หน้าหนังสือทั้งหมด

พระวิหารสวนอัมพวันและการเสด็จของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
50
พระวิหารสวนอัมพวันและการเสด็จของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามักจะเสด็จประทับ ณ เขาคิชฌกูฏ หรือพระวิหารเวฬุวัน ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงราชคฤห์ ไม่สะดวกแก่ การเดิน…
เรื่องราวเกี่ยวกับการสร้างพระวิหารสวนอัมพวันโดยหมอชีวกโกมารภัจจ์ เพื่อถวายแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อต้องการสถานที่ในการประทับและพักผ่อน สวนอัมพวันจึงกลายเป็นสถานที่สำคัญในเวลานั้น พระสัมมาสั…
การสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูและหมอชีวก
54
การสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูและหมอชีวก
…เอง ทำให้หมอชีวกโกมารภัจจ์เข้าใจ ได้ทันทีว่า พระเจ้าอชาตศัตรูทรงมีพระประสงค์แน่วแน่ที่จะ เสด็จไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยใช้ตนเป็นผู้นำทาง เหตุ ที่ไม่อาจเสด็จไปด้วยพระองค์เอง ก็เพราะพระองค์ทรงรู้สึกถึง ความผิดใหญ่…
…ารภัจจ์ถึงความนิ่งของเขา ทำให้หมอชีวกเข้าใจว่าสมเด็จพระเจ้าอชาตศัตรูต้องการให้ตนไปเป็นผู้นำทางไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เนื่องจากพระองค์รู้สึกผิดกับอนันตริยกรรมที่ได้ทำไป หมอชีวกจึงได้โอกาสสรรเสริญพระพุทธคุณแก่พระเจ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและคุณลักษณะอันประเสริฐ
55
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและคุณลักษณะอันประเสริฐ
๑. พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงเป็นพระอรหันต์ คือ เป็นผู้บริสุทธิ์หมดจดจากกิเลสอาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นผู้ควร แนะนำสั่งสอนผู้อ…
บทความนี้กล่าวถึงพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในฐานะที่เป็นพระอรหันต์ ผู้มีความบริสุทธิ์และเป็นแบบอย่างในการสอนผู้อื่น รวมถึงการมีวิชชาที่เข้า…
พระเจ้าอชาตศัตรูและการฟังธรรม
61
พระเจ้าอชาตศัตรูและการฟังธรรม
…่อน แล้วจึงทรงแสดงธรรม เพราะฉะนั้นจึงควรให้มหาชนได้ตามเสด็จไปด้วย เมื่อมีมหาชน ตามเสด็จไปเป็นอันมาก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็จักเลือกแสดง ธรรมให้สมควรแก่อุปนิสัยแห่งการเข้าถึงธรรมของมหาชนนั้น ถ้าเป็นเช่นนั้นแล้ว พระธรรม…
…อนแสดงธรรม เพื่อให้การเทศนานั้นเป็นประโยชน์สูงสุดแก่มหาชนที่ตามเสด็จไปในคืนที่พระเจ้าอชาตศัตรูจะไปหาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
การเสด็จพระราชดำเนินไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
62
การเสด็จพระราชดำเนินไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…อได้ยินประกาศดังนั้นจึงพากัน คิดเห็นว่า แทนที่จะไปเที่ยวดูมหรสพอันหาประโยชน์มิได้ เราจัก พากันไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อให้ได้ประโยชน์อันดีงาม เถิด คิดดังนั้นแล้วมหาชนทั้งปวงจึงนําดอกไม้และของหอมไป รอพระเจ้าอชา…
