ปัญญา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 72 / 132

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 428 อฏฺฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 429 ปณฺฑิเตน ฯ กมฺมสาธน์ ฯ อุปอาปุพฺโพ ทา อาทาเน ฯ อิตถิยมติยโว วา ฯ อ ฯ ปญฺญาปิยตีติ ปญฺญาติ ย

เนื้อหานี้กล่าวถึงความหมายและการวิเคราะห์ของปัญญาในบริบทของอภิธัมม์ โดยมีการยกตัวอย่างถึงการใช้ภาษาในเรื่องปัญญาที่สามารถนำไปพัฒนาความเข้าใจในคำสอนขอ…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 442 อฏฺฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 443 อวิชชมานตฺติ ฯ จสทฺโท สมุจฺจโย ฯ เอตฺถ ชาติ นิทธารณ์ ฯ อภิญญานนฺติ ตฺตาติ สมพนฺโธ ฯ วิชชุมา

…และคำอธิบายเกี่ยวกับวิชชุมานตฺตาและอวิชชมานตฺตา โดยเน้นถึงความสัมพันธ์ระหว่างการเข้าใจและการพิจารณา ปัญญา และสิ่งที่เป็นวิญญาณในบริบททางอภิธรรม เพื่อยกระดับการศึกษาในด้านนี้ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น.

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 579 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 580 [๔๐๒] ทุติยคาถาย โยชน์ ญาเป็นโต อาห เป็นยาทิ ฯ เตน...เลนาติ ทวย์ ปุญฺเญนาติ วิเสสน์ ฯ [] ปก

ในหน้านี้นำเสนอการวิเคราะห์และความหมายของอภิธรรม โดยเฉพาะวิเคราะห์การใช้คำว่า 'ปัญญา' โดยยกตัวอย่างการประยุกต์ใช้ความเชื่อมโยงระหว่างคุณธรรมและการปฏิบัติตามแนวทางการสอนของพระพุทธเจ้า จ…

…ีสติจิตเตเสวว กทาจิ นานา หุตวา ชายนฺติ ฯ อุเปกขาสหคเตสุ ปเนตฺถ กรุณา มุทิตา น สนฺตีติ เกจิ วทนฺติ ฯ ปัญญา ปน ทวาทสสุ ญาณสมฺปยุตฺตกามาวจรจิตฺเตสุ เจว สพฺเพสุปิ ปญฺจตฺตึส- มหคฺคตโลกุตตรจิตฺเตสุ ชาติ สตฺตจิตฺ…

ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และเจตสิกในอภิธรรมที่นำเสนอการจัดประเภทต่างๆ ของจิต ซึ่งยกตัวอย่างความสัมพันธ์ระหว่างโทสะ อิสสา และมจฉริย์ พร้อมการอธิบายถึงการแสดงออกและคุณสมบัติของจิตที่แ

ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมาตวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 30 ปญฺจมปริจฺเฉโท หน้าที่ 31 อิตถ์ มหคฺคต์ ปุญฺญ์ ยถาภูมิรวตฺถิต ชเนติ สทิส ปาก ปฏิสนธิปปวตฺติย์ ฯ อิทเมตฺถ กมุมจต

…่วยให้เราศึกษา และเข้าใจถึงสภาวะต่าง ๆ ในการดำเนินชีวิต ซึ่งสามารถนำไปสู่การพัฒนาจิตใจและการเข้าถึง ปัญญาเหนือกว่าตนเอง ในการปฏิบัติธรรม

…อนุญฺญุตญฺญสฺสามีตินทรีย์ อญฺญินทรีย์ อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ ฯ นว พลานิ สทฺธาพล วิริยพล์ สติพล สมาธิพล ปัญญาพล หิริพล โอตฺตปุปพล อหิริกพล อโนตฺตปปพลญฺจ ฯ จตฺตาโร อธิปตี ฉนฺทาธิปติ วิริยาธิปติ จิตตาธิปติ วีมสา…

