หน้าหนังสือทั้งหมด

สังขารขันธ์ และ วิญญาณขันธ์ ในพระพุทธศาสนา
104
สังขารขันธ์ และ วิญญาณขันธ์ ในพระพุทธศาสนา
…ิจาร ปีติ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา ชีวิตินทรีย์ การละนิวรณ์ อโลภะ อโทสะ หิริ โอตตัปปะ ปัสสัทธิ ฉันทะ อธิโมกข์ อุเบกขา มนสิการ โลภะ โทสะ โมหะ มานะ ทิฏฐิ อุทธัจจะ กุกกุจจะ วิจิกิจฉา โกสัชชะ อหิริกะ อโนต…
สังขารขันธ์หมายถึงความคิดปรุงแต่ง โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภทคือ กุศลสังขาร (ความคิดดี), อกุศลสังขาร (ความคิดชั่ว), และอัพยากตสังขาร (เป็นกลาง) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างความรู้สึกนึกคิดของมนุษย์ ในขณะที่
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - เจตสิกสังคหวิภาค
70
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - เจตสิกสังคหวิภาค
…จิตตสาธารณะ (มีทั่วไปแก่จิตทั้งปวง) เจตสิก 5 เหล่านี้ คือ วิตก ๑ วิจาร ๑ อธิโมกข์ ๑ วิริยะ ๑ ปีติ ๑ ฉันทะ ๑ ชื่อว่าปกิณณกะ ฯ เจตสิก ๑๓ เหล่านี้ บัณฑิตพึงทราบว่า อัญญาสมานา (มีเสมอแก่จิตเหล่าอื่น) ด้วยประกา…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และการศึกษาเจตสิกที่มีการอธิบายถึงธรรม ๕๒ ประการที่ประกอบกับจิตและการเกิดดับในที่เดียวกัน โดยการจำแนกความหมายของเจตสิกประเภทต่างๆ เช่น ผัสสะ, เวทนา, และเจตนา รวมถึง
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
72
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ิต และสันติรณจิตฯ ปีติเกิดในจิตทั้งหลาย เว้นจิตที่ สหรคตด้วยโทมนัส อุเบกขากายวิญญาณ และจตุตถฌานจิตฯ ฉันทะ เกิดในจิตทั้งหลาย เว้นอเหตุกจิตและโมมูหจิต ฯ [สังหาคาถา] ก็จิตตุปบาทเหล่านั้น ที่เว้นจากปกิณณก เจตส…
…มีการแบ่งประเภทจิตตามที่เห็นในตำรา ศึกษาเรื่องการเกิดของอารมณ์ภายในจิตที่สัมพันธ์กับวิจาร, ปีติ, และฉันทะ รวมถึงการแยกแยะระหว่างอารมณ์กุศลและอารมณ์อกุศล โดยมีการสรุปคุณสมบัติเด่นของจิตภายในกลุ่มต่างๆ ของพฤ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา: อเหตุกจิตและเจตสิก
79
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา: อเหตุกจิตและเจตสิก
…หบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 79 ก็ในบรรดาอเหตุกจิต ธรรม ๑๒ ที่เป็นอัญญสมานาเจตสิก เว้น ฉันทะ ถึงการสงเคราะห์เข้าในสนจิตก่อน ฯ อนึ่ง (ธรรม ๑๑ เหล่า นั้น) เว้นฉันทะและปีติ ถึงความสงเคราะห์เข้าใน…
บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์และศึกษาเกี่ยวกับอเหตุกจิต ๑๘ และเจตสิกที่เกี่ยวข้อง โดยใช้ธรรม ๑๒, ๑๑, ๑๐ และ ๒ เป็นฐานในการเข้าใจธรรมอย่างลึกซึ้งและช่วยให้ผู้ศึกษาสามารถทราบถึงความแตกต่างในการทำงานของเ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ความเข้าใจในธรรม
85
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ความเข้าใจในธรรม
…ก็เพราะทำอธิบายอย่างนี้ วิริยะนี้ มีความแตกต่างจากวิตกเป็นต้น จึงปรากฏเห็นได้ง่าย ๆ ความพอใจ ชื่อว่าฉันทะ คือความต้องการด้วยอารมณ์ ฉันทะ นั้นมีความต้องการจะทำเป็นลักษณะ ฯ จริงอย่างนั้น ฉันทะนี้ท่านกล่าว ว่…
