างผู้ทำเรือน เมื่อไม่ประสบ จึงได้ ท่องเที่ยวไปสู่สงสารมีชาติเป็นเอ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างปัญญาและการเกิดซ้ำในชาติต่างๆ โดยเปรียบเทียบกับการแสวงหาช่างทำเรือนและผลของความเจริญเติบโตในปัญญาของบุคคล. โดยเฉพาะในบริบทของการเกิดใหม่ในสงสารซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดท

๒๓ เสียแล้ว ยอดเรือนเราก็รื้อเสียแล้ว จิตของเราถึงธรรมปราศจากเครื่องปรุงแล้ว เพราะเราบรรลุธรรมที่สิ้นตัณหาแล้ว เรื่องบุตรเศรษฐีมีทรัพย์มาก อจ…

…ปราะบางของทรัพย์ในช่วงหนุ่มสาวกับสถานการณ์ของนกกระเรียนที่ซบเซาในเปือกตม ความฉลาดในการรักษาทรัพย์และจิตใจให้เป็นธรรมสำคัญ.

…โลก เหมือนบุคคลพึงเห็นฟองน้ำ (และ) เหมือน บุคคลพึงเห็นพยับแดด. เรื่องอภัยราชกุมาร เอถ ปสฺสถิม์ โลก์ จิตต์ ราชรถูปม์ ยตฺถ พาลา วิสุทนฺติ นตฺถิ สงฺโค วิชานตนฺติ ท่านทั้งหลาย จงมาดูโลกนี้อันตระการ ดุจราชรถ …

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการประพฤติธรรมอย่างสุจริต ซึ่งจะนำไปสู่ความสุขในชีวิตทั้งในปัจจุบันและอนาคต โดยเปรียบเทียบสภาพของผู้ปฏิบัติธรรมกับบุคคลที่ละเลยการพิจารณาและมักหลงไปกับโลกีย์ คุณค่าของการมีส

คโต นุ จิตฺตกูฏ์ วา เกลานํ วา ยุคนฺธวํ ๘๑ น โน ทกฺเขมุ สมฺพุทฺธ์ โลกเชฏฐ์ นราสภนฺติ พระศาสดาเสด็จไปสู่เขาจิตรก…

พระศาสดาเสด็จไปยังเขาจิตตกูฏและยังกล่าวถึงความยอดเยี่ยมของผู้มีปัญญาในโลก โดยเฉพาะการไม่เสด็จกลับมาสู่โลกนี้อีกครั้งเพื่อเผย…

…ไม่มีภัยแต่ที่ไหนๆ ด้วยการนับแม้วิธีไรๆ ก็ตามว่าบุญนี้ มีประมาณ เท่านี้. ติฏฐนฺเต นิพฺพุเต จาปิ สเม จิตฺเต สม์ ผล เจโตปสาทเหตุมห สตฺตา คจฺฉนฺติ สุคฺคตินฺติ เมื่อพระสัมพุทธเจ้าเป็นต้น ยังทรงพระชนม์อยู่ก็ด…

เนื้อหาเน้นถึงการนิพพานและความสุขในชีวิต การมีความเลื่อมใสในจิตใจทำให้สัตว์ทั้งหลายไปสู่สุคติ โดยไม่ขึ้นอยู่กับวิธีการ การอยู่ร่วมกันอย่างไม่มีศัตรูช่วยให้มีชีวิตท…

…ให้ บุคคลพึงไปในสำนักของเทพดา ทั้งหลายได้ ด้วยฐานะ ๓ นั้น เรื่องปัญหาที่ภิกษุทูลถาม ยสม มโน นิวีสติ จิตฺตญฺจาปิ ปสีทติ อทิฏฐปุพพเก โปเส กาม ตสฺมปิ วิสสเส

บทความนี้กล่าวถึงหลักการสอนในเรื่องการชนะคนที่ไม่ดีด้วยความไม่โกรธและการให้ บุคคลควรกล่าวคำสัตย์เพื่อสร้างความร่มเย็นในสังคม รวมทั้งมีการพูดถึงปัญหาของโมคคัลลานเถระและคำถามที่มีต่อภิกษุ.

๑๐๗ เรืองจิตตคหบดี สทฺโธ สีเลน สมฺปนฺโน ยโสโภคสมปฺปิโต ยำ ก๋ ปเทสํ ภชติ ตตฺถ ตตฺเถว ปูชิโตติ. ผู้มีศรัทธา สมบูรณ…

ในเรื่องราวนี้กล่าวถึงผู้มีศรัทธาที่สมบูรณ์พร้อมด้วยศีลและยศที่ได้รับการบูชาในประเทศต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับสมณะที่มีจริยธรรมและความสามารถในการสอนสั่งอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะการถามต

๑๑๐ ทูเร สนฺโต ปกาเสนฺติ หิมวนโตว ปพฺพโต อสเตตฺถ น ทิสฺสนฺติ รตฺติ จิตตา ยถา สราติ สัตบุรุษทั้งหลาย ย่อมปรากฏในที่ไกล เหมือน ภูเขาหิมพานต์ ส่วนอสัตบุรุษ ย่อมไม่ปรากฏในที่…

เนื้อหาพูดถึงความแตกต่างระหว่างสัตบุรุษและอสัตบุรุษ โดยใช้การเปรียบเทียบที่ชัดเจน เช่น การปรากฏตัวของสัตบุรุษที่เด่นชัดเหมือนภูเขาหิมพานต์ ในขณะที่อสัตบุรุษมีลักษณะเหมือนลูกศรที่หายไปในราตรี นอกจากนี้

…ใครเล่า ท่านเป็น ดุจภัณฑะซึ่งถูกนำออกจากเรือนที่ถูกไฟไหม้แล้ว ยังปรารถนาเพื่อจะถูกไหม้อีก อิท์ ปุเร จิตฺตมจาริ จาริก เยนิจฉก ยตฺถกานํ ยถาสุข ตทชฺชนํ นิคคริสสามิ โยนิโส หตุถี ปภินฺนํ วิย องกุสคฺคาโหติ เมื…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับการฝึกข่มจิตใจและการจัดการกับความปรารถนา โดยเปรียบเทียบจิตใจที่ต้องการบรรเทาความทุกข์เป็นเช่นเดียวกับช้างที่ต้อง…