…ระจำวัน โดยนำเสนอในรูปแบบที่ให้ความเข้าใจง่าย เช่น การเจริญสติ การมีความตั้งใจที่ถูกต้อง และการพัฒนาปัญญา นอกจากนี้ยังมีการปรับใช้ในชีวิต เช่น การสร้างสติและความมั่นคงทางจิตใจ โดยอ้างอิงจากการศึกษาภาวะต่าง…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 233 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 234 เหตาทิปจฺจยวเสน จ มิสเสตวา อาจริยา สงฺคหการาทโย ปปญฺเจนฺติ วิตถาเรนฺติ ฯ มย์ ปน

…ำและเจตนาในศาสตร์ทางจิต และนำเสนอแนวคิดที่สำคัญในอภิธรรม ที่สามารถใช้ในการสำรวจจิตและการปฏิบัติธรรม ปัญญาและการคิดอย่างมีวิจารณญาณคือหัวใจหลักของการเข้าใจอภิธรรมนี้. ในการศึกษาครั้งนี้ หวังว่าจะเป็นแนวทางใ…

…ิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 74 [สังคหาคาถา] ธรรม ๑๙ เกิดในจิต ๕๔ ธรรม ๓ เกิดในจิต ๑๖ ธรรม ๒ เกิดในจิต ๒๘, ปัญญาท่าน ประกาศไว้ในจิตทั้ง ๗๔ โสภณเจตสิกประกอบ เฉพาะในโสภณจิต (กุศลจิต) เท่านั้น โดย อาการ ๔ อย่าง ด้วย…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเจาะลึกเจตสิกธรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา ชี้ให้เห็นถึงการเกิดของธรรมในจิตต่างๆ รวมถึงการแบ่งประเภทของจิตตามลักษณะและวิเคราะห์อย่างละเอียดเกี่ยวกับเจตสิกธรรมที

…ะอุเบกขาด้วย ความเป็นกลางในธรรมนั้นๆ ฉะนั้น (ในที่นี้) ท่านอาจารย์จึงไม่ถือเอาทั้ง ๒ อย่าง ฯ [อธิบายปัญญาเจตสิกเป็นต้น] ธรรมชาติที่ชื่อว่าปัญญา ด้วยอรรถว่า ย่อมรู้โดยประการ คือรู้ ชัดด้วยอำนาจอนิจจลักษณะเป…

เอกสารนี้นำเสนอการวิเคราะห์ความหมายและคุณลักษณะของมุทิตาและปัญญา โดยมุทิตาถูกนิยามว่าเป็นการเฉลิมฉลองความสุขของผู้อื่น ในขณะที่ปัญญาช่วยให้รู้ความจริง และทั้งสองมีค…

…ามีติน ทรีย์ ๑ อัญญินทรีย์ ๑ อัญญาตาวินทรีย์ ๑ ฯ พละ ๕ คือ สัทธาพละ ๑ วิริยพล ๑ สติพละ ๑ สมาธิพละ ๑ ปัญญาพละ ๑ หิริพละ ๑ โอตตัปปพละ ๑ อหิริกพละ ๑ อโนต ตัปปพละ ๑ ฯ อธิปติ ๔ คือ ฉันทาธิปติ วิริยาธิปติ วิมังส…

บทความนี้กล่าวถึงโทมนัสสิทรีย์และพละ ๕ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยระบุถึงอิทธิพลของอินทรีย์ต่าง ๆ ที่มีต่อการเกิดญาณและชีวิต แต่ละองค์ของอินทรีย์มีบทบาทสำคัญต่อการฝึกจิตและการเข้าถึงอรหัตผล และสามารถแยก

