หน้าหนังสือทั้งหมด

เจตสิก และ อภิธรรมในพระพุทธศาสนา
7
เจตสิก และ อภิธรรมในพระพุทธศาสนา
…สิกา ปกิณณกา นาม ๆ เอามิเม" เตรส เจตสิกา อญฺญสมานาติ เวทิตพฺพา ฯ โมโห อหิริก อโนตฺตปป์ อุทธจจ์ โลโภ ทิฏฐิ มาโน โทโส อิสสา มจฉริย์ กุกกุจจ์ ถิ่น มิทธ์ วิจิกิจฉา เจติ จุทฺทสิเม เจตสิกา อกุสลา นาม ฯ สทฺธา สติ…
บทนี้เสนอความรู้เกี่ยวกับเจตสิกและอภิธรรมในพระพุทธศาสนา โดยแสดงรายละเอียดของเจตสิกประเภทต่าง ๆ รวมถึงธรรมที่เกี่ยวข้อง อภิธรรมตลอดจนลักษณะเจตสิกที่ส่งผลต่อจิตและการกระทำของบุคคล ให้ผู้เรียนเข้าใจความห
อภิธรรมมภาวิภาวินี - เจตสิกและจิตในการปฏิบัติ
9
อภิธรรมมภาวิภาวินี - เจตสิกและจิตในการปฏิบัติ
…สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสงฺคหฎีกา - หน้าที่ 9 ทุติยปริจฺเฉโท เจตสิกสงฺคหวิภาโค หน้าที่ 9 ทิฏฐิ จตุสุ ทิฏฐิคตสมปยุตฺเตส ๆ มาโน จตุส ทิฏฐิคต วิปฺปยุตฺเตสุ ฯ โทโส อิสสา มจฉริย์ กุกกุจจญชาติ ทวีสุ ๆ…
ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และเจตสิกในอภิธรรมที่นำเสนอการจัดประเภทต่างๆ ของจิต ซึ่งยกตัวอย่างความสัมพันธ์ระหว่างโทสะ อิสสา และมจฉริย์ พร้อมการอธิบายถึงการแสดงออกและคุณสมบัติของจิตที่แ
อภิธมฺมตฺถสงฺคห - สรุปแนวคิดเกี่ยวกับการเพาะบ่มพฤติกรรม
40
อภิธมฺมตฺถสงฺคห - สรุปแนวคิดเกี่ยวกับการเพาะบ่มพฤติกรรม
…วิชชานุสโย จ ฯ ทส สญฺโญชนานิ กามราคสัญโญชน์ รูปราคสัญโญชน์ อรูปราคสัญโญชน์ ปฏิฆสัญโญชน์ มานสัญโญชน์ ทิฏฐิสัญโญชน์ สีลพฺพตปรามาสสญฺโญชน์ วิจิกิจฉาสญโญชน์ อุทธจจสญฺโญชน์ อวิชชาสญฺโญชนญฺจ สุตฺตนฺเต ฯ อปรานีปี…
บทนี้ครอบคลุมเรื่องอภิธมฺมตฺถสงฺคหซึ่งสำรวจคำศัพท์และแนวคิดสำคัญที่เกี่ยวข้องกับอุปาทานา รวมถึงความเข้าใจเกี่ยวกับนิวรณาที่มีผลต่อการปฏิบัติในชีวิตประจำวัน วิธีที่มนุษย์สร้างการยึดมั่นในความปรารถนาและ
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
70
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…จน์ ฯ เตน สหคติ เอกุปปาทาทิวเสน สสฎฐิ เตน สห เอกุปปาทาทิภาว คตนฺติ วา โสมนสฺสสหคติ ฯ มิจฉา ปสฺสตีติ ทิฏฐิ ฯ สามญฺญวจนสุสาปี หิ อตฺถปป กรุณาทินา วิเสสวิสยตา โหติ อิธ มิจฉาทสฺสนเมว ทิฏฐิติ วุจจติ ฯ ทิฏฐิเยว …
บทนี้เจาะลึกแนวคิดอภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา โดยนำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างจิตและทิฏฐิ รวมถึงบริบทของสัญญาและการดำรงอยู่ของจิตในพุทธศาสนา ทั้งนี้ การวิเคราะห์ทิฏฐิช่วยให้เข้าใจถึงการรับร…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา: การวิเคราะห์และอภิปราย
109
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา: การวิเคราะห์และอภิปราย
…ปสนฺโต จ โหติ ตสฺมา เต สพฺพากุสเลสุ อุป- ลพุภนฺติ ฯ โลภสหคตจิตฺเตเสววาติ เอวกาโร อธิการตฺถายปี โหติ ทิฏฐิสหคตจิตฺเตสูติอาที่สุปิ อวธารณ์ ทฏฺฐพฺพ์ ฯ สกฺกายาที่สุ หิ อภินิวิสนฺตสฺส ตตฺถ มมายนสมภวโต ทิฏฐิ โลภ…
บทความนี้สำรวจเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และการวิเคราะห์ข้อบรรยายทางศัพท์ในทุติยปริจเฉทวณฺณนา โดยมุ่งเน้นการทำความเข้าใจหลักการของอภิธรรมว่าด้วยความเข้าใจในธรรมชาติของจิตและกระบวนการ
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และการวิเคราะห์จตุตถปริจเฉท
153
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และการวิเคราะห์จตุตถปริจเฉท
…ยมปนาติอาทิ ฯ ติเหตุเกสูติ ปฏิสนธิวิญญาณสหคตอโลภาโทสาโมหวเสน ติเหตุเกส ปุถุชฺชนาทีสุ นววิธบุคคเลส ฯ ทิฏฐิ ฯเปฯ เสกขานนฺติ สิกฺขาย อปริปูริการิตาย สิกขนสีลตาย เสกขาติ ลัทธนามาน โสตา ปนฺนสกทาคามีนํ ปฐมมคเคเน…
ในหน้า 152-153 ของหนังสืออภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา มีการกล่าวถึงเรื่องจตุตถปริจเฉทวณฺณนาและการอธิบายเกี่ยวกับสนธาชาติ โดยภายในนั้นมีการอ้างถึงวิปากนามและจิตตปริจเฉทอย่างละเอียดในการวิเคราะห์ พร้อมแนวคิดที
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
216
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…นิรุทฺธาติ ทฏฺฐพฺพิ ฯ กาโมเยว อาสโว กามาสโว กามราโค ฯ รูปารูปภเวสุ ฉนฺทราโค ภวาสโว ฌานนิกนฺติ ฯ สสสตทิฏฐิสหคโตว ราโค เอาเถว สงฺคยฺหติ ฯ ตตฺถ ปฐโม อุปปัตติภเวส ราโค ทุติโย กมฺมภเว ตติโย ภวทิฏฐิสหคโต ฯ ทวาสฏ…
บทนี้นำเสนอตัวอย่างการวิเคราะห์อภิธรรม โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับอาสวะ ตลอดจนแนวทางในการทำความเข้าใจรวมถึงการนำเสนอข้อเท็จจริงจากหลักอภิธรรมที่มีอยู่ในตำรา การใช้ภาษาในอรรถกถาและข้อความในศาสนา อธ
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
259
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…ัมมา อัปปนาติ วุจจนฺติ ฯ ปริกมุมสฺส นิมิตต์ อารมฺมณฑิตาติ ปริกมุมนิมิตต์ กสิณมณฑลาทิ ฯ ตเทว จกฺขุนา ทิฏฐิ วิย มนสา อุคฺคเหตุพพ์ นิมิตต์ อุคคหนฺตสฺส วา นิมิตฺตนฺติ อุคคหนิมิตต์ ฯ ตปปฏิภาควณฺณาทุกสิณโทสรหิต …
เนื้อหานี้ครอบคลุมการศึกษาและวิเคราะห์อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา รวมไปถึงรายละเอียดด้านการภาวนาและการใช้เครื่องมือในการพัฒนาจิตใจ โดยอธิบายถึงขั้นตอนและวิธีการสอนที่สอดคล้องกันกับมโนธรรมและแนวทางการปฏิบัติ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 2
2
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 2
…จิต ๑ ฯ บรรดาจิต ๔ อย่างนั้น กามาวจรจิตเป็นไฉน ? จิต ๔ เหล่านี้ คือ จิตที่สหรคตด้วยโสมนัส ประกอบด้วยทิฏฐิ เป็นอสังขาริก ๑ สสังขาริก ๑ จิตที่สรหคตด้วยโสมนัส ไม่ประกอบด้วยทิฏฐิ เป็น อสังขาริก ๑ สสังขาริก ๑ จ…
บทนี้นำเสนอการศึกษาจิตในอภิธัมมัตถสังคหาที่แบ่งประเภทตามสภาวะของจิต ๔ ประเภท ได้แก่ กามาจิต รูปาจรจิต อรูปาวจรจิต และโลกุตตรจิต โดยมุ่งเน้นที่การอธิบายคุณสมบัติและความสัมพันธ์ระหว่างจิตแต่ละชนิด และผล
เจาะลึกอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
24
เจาะลึกอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…อ ๕๑ ดวง เว้นปาปจิตและอเหตุกจิต โดยนามว่าโสภณจิต จึงจำแนก แสดงโลภมูลจิตไว้ ๘ อย่าง โดยต่างแห่งเวทนา ทิฏฐิ และสังขาร ก่อน ด้วยคำมีว่า โสมนสฺสสหคติ เป็นอาทิ ก็เพื่อจะแสดงโกล สหคตจิตเหล่านั้นแลก่อน เพราะในบรร…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการจำแนกประเภทของจิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยจำแนกจิตตามลักษณะเฉพาะที่มีอิทธิพลต่อการเกิดผล จิตที่ถูกจำแนกออกเป็นกามาวจรจิตและโลกุตตระ โดยจิตต่างๆ จะมี
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 25
25
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 25
…เกิดในขณะเดียวกันเป็นต้น กับโสมนัสนั้น เพราะเหตุนั้น จึงชื่อว่าโสมนัสสสหคตจิต ฯ ન ธรรมชาติที่ชื่อว่าทิฏฐิ เพราะอรรถว่า เห็นผิด ๆ จริงอยู่ แม้ คำสามัญ ย่อมมีวิสัยแปลกัน โดยเนื้อความและความหมายเป็นต้น เพราะฉ…
…ของจิตที่ดีและความเห็นผิด ๆ ในบริบทของอภิธรรม โดยเฉพาะเกี่ยวกับอำนาจแห่งวิถีจิตที่ทำให้เกิดโสมนัสและทิฏฐิ ๖๒ มากมาย นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงการเกิดขึ้นของจิตและสภาวะที่มีความสัมพันธ์ระหว่างจิต เหตุ และควา…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - เจตสิกสังคหวิภาค
70
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - เจตสิกสังคหวิภาค
…ล่าอื่น) ด้วยประการอย่างนี้ ฯ ๑ เจตสิก ๑๔ เหล่านี้ คือ โมหะ ๑ อหิริกะ อโนตตัปปะ ๑ อุทธัจจะ ๑ โลภะ ๑ ทิฏฐิ ๑ มานะ ๑ โทสะ ๑ อิสสา ๑ มัจฉริยะ ๑ กุกกุจจะ ๑ ถีนะ ๑ มิทธะ ๑ วิจิกิจฉา ๑ ชื่อว่าอกุศลฯ เจตสิก ๑๕ เห…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และการศึกษาเจตสิกที่มีการอธิบายถึงธรรม ๕๒ ประการที่ประกอบกับจิตและการเกิดดับในที่เดียวกัน โดยการจำแนกความหมายของเจตสิกประเภทต่างๆ เช่น ผัสสะ, เวทนา, และเจตนา รวมถึง
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
72
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…่อว่าสัพพากุศลสาธารณะได้ใน อกุศลจิตแม้ทั้งหมด ๑๒ ฯ โลภะ ได้ในอกุศลจิต ๘ ที่สรรคตด้วยโลภะ เท่านั้น ฯ ทิฏฐิ ได้ในอกุศลจิต ๔ ที่ประกอบด้วยทิฏฐิ ฯ มานะ ได้ ในอกุศลจิต ๔ ที่ปราศจากทิฏฐิ ฯ เจตสิก ๔ คือ โทสะ ๑ อิ…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาในหน้าที่ 72 เน้นการวิเคราะห์จิตและเจตสิกต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทจิตตามที่เห็นในตำรา ศึกษาเรื่องการเกิดของอารมณ์ภายในจิตที่สัมพันธ์กับวิจาร,
ความหมายของอหิริกะและอโนตตัปปะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
87
ความหมายของอหิริกะและอโนตตัปปะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ะโลภะนี้อย่างนี้ คือ เพียงความที่จิตอยาก หน่วงเหนี่ยวเป็นฉันทะ ความเกี่ยวเกาะในอารมณ์นั้นเป็นโลภะ ฯ ทิฏฐิ มีลักษณะเชื่อมั่นอย่างผิด ๆ ว่า สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่าๆ จริงอยู่
…ายว่าฉันทะนั้นเกิดจากการปรารถนาอย่างใจเย็น, ในขณะที่โลภะคือการติดพันในอารมณ์อย่างรุนแรง. การแต่งตั้งทิฏฐิที่มีความเชื่อมั่นผิดๆ ในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง อาจนำไปสู่อกุศลผลที่เป็นอันตรายได้. การเข้าใจในอหิริกะและอโ…
ความกำหนัดและอวิชชาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
319
ความกำหนัดและอวิชชาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…อำนาจความพอใจในรูปภพและอรูปภพ ชื่อว่าภวาสวะ ได้แก่ความ ติดใจในฌานฯ ความกำหนัด เฉพาะที่สหรคตด้วยสัสสตทิฏฐิ ท่าน สงเคราะห์ลงในภวาสวะนี้เหมือนกันฯ บรรดาราคะ ๓ อย่าง ตามที่ กล่าวแล้วนั้น ความกำหนัดด้วยอำนาจควา…
…ยวกับความกำหนัดซึ่งหมายถึงการติดใจในรูปภพและอรูปภพ โดยรวมถึงการกำหนัดในฌานและความพอใจที่นำไปสู่สัสสตทิฏฐิ ในบทนี้ยังกล่าวถึงทิฏฐิ ๖๒ อย่าง และอวิชชาที่ผูกพันสัตว์ทั้งหลายอยู่ในวัฏฏะด้วย. โดยมีการเปรียบเปรย…
กัมมธารยสมาสในบาลีไวยกรณ์
2
กัมมธารยสมาสในบาลีไวยกรณ์
…หญ่, มหาวน์ ป่าใหญ่ " เป็นต้น. บางสมาสท่านก็ย่อบทวิเสสนะ เหลือไว้แต่อักษรตัวหน้า อย่างนี้ " กุจนิตา ทิฏฐิ - กุทิฏฐิ ทิฏฐิอันบัณฑิตเกลียด, ปธาน วจน์ = ปาวจน์ คำเป็นประธาน, สนฺโต ปุริโส = สปฺปุริโส บุรุษ ระง…
บทนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสในภาษาบาลี โดยชี้แจงการสร้างคำที่มีนามศัพท์สองบท ซึ่งสามารถประธานและวิเสสนะ มีกระบวนการย่อคำและการเปลี่ยนแปลงเพื่อสร้างความหมายที่หลากหลาย เช่น การใช้คำว่า 'มห' เพ
สีลนิทฺเทโส ในวิสุทธิมคฺคสฺส
23
สีลนิทฺเทโส ในวิสุทธิมคฺคสฺส
…ม อุปนิสสยโคจโร ทสกถาวฑุ คุณสมนนาคโต กลยาณมิตฺโต ย์ นิสสาย อสฺสุต สุณาติ สุต ปริโยทเปติ กงข์ วิตรติ ทิฏฐิ อุชช กโรติ จิตต์ ปสาเทติ ยสฺส วา อนุสิกขมาโน สทฺธาย วฑฺฒติ สีเลน สุเตน จาเคน ปญฺญาย วฑฺฒติ อย วุจฺจ…
เนื้อหาเกี่ยวกับสีลนิทฺเทโสในวิสุทธิมคฺคสฺส ซึ่งเน้นถึงคุณธรรมและวิถีชีวิตของพระภิกษุ เช่น การวางตัวที่เหมาะสม ความระมัดระวังในการใช้คำพูด รวมถึงความสำคัญของอารมณ์ที่เบาและสุขุม ภิกษุที่มีสีลจะสามารถพ
วิสุทธิมคฺคสฺส: ความหมายและแนวทาง
276
วิสุทธิมคฺคสฺส: ความหมายและแนวทาง
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 276 วิสุทธิมคเค สนทิฏฐิโก ฯ ยถาห์ ฯ รตฺโต โข พฺราหฺมณ ราเคน อภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต อตฺตพฺยาพารายปี เจเตติ ปรพยาพารายปี เจ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงวิสุทธิมคฺคสฺส ซึ่งอธิบายถึงธรรมะที่ช่วยให้บุคคลเข้าถึงนิพพาน โดยเฉพาะความเข้าใจในอริยมรรคและอริยผล ว่าด้วยการเข้าถึงความรู้และการทำความเข้าใจในสิ่งที่เป็นจริง นอกจากนี้ยังมีการกล่าว
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล
272
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล
…สทฺทสตฺถานุสาเรเนว เวทิตพฺพ์ ฯ ทสฺสนภูเงิน จักขุ จักขุกิจจกรเณน จ จกฺขุมวาติ จกฺขุ ฯ จุตูปปาตทสสเนน ทิฏฐิวิสุทธิเหตุตฺตา วิสุทธิ์ ฯ โย หิ จุติมฤตเมว ปสฺสติ น อุปปาติ โส อุจเฉททิฏฐิ คณหติ ฯ โย อุปปาตมตฺตเมว…
เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคและปกรณวิเสสกุล อธิบายถึงทิฏฐิวิสุทธิ์และการมองเห็นของบุคคลในโลกแห่งความเป็นจริง เน้นถึงความมีอยู่และการเกิดใหม่ที่เป็นแกนหลักในพุ…
วิสุทธิมคฺคสฺส ปกรณวิเสสกุล
276
วิสุทธิมคฺคสฺส ปกรณวิเสสกุล
…ตฺวา ยาว สิวฏฐิก คนฺตฺวาปี ขมาเปตพพ์ ฯ เอว์ กต เนว สคฺคาวรณ์ น มคฺคาวรณ์ โหติ ปากติกเมว โหติ ฯ มิจฉาทิฏฐิกาติ วิปริตทสสนา ฯ มิจฉาทิฏฐิกมุมสมาทานาติ มิจฉาทิฏฐิวเสน สมาทินนนานาวิธกมมา เย จ มิจฉาทิฏฐิมูลเกสุ …
บทความนี้สำรวจแนวความคิดในวิสุทธิมคฺคสฺสที่เกี่ยวข้องกับมิจฉาทิฏฐิ โดยเน้นไปที่การปฏิบัติและการอย่างเข้าใจซึ่งวิจารณ์ถึงการเห็นที่ไม่ถูกต้องและผลกระทบที่เกิดขึ้นในการ…