เนื้อหานี้อธิบายถึงการเรียนรู้และความเข้าใจในธรรมของพระผู้มีพระภาค รวมถึงการพยายามบรรลุธรรมด้วยความเพียรและการศึกษา ธรรมทุกประเภทที่ได้รับการแจกจ่ายสอดคล้องกับความจริง เสนอแนะเกี่ยวกับคุณสมบัติของเจตส
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - เจตสิกและจิต
97
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - เจตสิกและจิต
…ิต ๓๐ คือ จิต ๒ ที่ สหรคตด้วยโทมนัส จิต ๕๕ ที่สหรคตด้วยอุเบกขา กายวิญญาณทั้งคู่ และจตุตถฌานจิต ๑๑ ฯ ฉันทะ เกิดในจิต ๖๕ ยกเว้นจิต ๒๐ คือ อเหตุกจิต ๑๘ และโมหจิต ๒ ဆ คำว่า เต ปน ได้แก่ จิตตุปบาทที่เป็นปกิณณกเ…
ในเนื้อหานี้ได้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างเจตสิกกับจิต โดยเฉพาะเจตสิกที่ไม่สามารถแยกจากจิตได้ เช่น กามาวจรจิต ๔๔ ที่ถูกเว้นโดยทวิปัญจวิญญาณ และวิตกที่เกิดขึ้นในหญิงเหล่านั้น รวมถึงการอธิบายประเด็นต่างๆ
โพชฌงค์และองค์มรรคในอภิธัมมัตถ
314
โพชฌงค์และองค์มรรคในอภิธัมมัตถ
…มีการสงเคราะห์ (การประมวล) ๓ อย่าง ๆ ธรรม ๔ อย่าง คือ สัมมาสังกัปปะ ๑ ปัสสัทธิ ๑ ปีติ ๑ 0 อุเบกขา ๑ ฉันทะ ๑ จิตตะ ๑ วิรัติทั้งสาม ๑ มีฐานเดียวกัน วิริยะมี 8 ฐาน สติมี ๙ ฐาน สมาธิมี ๔ ฐาน ปัญญามี ๕ ฐาน ศรัท…
ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงโพชฌงค์ ๗ ซึ่งรวมถึง สติสัมโพชฌงค์ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ และอื่น ๆ รวมไปถึงองค์มรรค ๘ ที่ประกอบด้วยสัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา และอื่น ๆ โดยเน้นที่ สัมมาสติ ซึ่งเรียกว่า สติ
ความเพียรในการทำบุญและการพัฒนาตนเอง
229
ความเพียรในการทำบุญและการพัฒนาตนเอง
…ลที่เกิดขึ้นแล้วให้ตั้งอยู่และเจริญยิ่งขึ้น เรียกว่า อนุรักขนาปธาน ในการตั้งความเพียรดังกล่าว ให้มี ฉันทะ พอใจ วิริยะ เพียร พยายาม จิตตะ เอาใจใส่ไม่ทอดธุระ วิมังสา พิจารณาใคร่ครวญให้รู้จักผิดชอบ ควรละควรทำ…
บทความนี้กล่าวถึงการตั้งความเพียรในพุทธศาสนา โดยเฉพาะจากคำสอนของสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งรวมถึงการระวังบาป การละบาป การทำบุญ และการรักษาบุญ นอกจากนี้ยังนำเสนอพระมหาชนกเป็นตัวอย่างของความเพียรพยายาม ที่ไม
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 132
134
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 132
…น นี้เป็นนัยะในฝ่ายวัตถุกามก่อน ส่วนในฝ่ายกิเลสกาม ท่านมุ่งเอากามฉันท์ ซึ่งมีหลายประเภท โดยชื่อว่า 'ฉันทะ' ก็มี ว่า 'ราคะ" ก็มีดังนี้เป็นอาทินั่นเองว่า 'กาม' ก็แลกามฉันท์นั้น แม้เป็นโทษที่นับเนื่องในอกุศล …
บทความนี้ศึกษาถึงการละวัตถุแห่งสังกิเลสซึ่งประกอบด้วยการสละความละโมบและความโง่เขลาในสองปาฐะ มีการอภิปรายเกี่ยวกับกามฉันท์ที่มีหลายประเภทและบทบาทของมันในอกุศลธรรม โดยได้มีการอธิบายเกี่ยวกับโลลภาพและพาล
สังขารุเบกขากับอุเบกขาในวิสุทธิมรรค
175
สังขารุเบกขากับอุเบกขาในวิสุทธิมรรค