…) ๕ อย่าง คือ สัทธินทรีย์ อินทรีย์คือ ศรัทธา ๑ วิริยนทรีย์ อินทรีย์คือวิริยะ ๑ สตินทรีย์ อินทรีย์คือปัญญา ๑ ฯ สมาธินทรีย์ อินทรีย์คือสมาธิ ๑ ปัญญินทรีย์ อินทรีย์คือปัญญา ๑ ฯ พละ (ธรรมเป็นกำลัง) ๕ อย่าง คือ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาธรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งได้กล่าวถึงองค์ฌาน ๕ อย่าง องค์มรรค ๕ อย่าง อินทรียธรรม ๑๖ ประการ และพลธรรม ๕ อย่าง รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับสติปัฏฐาน ๔ ประการ อาหารทางธรรม ๔

… 0 อุเบกขา ๑ ฉันทะ ๑ จิตตะ ๑ วิรัติทั้งสาม ๑ มีฐานเดียวกัน วิริยะมี 8 ฐาน สติมี ๙ ฐาน สมาธิมี ๔ ฐาน ปัญญามี ๕ ฐาน ศรัทธามี ๒ ฐาน นี้เป็นวิภาคอันประเสริฐแห่งธรรมสูงสุด

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงโพชฌงค์ ๗ ซึ่งรวมถึง สติสัมโพชฌงค์ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ และอื่น ๆ รวมไปถึงองค์มรรค ๘ ที่ประกอบด้วยสัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา และอื่น ๆ โดยเน้นที่ สัมมาสติ ซึ่งเรียกว่า สติ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 332 ปัญญาสงเคราะห์เข้าได้ใน ๕ ฐาน วายามะ และเอกัคคตาแล สงเคราะห์เข้าได้ใน ๔ ฐาน จิตและสติสงเคราะห์เข้าใน ๓ ฐา…

เนื้อหาส่วนนี้นำเสนอเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา ที่อธิบายถึงปัญญาสงเคราะห์ใน 5 ฐานและการสงเคราะห์ใน 4 ฐาน ซึ่งมีการอธิบายถึงความสำคัญของจิตและสติ รวมถึงการศึกษาสติปั…

…ัคคีเป็นเหตุตรัสรู้อันดีฯ สภาพที่ชื่อว่าธรรมวิจัน เพราะ อรรถว่า วิจัย คือไตร่ตรองธรรม ได้แก่วิปัสสนาปัญญาฯ ในบทว่า อุเปกขา นี้ ประสงค์เอาตรัสเอาตัตรมัชฌัตตุเบกขาฯ นี้ ท่านอาจารย์กล่าวว่า สตฺตธา ตตฺถ สงฺคโห…

…ายถึง การไตร่ตรองธรรม รวมทั้งการทำความเข้าใจในเวทนาต่างๆ อันเกี่ยวข้องกับสมาธิ คุณสมบัติของวิริยะและปัญญาในฐานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้บรรลุถึงการตรัสรู้

…รียกว่าอรูป และว่านามฯ ธรรมชาติที่เหลือจากนั้น ท่านเรียกว่าบัญญัติฯ ก็บัญญัตินั้นมีอยู่ ๒ อย่าง คือ ปัญญาปิยัตตา บัญญัติ (การแต่งตั้งเพราะต้องการรู้ความหมาย) ๑ ปัญญาปนโต บัญญัติ (การแต่งตั้งโดยให้รู้อรรถตา…

ในบทนี้กล่าวถึงการแยกประเภทของบัญญัติในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยแบ่งออกเป็นสองประเภทหลักคือ ปัญญาปิยัตตาบัญญัติ และปัญญาปนโตบัญญัติ อย่างไรก็ตาม บัญญัติทั้งหลายสามารถเรียกได้ว่ามีอยู่ในสภาวะที่จิตต…

…งสันดานของพระขีณาสพ (ฉะนี้) ได้แก่การกำหนดสมุทยสัจ ชื่อว่ากังขาวิตรณวิสุทธิ เพราะ กระทำวิเคราะห์ว่า ปัญญา ชื่อว่ากังขาวิตรณา เพราะข้าม คือก้าวล่วง ความสงสัย ๑๖ อย่าง มีอาทิว่า ในอดีตกาลนานไกล เราได้มีไหมหน…