เมื่อได้รับการประกาศจากพระเจ้าอชาตศัตรู มหาชนได้ร่วมใจกันไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อรับประโยชน์อันดีงามแทนการเที่ยวชมมหรสพ โดยนำดอกไม้และของหอมไปที่สวนอัมพวัน ขบวนเสด็จนำโดยพ…
พระเจ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระเจ้าอชาตศัตรู
65
พระเจ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระเจ้าอชาตศัตรู
…มีแม้แต่เสียงกระแอม ไอ ยิ่งย่างพระบาทเข้าไปใกล้ที่ประทับเท่าใด ก็ยิ่งเกิดความ หวาดหวั่นพรั่นพรึงว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าอาจจะไม่ทรงต้อนรับ เนื่องจากความผิดครั้งอดีตของพระองค์ และทั้ง ๆ ที่พระองค์ ทรงรู้ดีว่าพระภิกษุร…
…ระผู้มีพระภาคเจ้าทรงประทับนั่งอยู่ท่ามกลางพระภิกษุสงฆ์ พระเจ้าอชาตศัตรูรู้สึกหวาดหวั่นเมื่อต้องพบกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่ด้วยความมีมิตรจากหมอชีวกโกมารภัจจ์ ทำให้สามารถทราบที่ประทับของพระองค์ได้ ณ จุดนั้นพระสัมมาสั…
ความขัดแย้งในจิตใจของพระเจ้าอชาตศัตรู
68
ความขัดแย้งในจิตใจของพระเจ้าอชาตศัตรู
…งเป็นทั้งสมบัติอันล้ำค่า และเป็นทั้งหนามแหลมที่คอยเสียดแทงพระทัยของพระเจ้า อชาตศัตรูไปพร้อม ๆ กัน ๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงหยั่งรู้วาระจิตของพระเจ้า อชาตศัตรูในขณะนั้นดีว่า กำลังสับสนว้าวุ่นยิ่งนัก จึงตรัส ทักทายขึ้น…
…ทรงเกรงว่าหากพระโอรสรู้ว่าทรงปลงพระชนม์พระราชบิดาเพื่อชิงราชบัลลังก์ ฝ่ายพระโอรสอาจทำในสิ่งเดียวกัน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรับรู้วาระจิตของพระเจ้าอชาตศัตรูว่ากำลังสับสนและตรัสทักทายเพื่อลดความตึงเครียด.
ความสุขจากการออกบวช
70
ความสุขจากการออกบวช
…ะโลกหน้า ส่วนการออกบวชเป็นสมณะนั้น มีผลที่เห็นได้ในปัจจุบันชาติ หรือที่เรียกว่า "สามัญญผล” อย่างไร” พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังไม่ทรงตอบในทันที ด้วยทรง ทราบดีว่า พระเจ้าอชาตศัตรูเคยเสด็จไปตรัสถามปัญหานี้กับ ครูทั้ง 5 คือ…
…คำถามที่เคยเกิดขึ้นกับพระเจ้าอชาตศัตรูและครูที่มีความเห็นผิดเกี่ยวกับการบวช สะท้อนให้เห็นว่าบทบาทของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในการแก้ไขความเห็นผิดคือสิ่งที่สำคัญ ซึ่งเกิดขึ้นในระหว่างการสนทนาที่มีผู้เกี่ยวข้องมากมาย เช่น …
พระเจ้าอชาตศัตรูและการถามคำถาม
71
พระเจ้าอชาตศัตรูและการถามคำถาม
…ฏิกิริยาแต่อย่างใด เพราะพระเจ้าอชาตศัตรูเป็นกษัตริย์ผู้ เป็นใหญ่ในหมู่ชนเหล่านั้น คำตอบของครูทั้ง ๖ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตรูว่าได้ เคยถามปัญหาข้อนี้กับสมณพราหมณ์พวกอื่นหรือไม่ และได้ รับคำตอบอย่…
ในบทสนทนานี้ พระเจ้าอชาตศัตรูถูกถามโดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับการถามคำถามที่ขัดแย้งกับคำสอนของสมณพราหมณ์ท่านอื่นๆ พระเจ้าอชาตศัตรูได้กล่าวถึงการเสด็จ…
ความเห็นและการปฏิเสธในพระพุทธศาสนา
83
ความเห็นและการปฏิเสธในพระพุทธศาสนา
…พระเจ้าอชาตศัตรูจึงทรงมีความเห็นว่า ใน บรรดาครูทั้ง 5 นั้น ครูสัญชัยเวลัฏฐบุตรโง่เขลาเบาปัญญาที่สุด พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงจัดทิฏฐิหรือความเห็นของครู ทั้ง 5 นี้ว่าเป็น “มิจฉาทิฏฐิ” ทั้งสิ้น การปฏิบัติตนของพระเจ้าอชาต…
…่เกิดจากการกลัวการพูดปด การยึดถือ หรือการถูกซักถาม และอธิบายถึงความเห็นที่ไม่ถูกต้องของครูทั้ง 5 ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงจัดเป็นมิจฉาทิฏฐิ โดยเฉพาะที่ไม่ยืนยันต่อสิ่งใดๆ และชี้ให้เห็นถึงความฉลาดของพระเจ้าอชาตศัต…
สามัญญผลเบื้องต้น
89
สามัญญผลเบื้องต้น
บทที่ ๕ สามัญญผลเบื้องต้น เมื่อพระเจ้าอชาตศัตรูได้กราบทูลเล่าคำตอบของครูทั้ง 5 ต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว พระองค์จึงกราบทูลถามปัญหาเรื่อง สามัญญผลต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซ้ำอีกคำรบหนึ่ง สามัญญผลประกา…
บทที่ ๕ ของหนังสือกล่าวถึงการศึกษาสามัญญผลและการตอบปัญหาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้กราบทูลให้ความเห็นเกี่ยวกับมิจฉาทิฏฐิของครูทั้ง 5 โดยไม่ต้องตำหนิใครเลย พระองค์ได้ใช้วิธีการถ…
คุณธรรมพื้นฐานในการบวชเป็นบรรพชิต
92
คุณธรรมพื้นฐานในการบวชเป็นบรรพชิต
…วามเคารพกราบไหว้ และในขณะเดียวกัน พระเจ้าอชาต ศัตรูยังสามารถตรองเห็นคำสอนที่แฝงอยู่ในคำถามสมมุติของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าอีกว่า ๑. คุณธรรมพื้นฐานที่ผู้บวชจะต้องมี คือ สัมมาทิฏฐิ หรือความเข้าใจถูกต้อง บางทีใช้ว่าความเห…
เมื่อบวชเป็นบรรพชิต พระองค์ยังต้องเคารพและทำความเข้าใจคุณธรรมพื้นฐาน เช่น สัมมาทิฏฐิ ที่เกี่ยวกับการกระทำดีและชั่ว รวมถึงการเข้าใจว่าวัตถุประสงค์ของการบวชคือการสร้างบุญบารมีในชีวิตเพื่อชาติ การให้ทานแ
การบวชและผลที่ได้จากการบวชในพระพุทธศาสนา
94
การบวชและผลที่ได้จากการบวชในพระพุทธศาสนา
…ของนักบวช แม้เบื้องต้น ดังนั้น จึงไม่ทราบถึงประโยชน์ของการบวช คือ ไม่ทราบถึงสามัญญผลนั่นเอง จากนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสถามพระเจ้าอชาต ศัตรูว่า ทรงพบคำตอบหรือยังว่าผลของการบวชมีหรือไม่ พระ เจ้าอชาตศัตรูก็ทรงตอ…
…ำถามเกี่ยวกับผลดีของการบวช และแสดงให้เห็นถึงความไม่รู้จักวัตถุประสงค์และคุณธรรมที่แท้จริงของการบวช. พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับผลของการบวชและพระเจ้าอชาตศัตรูตอบว่ามีผลในปัจจุบัน แต่ยังมีสามัญ…
ผลของการบวชในพระพุทธศาสนา
95
ผลของการบวชในพระพุทธศาสนา
สามัญญผลประการที่สอง เพื่อเป็นการทําความเข้าใจให้หนักแน่นยิ่งขึ้น ในครั้งที่ สองพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตรูให้ต้อง ทรงขบคิดอีกครั้งหนึ่งว่า ถ้าหากชาวนาผู้มั่งคั่ง เคยเสียภาษี ให…
ในเรื่องนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับความสำคัญของการบวช โดยพระเจ้าอชาตศัตรูได้ยืนยันว่าแม้ชาวนาผู้…
พระพุทธคุณและสามัญญผล
96
พระพุทธคุณและสามัญญผล
คําตอบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นที่กระจ่างในพระทัย ของพระเจ้าอชาตศัตรูเป็นอย่างยิ่ง ทรงรู้สึกเสมือนได้เสวยน้ำ อมฤต จึงกระหาย…
เนื้อหานี้พูดถึงความเข้าใจลึกซึ้งของพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยทรงรู้สึกถึงพระพุทธคุณอันยิ่งใหญ่ที่ชัดเจนในพระทัย และความกระหายที่จะเข้าใจสามัญญผลอย่างต่อเ…
พระพุทธคุณและการแสดงธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
97
พระพุทธคุณและการแสดงธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…จรรย์อันบริสุทธิ์ พร้อมทั้งอรรถ ทั้งพยัญชนะบริบูรณ์สิ้นเชิง” พระพุทธคุณ ๙ ต พระพุทธคุณอันประเสริฐของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ทรง แสดงแก่พระเจ้าอชาตศัตรูนั้น ประกอบด้วยองค์ ๔ คือ ๑. ทรงเป็นพระอรหันต์ ๒. ทรงเป็นผู้ตรัสรู…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแสดงธรรมที่งามยิ่งในเบื้องต้น, ท่ามกลาง, และที่สุด โดยทรงเน้นพระปริยัติธรรมที่เป็นฐานการศึ…
พระอรหันต์: ความหมายและลักษณะ
99
พระอรหันต์: ความหมายและลักษณะ
…รัตนะ” เพราะเหตุนี้จึงทรงพระนามว่า “พระอรหันต์” นัยที่ ๒ ทรงหักกำจักร “กำจักร” หมายถึงกิเลสทั้ง ปวง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงหักกิเลสเหล่านั้นด้วยศาสตรา คือ ปัญญา เพราะเหตุนี้จึงทรงพระนามว่า “พระอรหันต์” นัยที่ ๓ ทรงคว…
บทความนี้จะกล่าวถึงนัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระอรหันต์ในพุทธศาสนา โดยเฉพาะการพิสูจน์ความบริสุทธิ์และการหักกิเลสผ่านความรู้และปัญญา นอกจากนี้ยังพูดถึงคุณสมบัติที่ทำให้พระองค์ควรแก่การบูชา และความมั่นคง
ความหมายของพระอรหันต์และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
100
ความหมายของพระอรหันต์และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ว่า “พระอรหันต์” ๒. ทรงเป็นผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “สัมมาสัมพุทโธ” แปลตามศัพท์ว่า ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ หรือโดยถูกต้อง เมื่อพิจา…
บทความนี้อภิปรายเกี่ยวกับคำว่า ‘พระอรหันต์’ และ ‘สัมมาสัมพุทธเจ้า’ โดยอธิบายถึงความหมายที่เกิดจากการตรัสรู้ด้วยพระองค์เองอย่างถูกต้อง สัมมาสัมพุทโธแปลว่า การตรัสรู้ด้วยความเข้าใจแท้จริง โดยอิงจากบาลีใ
หลักการสำรวมในพระพุทธศาสนา
104
หลักการสำรวมในพระพุทธศาสนา
… แทนที่จะเป็นคุณแก่ ร่างกาย กลับเป็นโทษ ๔) ชาคริยานุโยค คือ การประกอบความเพียรที่ทำให้ ตื่นอยู่เสมอ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรู้สึกพระองค์อยู่เสมอ นิวรณ์เข้าครอบงำไม่ได้ ๕) สัทธา คือ ความเชื่อมั่นในความจริงและความดี พร…
…ั่นในความจริงและความดี ซึ่งเป็นหลักการที่ควรปฏิบัติตามเพื่อบรรลุสู่การปฏิบัติธรรมอย่างถูกต้อง ตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงอธิบายไว้ในชาดกต่าง ๆ นอกจากนี้ยังย้ำความสำคัญของการรู้สึกตัวและการพัฒนาจิตใจเพื่อหลีกเลี่…
ระวังอารมณ์และการมีสติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
106
ระวังอารมณ์และการมีสติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ระวังอารมณ์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีสติอยู่เสมอ โดยเฉพาะ อย่างยิ่ง สติที่ตรึกเข้าไปในกาย เวทนา จิต ธรรม ๑๑) ปัญญา คือ ความรอบรู…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นผู้ทรงมีสติอยู่เสมอ โดยเฉพาะในด้านกาย เวทนา จิต และธรรม ทรงมีปัญญารอบรู้ในกองสังขาร สามารถมอ…