… วิปัสสนูเบกขา ส่วนอุเบกขาใดเป็นธรรมที่คุมสหชาตธรรม ทั้งหลายให้เสมอกัน อันมาใน เยวาปนกธรรมทั้งหลายมีฉันทะเป็นต้น อุเบกขานี้ชื่อว่า ตัตรมัชฌัตตุเบกขา อุเบกขาใดไม่ยังความตกเป็นฝักฝ่ายให้เกิดในตติยฌานนั้นที่แ…
เนื้อหาเกี่ยวกับอุเบกขาและสังขารุเบกขาที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค แบ่งประเภทของอุเบกขาออกเป็นหลายชนิด รวมถึงการนำสมาธิและวิปัสสนามาใช้ในการควบคุมความรู้สึกและการวางเฉย ผลของการฝึกปฏิบัติตามหลักแนวคิดทางพุทธ
วิฤทธีมหรแปล ภาค ๑ ตอน ๑
82
วิฤทธีมหรแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…งเห็นว่า เป็นปฏิ aaบต่ออุปกโลสมายาและ สาไถย์เป็นต้น ที่ทำความคดโกงแห่งกายและจิต [เยวาปนาสังขร ๔] [๑ ฉันทะ] คำว่าด่านะนั่น เป็นคำเรียกก็ดูกูฎมาดา (ความใคร่จะทำ) เพราะเหตุนี้ ฉันทนั่น จึงมีความใคร่จะทำเป็นลั…
…้บันฑิตเห็นถึงปฏิ aaบต่อธรรมชาติของกายและจิต ความสำคัญในการเข้าใจอารมณ์และการทำความเข้าใจในเรื่องของฉันทะและอธิโมกข
อุตุสังขังโลกภูมิ ภาค ๑ ตอน ๑
88
อุตุสังขังโลกภูมิ ภาค ๑ ตอน ๑
… วิจาร ปีติ วิริยะ อิสาระ อโณคัปปะ โลกะ โมทะ มิจฉาทิฏฐิ เหล่านี้เป็นเนื้อมามโดยรูปองตน สังขาร ๔ คือ ฉันทะ อธิโมกข์ อุทธัจจะ มนสิการ นี่เป็นอาวปะ [ อรรถาธิบายอุตุสังขังโลกมูลข้อ ] อรรถาธิบายในอุตุสังขังเหล่…
ในบทนี้พูดถึงอุตุสังขังที่เกี่ยวข้องกับสังขาร ๑๓ ประเภทในโลก พร้อมทั้งอธิบายถึงวิญญาณเดวที่ ๑ และแนวความคิดเกี่ยวกับความเป็นอายและความไม่อาย รวมถึงอภิฤกษะโบตัตปะ ซึ่งเป็นแนวคิดที่สื่อถึงความสงบและความ
วิถีธรรมเราปท. ภาค ๑ ตอนที่ 267
268
วิถีธรรมเราปท. ภาค ๑ ตอนที่ 267
… อธิปิติ-ปัจจัยนั้นมี ๒ อย่าง ด้วยอนาคตแห่งสมาธิธรรมและอารมณ์ ใน ๒ อย่างนั้น ธรรม ๕ ประการ คำว่าคือ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิงสา พึงทราบว่าชื่อ สหชาติจิตปัจจัย (เป็นอธิปิจฉัยแห่งสหชาตธรรม) โดยนัยว่า “ฉันทาธิสิ…
…วกับอารมมนปัจจัยและอธิปิติปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตเจตสิก โดยอธิบายว่ามีองค์ประกอบอย่างไร และความสำคัญของฉันทะ วิริยะ จิตตะและวิงสาเป็นอธิปปัจจัยในการพัฒนาธรรมด้านจิตใจที่มีความสำคัญในการสร้างสรรค์สรรพสิ่งต่างๆ…
ปฐมมนต์ปาสาทิกา ภาค ๑ - หน้า 27
32
ปฐมมนต์ปาสาทิกา ภาค ๑ - หน้า 27
ประโยค - ปฐมมนต์ปาสาทิกา ภาค ๑ - หน้า 27 ฉันทะ ๒๒ วิริยะ ๑๖ ชื่้อวนิชิฏินิกาย พระพุทธวจนะนิคาย เป็นที่รวบรวมพระสูตร ๘๔ สูตร มีพระหมางสูตร เป็นต้น …
ข้อความนี้กล่าวถึงการรวบรวมพระสูตรจากนิกายต่าง ๆ รวมถึงพระวินัย พระสูตร และพระอภิธรรม โดยมีการอธิบายคำว่า 'วินัย' ในแง่มุมต่าง ๆ เช่น วินัยที่มีประโยชน์และมีการฝึกกายและวาจา เพื่อความเข้าใจในหลักธรรม
ปฐมสัมมนาปกาสิกาแปล ภาค ๑ - ความเพียรและกาม
265
ปฐมสัมมนาปกาสิกาแปล ภาค ๑ - ความเพียรและกาม