เนื้อหานี้พูดถึงกระบวนการเกิดของนามรูปในพระพุทธศาสนา โดยเจาะลึกถึงเหตุการณ์ที่เกิดจากอวิชชา ตัณหา อุปทาน และกรรม ทั้งยังแสดงถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดของนามและรูป รวมถึงการวิเคราะห์กระบวนการต่างๆ เพื

…ยิโก ปณฺฑิโตติ ปรุจจตีติ ។ บัดนี้ จะรับพระราชทานถวายวิสัชนาในมงคลวิเสสกถา ฉลองพระเดชพระคุณประดับพระ ปัญญาบารมี ตามพระบรมราชประสงค์เป็นปสาทนียกถามังคลานุโมทนา ในพระมหามงคลสม ยาภิลักขิตกาลด้วยสมเด็จบรมบพิตรพ…

บทความนี้กล่าวถึงการถวายพระราชทานวิสัชนาในพระมงคลวิเสสกถา โดยเชื่อมโยงกับพระราชกิจในช่วงเวลาสำคัญ ที่มีการบูชาสักการะและถวายพระปริตรเพื่อสร้างขวัญกำลังใจให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง ผ่านพระราชกิจที่ทรงพระรา

…ธีโร ปณฺฑิโตติ ปวุจฺจติ เพราะอาศัยความบรรลุประโยชน์ที่ประสงค์ทั้งภพนี้และภพหน้า ท่านจึงสรรเสริญผู้มีปัญญาจำทรง ว่าเป็นบัณฑิต ดำเนินในประโยชน์กิจด้วยปัญญา, ความไม่ประมาทเป็นเหตุ ให้บัณฑิตชาติ ยึด ประโยชน์ทั…

…าจากการทำบุญในทั้ง 4 ภูมิ ได้แก่ กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร และโลกุตตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีปัญญาซึ่งจะสามารถยึดประโยชน์ในชีวิตนี้และในสัมปรายภพ เกี่ยวกับพระราชกุศลที่พระราชสมภารเจ้าได้ทรงบำเพ็ญและ…

…ากสัทธา เชื่อผลแห่ง กรรม ๑ กัมมัสสกตาสัทธา เชื่อความที่สัตว์มีกรรมเป็นของตน ตถาคตโพธิสัทธา เชื่อพระ ปัญญาตรัสรู้ของพระตถาคตเจ้า ๑ สิ่งที่สัตว์ทำด้วย กาย วาจา ใจ พร้อมด้วยเจตนา ชื่อว่า กรรม จำแนกโดยประเภท ส…

บทความนี้สำรวจความเชื่อในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับกรรมและผลของกรรม โดยกล่าวถึงความเชื่อ ๔ ประการ คือ กัมมสัทธา เชื่อกรรม, วิปากสัทธา เชื่อผลแห่งกรรม, และกัมมัสสกตาสัทธา เชื่อความที่สัตว์มีกรรมเป็นของตน นอ

…าฉันทะอันกำลัง พระ กรุณาเข้าอุปภัมภ์เป็นไปกล้า จึงหาทรงทอดธุระไม่ หวนพิจารณาไปก็ทอดพระเนตรเห็นผู้มี ปัญญาสามารถจะรู้ตามก็ยังมี ฝ่ายคนนอกนี้แม้ยังมีอุปนิสัยไม่แก่กล้า ได้สดับธรรมเทศนาแล้วก็ ยังพอ จะได้บรรลุ…

บทความนี้เล่าถึงการบำเพ็ญพระกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยได้กล่าวถึงการตระหนักถึงความลำบาก และการเข้าใจในธรรมที่ถูกเปิดเผยโดยพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบทบาทของพระโมคคั