หน้าหนังสือทั้งหมด

กัมมัฏฐานและวิธีปฏิบัติในพระไตรปิฎก
13
กัมมัฏฐานและวิธีปฏิบัติในพระไตรปิฎก
…จะได้อธิบายขยายความต่อไป 1.1.1 ความหมายของกัมมัฏฐาน คำว่า กัมมัฏฐาน เมื่อแปลโดยรากศัพท์แล้ว หมายถึง ที่ตั้งแห่งการงาน หรือที่ตั้งแห่งการกระทำ คำว่า กัมมัฏฐาน นี้ ในพระไตรปิฎก ใช้เป็นคำกลางๆ ที่หมายถึงทั้งสถา…
บทนี้เสนอแนวทางการศึกษาเกี่ยวกับกัมมัฏฐานและวิธีปฏิบัติในพระไตรปิฎก โดยเริ่มจากการทำความเข้าใจความหมายและความสำคัญของกัมมัฏฐาน รวมถึงหลักการปฏิบัติสมาธิในชีวิตประจำวัน เนื้อหาครอบคลุมถึงพื้นฐานของการเ
กัมมัฏฐานและการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา
15
กัมมัฏฐานและการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา
…ออธิบายถึงอารมณ์และวิธีเจริญสมาธิและวิปัสสนา ในคัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ อธิบายคำว่า กัมมัฏฐาน ไว้ว่า ที่ตั้งของการกระทำ หมายถึง อารมณ์ของการอบรมจิตเพื่อให้ใจสงบหรือเพื่อให้เกิดปัญญารู้แจ้ง การกระทำอันเป็นที่ต…
เนื้อหาเกี่ยวกับกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา อธิบายความหมายของกัมมัฏฐาน หมายถึง อารมณ์ในการอบรมจิตเพื่อให้ใจสงบ อธิบายจากคัมภีร์ต่าง ๆ เช่น วิสุทธิมรรค และอภิธัมมัตถสังคหะ คำว่า กัมมัฏฐาน หมายถึงอารมณ์และว
โทสจริตและโมหจริตในจิตใจมนุษย์
105
โทสจริตและโมหจริตในจิตใจมนุษย์
…ดังต่อไปนี้ เป็นคนมีจิตใจง่วงเหงาหาวนอน หดหู่ ท้อถอย ปราศจากความเข้ม แข็งซึ่งเป็นเหตุให้กิจการต่างๆ ที่ตั้งใจทำสำเร็จได้โดยยาก และสำเร็จ ได้ช้ากว่าเวลาอันควรหรือไม่สําเร็จ เป็นคนที่มักมีความรำคาญเกิดขึ้นในใจ…
บทนี้สำรวจลักษณะของคนที่มีโทสจริตและโมหจริต โดยโทสจริตคือผู้มีจิตใจต่ำ โกรธง่าย และไม่มีความเคารพผู้อื่น ขณะที่โมหจริตหมายถึงคนง่วงเหงาหาวนอน ตื่นตระหนก และขาดความมั่นใจในตนเอง พฤติกรรมเหล่านี้ส่งผลต่
อนุสติ 6: แนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
38
อนุสติ 6: แนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
… คือ การระลึกถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ศีล การบริจาค และเทวดา ท่านเรียกชื่อว่า อนุสติฏฐาน หรือ ที่ตั้งของอนุสติ อนุสติทั้ง 6 ประการนี้ จัดเป็นอารมณ์กัมมัฏฐานด้วยเหตุผลหลายประการ คือ 1 พระสุตตันตปิฎก อัง…
บทนี้เสนออนุสติ 6 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญในการปฏิบัติธรรม โดยอนุสติกัมมัฏฐานทั้ง 6 คือ การระลึกถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ศีล การบริจาค และเทวดา ซึ่งเป็นแนวทางในการเ
การพิจารณาผมในเชิงปฏิกูล
104
การพิจารณาผมในเชิงปฏิกูล
… โดยทิศ : มีทังสีดา แดง ขาว : ยาว กลม มีจำนวนประมาณ 9 ล้าน : เกิดในทิศเบื้องบนแห่งร่างกาย โดยโอกาส (ที่ตั้ง) : ตั้งอยู่ในหนังสดที่หุ้มกะโหลกศีรษะ ด้านข้างทั้งสองกำหนดเอา แค่หมวกหู ด้านหน้าแค่กรอบหน้าผาก ด้าน…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาผม โดยวิเคราะห์จากสี สัณฐาน ชนิด และกลิ่น ร่วมถึงการระบุว่าผมเป็นสิ่งปฏิกูลถ้ามีลักษณะเช่นนั้น โดยเน้นความรู้สึกของผู้คนต่อสิ่งที่คล้ายผมในอาหารหรือสิ่งของเสมือนผม ซึ่งตรงนี้
มูตรและการพิจารณาความปฏิกูลในร่างกาย
124
มูตรและการพิจารณาความปฏิกูลในร่างกาย
…นุโลม) และย้อนลำดับ (ปฏิโลม) โดยไม่ข้ามขั้นตอน แล้วพิจารณาดูให้ชัดในอาการเหล่านั้น โดยดูสี ดูสัณฐาน ที่ตั้ง ที่เกิด และกลิ่น พิจารณาให้เห็นเป็นสิ่งที่ปฏิกูล เปื่อยเน่า ผุพัง เป็นอสุภะ ไม่งดงาม เช่น พิจารณา ว…
เนื้อหาเกี่ยวกับมูตรหรือปัสสาวะ ในรูปแบบและสัณฐานที่เกิดขึ้นในร่างกายมนุษย์ การพิจารณาเห็นถึงความเป็นปฏิกูลแห่งกาย และการฝึกจิตให้สงบผ่านการมองเห็นความไม่งดงามของร่างกาย เพื่อลดการยึดติดต่อสิ่งที่เป็น
การเจริญกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
126
การเจริญกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
…งใช้พิจารณาโกฏฐาสะ 32 เหล่านั้นด้วยใจ คือ 1. อนุปุพฺพโต การพิจารณาไปตามลำดับ เริ่มตั้งแต่ สี สัณฐาน ที่ตั้ง ที่เกิด ขอบเขต ให้ถูกตรงตามหลักแห่งข้อนี้ คือ พิจารณาที่ไปตามลำดับไม่ลักลั่น 2. นาติสีฆโต การพิจารณ…
เอกสารนี้เสนอการพิจารณาในมนสิการโกสัลละ 10 อย่างซึ่งต้องการให้ผู้ปฏิบัติระลึกถึงหลักการอย่างหนักแน่น ข้อปฏิบัติทั้งหมดต้องดำเนินการด้วยความระมัดระวังในขั้นตอนต่าง ๆ เพื่อให้การพิจารณาไม่คลาดเคลื่อนไปจ
การพิจารณาโกฏฐาสะในพระธรรม
127
การพิจารณาโกฏฐาสะในพระธรรม
…วล่วงบัญญัติฉันนั้น 6. อนุปุพฺพมุญจนโต การพิจารณาโดยทิ้งโกฏฐาสะที่ไม่ปรากฏ โดยทิ้งสี สัณฐาน ที่เกิด ที่ตั้ง ขอบเขต ตามลำดับ คือ ในขณะที่พิจารณาไปตามลำดับตั้งแต่ เกสาจนถึง มุตต์ โดย อนุโลม และตั้งแต่ มุตฺติ จ…
เอกสารนี้เกี่ยวกับการพิจารณาโกฏฐาสะซึ่งมีการเลือกสรรโดยละทิ้งที่น้อยชัดเจน จนเหลือเพียงหนึ่งเดียวและเข้าถึงฌาน เนื้อหาทำเปรียบเทียบการปฏิบัติการกับนายพรานและลิงในป่าตาล ที่ทำให้เราสามารถเข้าสู่กระบวนก
ภพภูมิและจักรวาลในพระพุทธศาสนา
75
ภพภูมิและจักรวาลในพระพุทธศาสนา
…หม อรูปพรหม ใต้เขาพระสุเมรุเป็นอบายภูมิ มีทวีปทั้ง 4 อยู่รายรอบ เขาพระสุเมรุ 4. ระบบสุริยะของเราคือ ที่ตั้งของชมพูทวีป จักรวาลแต่ละจักรวาลคือ กาแล็กซี เอกภพ คือ โลกธาตุ วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้นักศึกษาเข้าใจ…
เนื้อหาเกี่ยวกับภพภูมิในพระพุทธศาสนา ซึ่งประกอบไปด้วย 31 ภูมิ แบ่งเป็น 4 อบายภูมิ, 7 กามสุคติภูมิ, 16 รูปภูมิ และ 4 อรูปภูมิ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายลักษณะของจักรวาลที่มีขนาดแตกต่างกัน ตามคำตรัสของพระส
ระบบสุริยะและทวีปในทางพระพุทธศาสนา
89
ระบบสุริยะและทวีปในทางพระพุทธศาสนา
ในทางวิทยาศาสตร์ค้นพบว่า ระบบสุริยะของเราอยู่ ณ แขนของจักรวาล อยู่ห่างจาก จุดศูนย์กลางไปประมาณ 26,000 ปีแสง ซึ่งตรงกับลักษณะของจักรวาลในพระพุทธศาสนา คือ โลกของเรา ชื่อว่าชมพูทวีป ตั้งอยู่รอบเขาพระสุเม
…อยู่ห่างจากจุดศูนย์กลางประมาณ 26,000 ปีแสง และเปรียบเทียบกับแนวคิดทางพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับทวีปต่างๆ ที่ตั้งอยู่รอบ ๆ เขาพระสุเมรุ แม้ทางวิทยาศาสตร์จะยังไม่สามารถตรวจสอบการมีอยู่ของทวีปอื่น ๆ ในทางพระพุทธศาสน…
การรับรู้ทางประสาทสัมผัสและอายตนะ
129
การรับรู้ทางประสาทสัมผัสและอายตนะ
ให้เคลื่อนไหว อุต จิต อาหารคอยค้ำจุน ชีวิตคอยตามเลี้ยง แวดล้อมด้วย สี กลิ่น รส โอชา เป็น ที่ตั้งและเป็นทางเดินของการรับรู้ทางหู (โสตวิญญาณ) 3. ประสาทจมูก มีจมูกเป็นโครงสร้างใหญ่ ในโพรงจมูก ตรงที่ป…
เนื้อหาพูดถึงการรับรู้ทางประสาทสัมผัสทั้งห้าคือ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย ที่ได้รับการสนับสนุนจากธาตุทั้งสี่ ได้แก่ ปฐวี อาโป เตโช และวาโย ที่ช่วยให้ชีวิตดำเนินไปอย่างมีความหมาย โดยการสัมผัสกับสิ่งเร้าภา
วิริยะและลักษณะของความเพียรในธรรมะ
165
วิริยะและลักษณะของความเพียรในธรรมะ
…ฉะนั้น 4. สเวควตถุปทฏฺฐานํ มีสังเวควัตถุ 8 เป็นเหตุใกล้ชิดที่จะให้ความเพียรเกิด สังเวค วัตถุ แปลว่า ที่ตั้งแห่งความสลดใจ หมายความว่า ถ้าพิจารณาตามนี้ จะทำใจให้เปลี่ยนไปได้ เช่น ใจขี้เกียจ จะกลับเป็นใจขยันขึ้…
บทความนี้กล่าวถึงลักษณะของวิริยะซึ่งเป็นความเพียรในธรรมะ โดยแบ่งออกเป็นสี่ลักษณะ ได้แก่ อุตสาหลักขณ์ ซึ่งหมายถึงความขยันตั้งใจทำ, สหชาตานํ ซึ่งสนับสนุนคุณธรรมที่เกิดร่วมกัน, อส์สีทนปจฺจุปฏฺฐานํ ที่ไม่
ธรรมะเพื่อประชา: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
51
ธรรมะเพื่อประชา: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
…ต้องมีการวางแผนเป็นขั้น เป็นตอน ที่เรียกว่าการตั้งผังชีวิต เป็นการวางแผนผังชีวิตของ นักปราชญ์บัณฑิต ที่ตั้งกันมาข้ามภพข้ามชาติ เมื่อวางผังแล้ว ต้องสร้างบุญบารมีซึ่งเปรียบเสมือนเรือแพ เข็มทิศ และเสบียง ที่จะข…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างบารมีที่จะนำไปสู่ความสำเร็จ โดยพระบรมโพธิสัตว์สอนถึงความสำคัญของการมีอดทนอดกลั้น ทั้งในความนับถือและความดูหมิ่น พร้อมการวางแผนชีวิตสำหรับนักปราชญ์ เพื่อมุ่งสู่การบรรลุนิพพานและ
การเดินตามทางของบัณฑิต
260
การเดินตามทางของบัณฑิต
…ทธเจ้า ได้ตรัสพุทธพจน์ไว้ ในขุททกนิกาย พุทธวงศ์ว่า “ทาน ท่านกล่าวว่าเป็นต้นเหตุสำคัญของความสุข เป็น ที่ตั้งแห่งบันไดที่ไปสู่พระนิพพาน ทานเป็นเครื่องป้องกัน ของมนุษย์ ทานเป็นเผ่าพันธุ์ เป็นเครื่องนําหน้า เป็น…
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่ต้องฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอทั้งในการทำงานและในการปฏิบัติธรรม เพื่อเข้าสู่หนทางสายกลางและเข้าถึงความสมหวัง โดยอ้างอิงคำสอนของพระทีปังกรพุทธเจ้าเกี่ยวกับทานที่เป็นทางสู่ความสุขและการป้อ
ความเข้าใจเกี่ยวกับกฐินและกตัญญูในพระพุทธศาสนา
519
ความเข้าใจเกี่ยวกับกฐินและกตัญญูในพระพุทธศาสนา
…มาธิ ชื่อมาตราเงินในสมัยโบราณ ๑ กหาปณะ เท่ากับ ๒๐ มาสก หรือ ๔ บาท กาลกำหนด, ระยะเวลายาวนานเหลือเกิน ที่ตั้งแห่งการงาน, อารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งการงานของใจ กัมมัฏฐาน ๔๐ คือ กสิณ ๑๐ อสุภะ ๑๐ อนุสสติ ๑๐ พรหมวิหาร …
กฐิน มีความหมายว่า ไม้สะดึง ที่ใช้ทำจีวรในพระพุทธศาสนา เป็นสังฆกรรมที่พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตแก่สงฆ์ที่จำพรรษา ความเป็นกตัญญู คือการรู้คุณ โดยมีการกล่าวถึงกรรมสักและวัตถุอันจูงใจในการเพ่งสมาธิ สำหรับกสิณ
หน้า16
147
๑๒๙ อนึ่ง ความเป็นผู้เกื้อกูลแก่พรหม นำความสุขมาให้ ศีลนำความสุขมาให้ตราบเท่าชรา ศรัทธา ที่ตั้งมั่น แล้ว นำความสุขมาให้ การได้เฉพาะซึ่งปัญญา นำ ความสุขมาให้ การไม่ทำบาปทั้งหลาย นำความสุข มาให้.
หน้า17
55
๑๒๙ อนึ่ง ความเป็นผู้เกื้อกูลแก่พรหม นำความสุขมาให้ ศีลนำความสุขมาให้ตราบเท่าชรา ศรัทธา ที่ตั้งมั่น แล้ว นำความสุขมาให้ การได้เฉพาะซึ่งปัญญา นำ ความสุขมาให้ การไม่ทำบาปทั้งหลาย นำความสุข มาให้.
สวรรค์ชั้นดุสิต: โครงสร้างและลักษณะ
22
สวรรค์ชั้นดุสิต: โครงสร้างและลักษณะ
…รค์ชั้นดุสิตนี้ มีความกว้างใหญ่ไพศาลมาก มีท้าวสันดุสิต ซึ่งบรรลุเป็นพระ โสดาบันแล้ว เป็นผู้ปกครองภพ ที่ตั้งของสวรรค์ชั้นดุสิตอยู่สูงขึ้นไปจากยอดเขาสิเนรุ อยู่ในอากาศเหนือสวรรค์ชั้นยามา 42,000 โยชน์ บนสวรรค์จ…
สวรรค์ชั้นดุสิตมีความกว้างใหญ่และอยู่สูงจากโลกมนุษย์ ทำให้มีความสว่างตลอดเวลา ไม่มีดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์ เวลามองจากเขื่อนชั้นดุสิตไปยังชั้นอื่น ๆ จะเห็นแสงสว่างนุ่มเนียน มีการแบ่งเขตที่อยู่อาศัย เช่
สวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกาและครุฑ
31
สวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกาและครุฑ
สวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา ท้าวสหก ผู้ปกครองสวรรค์ชั้น จาตุมหาราชิกาด้านทิศใต้ ปาด อวก พญาครุฑ คือใคร ? ครุฑ มีกำาเนิดทั้ง 4 แบบ คือ เกิดแบบโอปปาติกะ ชลาพุชะ อัณฑชะ และสังเสทชะ มีที่อยู่ตั้งแต่นมนุษย์ ป่
บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา ซึ่งถูกปกครองโดยท้าววิรุฬหก ที่ตั้งอยู่ด้านทิศใต้ อีกทั้งยังพูดถึงครุฑ เทวดาที่เกิดจากการทำบุญเจือด้วยโมหะ มีการเกิด 4 แบบ: โอปปาติกะ, …
ความเปลี่ยนแปลงจากการเข้าวัด
26
ความเปลี่ยนแปลงจากการเข้าวัด
…่อของเขา มาสอนลูกน้องที่ทำงาน มาบอกลูกค้า จนเรารู้สึกที่งและประทับใจในสิ่งที่เขาเปลี่ยนแปลงไป ทั้งๆ ที่ตั้งแต่เล็กจนโต ใช่ว่าจะไม่เคยสอนเขาในเรื่อง เหล่านี้ เราสอน...แต่เหมือนเขาไม่จำ ทำให้อยากลองมา วัดกับลู…
วาจา เจริญผล เจ้าของ Vaja Victoria เล่าถึงประสบการณ์การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจากการเข้าวัด แม้เคยไม่ชอบวัด แต่เมื่อได้เห็นการเปลี่ยนแปลงในลูกสาวจากการสอนธรรมะจึงเริ่มรู้สึกสนใจ เขาได้สังเกตถึงการเติบโ