…อน ส่วนในฝ่ายกิเลส กามฉันนั้นเอง ซึ่งมีประเภท มาณมาย ท่านประสงค์ว่า " กมาม " โดยนัยอิทอย่างนี้ว่า " ฉันทะ ซื้อว่า กม " และว่า " รายชื่อว่า กมม " ถามาม ฉันนั้นจึง เป็นของนั่นเนื่องในอุกกศลดังมา พระผู้มีพระภ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาถึงความเพียรในพระพุทธศาสนา ซึ่งได้มีการกล่าวถึงการสังเคราะห์และการแสดงความรู้ในบทที่ ๑ และบทที่ ๒ เกี่ยวกับกามและวิตก โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ในคัมภีร์วิริวังค์เพื่อแสดง
ประโยค - ปฐมสมันตาปาสากำแพงภาค ๑ - หน้าที่ ๓๑๘
323
ประโยค - ปฐมสมันตาปาสากำแพงภาค ๑ - หน้าที่ ๓๑๘
…ูดเตือนว่า " อาวุโส! ถ้าฉนั้น คุณไม่ได้ทำความ พยายาม เพื่อ ต้องการบรรลุเมืองสูงขึ้นไปหรือ? เพราะพระ ฉันทะ คุณได้กล่าวใส่ร้ายแล้ว." ภิกษุหนุ่มรูปนั้น ได้ให้พระเณร ได้ให้พระเณร
เนื้อหาเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่พระเณรและภิกษุเกิดความเข้าใจผิดกัน เมื่อพระเณรต้องการข้าวอุ่นและภิกษุหนุ่มมีความคิดลบเกี่ยวกับพระเณร อธิบายว่าแม้จะมีสถานะในพระศาสนาแต่ต้องพยายามบรรลุความสูงส่งกว่านั้น เรื
พระธรรมในพุทธศาสนา
255
พระธรรมในพุทธศาสนา
… อุปปิจ โย ปโตติ ปลาสตวา วา ปน ติ กา น สกลโต อุปปิจ โย ปโตติ ๓ สกโกลติ ฏตวา น ภิกขา ฉันทะ ฐานวา อภิเทนวา มหิจาน ปูคโตโล นาม วิชาตนาวา อุปปิจิโย โหติ อนามา โอปสนา ปลาตตู่ ปสนุนา …
เนื้อหานี้กล่าวถึงศาสนาและปรัชญาที่สำคัญในพุทธศาสนา เช่น อุปสมบทและการปฏิบัติธรรมเพื่อความเข้าใจทางจิตวิญญาณ โดยเฉพาะสิ่งที่เกี่ยวข้องกับสังคมและการเป็นสมาชิกในสังคมพุทธ รวมทั้งบทบาทของพระภิกษุในการเผ
ความเข้าใจเกี่ยวกับพระนิพพานและกรรมวิธีในการบรรลุ
13
ความเข้าใจเกี่ยวกับพระนิพพานและกรรมวิธีในการบรรลุ
…รถาจารย์จึงกล่าวว่า "อิธ" ดังนี้เป็นต้น. ความพอใจในกุศล กล่าวคือความเป็นผู้ใคร่จะทำ ชื่อว่ากุศลยตา- ฉันทะ. ถ้าว่า มามิติ ความว่า ย่อมทำความพยายาม คือความ มากบันดาลด้วยสามารถยังวิสุทธิ ๔ ข้างต้นให้ถึงพร้อม.…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการเข้าใจพระนิพพานซึ่งชัดเจนด้วยปัญญา รวมถึงการปฏิบัติธรรมเพื่อนำไปสู่การบรรลุ โดยเน้นถึงความสำคัญของกุศลและความเพียรชอบ ๔ ประการที่นำมาสู่มรรคและการเข้าใจธรรมว่าเป็นสัจจะ.
มิลินทิญา : ฉบับ
90
มิลินทิญา : ฉบับ
…ทธิโมกข์ หลดพันด้วยเหตุก๎ แล้วฉนความปรารนได้ อิทธิบาท ๔ คุณเครื่องแห่งความสำเร็จ มี ๔ ประการ คือ ๑. ฉันทะ ความพอใจ สมัครใจ ๒. วิริยะ ความเพียรพยายาม ๓. จิตตะ ความมุ่งมั่นใจในใจจต้อ ตั้งมั่น ๔. วิมังสา ความ…
มิลินทิญา เป็นข้อความทางพระธรรมที่สอนเกี่ยวกับจริยัล และการพัฒนาความรู้และความเข้าใจในชีวิต เนื้อหามีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจเกี่ยวกับอุปาทานขันธ์ ๕ และการพัฒนาจิตใจของบุคคลที่ต้องการบรรลุถึงนิพพาน
งานไม่คั่งค้าง ๑๒๓
148
งานไม่คั่งค้าง ๑๒๓
งานไม่คั่งค้าง ๑๒๓ ฉันทะ คือความรักงาน จะเกิดขึ้นได้ต่อเมื่อเราเห็นผลดีของงานว่า ถ้างานนั้นแล้วจะได้อะไร เช่น เรียนหนังสือแล…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของฉันทะหรือความรักงาน และวิริยะหรือความพากเพียรในการทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นเรื่องการสร้างแรง…