หน้าหนังสือทั้งหมด

วิญญาณขันธ์
105
วิญญาณขันธ์
1. รู้รูปโดยอาศัยตา เรียกว่า จักขุวิญญาณ 2. รู้เสียงโดยอาศัยหู เรียกว่า โสตวิญญาณ 3. รู้กลิ่นโดยอาศัยจมูก 4. รู้รสโดยอาศัยลิ้น เรียกว่า ฆานวิญญาณ เรีย…
1. รู้รูปโดยอาศัยตา เรียกว่า จักขุวิญญาณ 2. รู้เสียงโดยอาศัยหู เรียกว่า โสตวิญญาณ 3. รู้กลิ่นโดยอาศัยจมูก 4. รู้รสโดยอาศัยลิ้น เรียกว่า ฆานวิญญาณ เรีย…
ขันธ์ 5 เป็นของหนัก
107
ขันธ์ 5 เป็นของหนัก
…ที่ ขยับได้บ้าง ไปโน่นมานี่ได้บ้าง แต่หนักเข้าก็ลุกไม่ขึ้น หนัก เข้าก็หมดลมอัสสาสะปัสสาสะ เข้าโลงไป สี่คนนั่นแหละต้องหาม สี่คนก็เต็มอึดเชียวหนา มัน หนักขนาดนี้ หนักอย่างโลกๆ ไม่ใช่หนักอย่างธรรมๆ หนักอย่…
บ เมื่อคลอดก็หนักถึงกับตายได้ ถ้าว่าขันธ์ที่เกิดนั้นไม่ตาย ขันธ์ของมารดาที่ให้เกิดนั้นถึง กับตายลำบากยากแค้นนัก หนักด้วย ลำบากด้วย ฝืดเคืองด้วย คับแค้นด้วย คับแคบด้วย ลำาบากทั้งนั้น ขันธ์ 5 เป็นของหน
ความหมายของอายตนะ
124
ความหมายของอายตนะ
…ล้ายกับยังผลของตนให้เกิดขึ้น ธรรมนั้นชื่อว่า อายตนะ (อายตนะภายในมี 6 และอายตนะภายนอกมี 6) เช่น ตากับสีเป็นอายตนะคู่ที่ 1 กระทบกัน จักขุปสาทคือประสาทตากับรูปารมณ์ คือ สีต่าง ๆ กระทบกันแล้ว ก็ยังสภาพเห็นใ…
…ล้ายกับยังผลของตนให้เกิดขึ้น ธรรมนั้นชื่อว่า อายตนะ (อายตนะภายในมี 6 และอายตนะภายนอกมี 6) เช่น ตากับสีเป็นอายตนะคู่ที่ 1 กระทบกัน จักขุปสาทคือประสาทตากับรูปารมณ์ คือ สีต
โลกายตนะและการดึงดูด
134
โลกายตนะและการดึงดูด
ให้ “โลกายตนะหรือโลกมันดึงดูด รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส รูปที่ชอบใจมันก็ดึงดูดมา ไปติดกับมัน หรือเอาไปติดกับตา หรือเอาไปติดกับรูป เสียงที…
ให้ “โลกายตนะหรือโลกมันดึงดูด รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส รูปที่ชอบใจมันก็ดึงดูดมา ไปติดกับมัน หรือเอาไปติดกับตา หรือเอาไปติดกับรูป เสียงที…
ลักษณะของธาตุ 18
147
ลักษณะของธาตุ 18
… 18 7.4.1 ธาตุกระทบ 6 ธาตุ ได้แก่ 1. รูปธาตุ มีหน้าที่กระทบตา องค์ธรรมได้แก่ รูปารมณ์ คือ รูปภาพหรือสีต่าง ๆ ที่อาศัยแสงสว่าง แล้วสะท้อนไปกระทบประสาทตา มีลักษณะที่หนาทึบด้วยเม็ดปรมาณูของมหาภูตรูป (ดิน น…
… 18 7.4.1 ธาตุกระทบ 6 ธาตุ ได้แก่ 1. รูปธาตุ มีหน้าที่กระทบตา องค์ธรรมได้แก่ รูปารมณ์ คือ รูปภาพหรือสีต่าง ๆ ที่อาศัยแสงสว่าง แล้วสะท้อนไปกระทบประสาทตา มีลักษณะที่หนาทึบด้วยเม็ดปรมาณูของมหาภูตรูป (ดิน น…
มโนธาตุและการรับรู้
151
มโนธาตุและการรับรู้
6. มโนธาตุ เป็นนามธรรม ที่น้อมไปหาอารมณ์ทั้ง 5 คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส มีหน้าที่รับอารมณ์ และพิจารณาอารมณ์ทางทวารทั้งห้า องค์ธรรมได้แก่ อเหตุกจิต 3 ดวง …
6. มโนธาตุ เป็นนามธรรม ที่น้อมไปหาอารมณ์ทั้ง 5 คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส มีหน้าที่รับอารมณ์ และพิจารณาอารมณ์ทางทวารทั้งห้า องค์ธรรมได้แก่ อเหตุกจิต 3 ดวง …
นิพพานและพระอริยบุคคล
196
นิพพานและพระอริยบุคคล
…เห็นว่า ขันธ์ 5 เป็นตัวตนหรือของตน วิจิกิจฉา ความลังเลสงสัยในคุณ พระรัตนตรัยในทางดำเนินให้ถึงนิพพาน สีลัพพตปรามาส การลูบคลำศีลและพรต กล่าวคือ มิได้ประพฤติศีลหรือบำเพ็ญพรตเพื่อความบริสุทธิ์ และเพื่อความข…
ท่านแสดงนิพพานไว้ 2 นัย คือ 1. สอุปาทิเสสนิพพาน หมายถึง การดับกิเลสหมดแล้ว แต่เบญจขันธ์เหลืออยู่ เช่น พระอรหันต์ที่ยังมีชีวิตอยู่ 2. อนุปาทิเสสนิพพาน หมายถึง การดับกิเลสหมดแล้ว และดับเบญจขันธ์แล้วด้ว
ความรู้สึกและตัณหา
215
ความรู้สึกและตัณหา
…แดนที่เกิดแล้ว มี 6 ประการ คือ 1. รูปตัณหา (ความทะยานอยากได้ในรูป) 2. สัททตัณหา (ความทะยานอยากได้ในเสียง) 3. คันธตัณหา (ความทะยานอยากได้ในกลิ่น) 4. รสตัณหา (ความทะยานอยากได้ในรส) 5. โผฏฐัพพตัณหา (ความทะ…
…แดนที่เกิดแล้ว มี 6 ประการ คือ 1. รูปตัณหา (ความทะยานอยากได้ในรูป) 2. สัททตัณหา (ความทะยานอยากได้ในเสียง) 3. คันธตัณหา (ความทะยานอยากได้ในกลิ่น) 4. รสตัณหา (ความทะยานอยากได้ในรส) 5. โผฏฐัพพตัณหา (ความทะ…
ตัณหาและอุปาทาน
223
ตัณหาและอุปาทาน
…กามุปาทาน คือ การยึดมั่น พึงพอใจติดพันในกาม ในสิ่งที่อยากได้ในกามหรือ ทางโลกๆ เช่น ใน รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส (2) ทิฏฐปาทาน คือ การยึดมั่นถือมั่น ความพึงพอใจในทฤษฎีและความเชื่อหรือทิฏฐิ อยากให้เป็น หร…
8. ตัณหาเป็นปัจจัยให้เกิดอุปาทาน หมายความว่า ความยึดมั่นถือมั่นนั้นมีความอยาก เป็นมูลฐานเมื่ออยากจึงยึดมั่นถือมั่นถ้าไม่อยากก็ไม่ยึด ทำนองเดียวกันเพราะหิวจึงกินถ้าไม่หิว ก็ไม่กิน ตัณหากับอุปาทานนั้น แ
กระบวนการทำงานรับรู้อารมณ์
243
กระบวนการทำงานรับรู้อารมณ์
…าตุซึ่งใสสะอาดบริสุทธิ์กว่าและเล็กกว่าจักขุประสาท ซ้อนอยู่ข้างในเข้าไป สำหรับเห็นรูป ซึ่งรูปนั้นเป็นสีต่าง ๆ ที่อยู่ภายนอก มันเป็นอณูที่ละเอียด ถ้ามันอยู่โดด ๆ ยังไม่กระทบตา มันก็ ยังเป็นธาตุอยู่ แต่สีต…
ชิวหาวิญญาณธาตุ คือ ธาตุรับรู้ หรือได้รับรส กายวิญญาณธาตุ คือ ธาตุรับรู้การสัมผัส มโนวิญญาณธาตุ คือ ธาตุรับรู้ธัมมารมณ์ รวบรวมและจดจําอารมณ์และ คิดไปถึงอารมณ์และสิ่งที่จะก่อให้เกิดอารมณ์ต่าง ๆ ธาตุธร
อริยสัจ 4
250
อริยสัจ 4
…เป็นตัวเหตุแห่งทุกข์ดับทุกข์ก็ดับ 1. ทุกขอริยสัจ คือ ความทุกข์หรือสภาพที่ทนได้ยาก มีลักษณะสัณฐานกลม สีดำๆ ขุ่นมัวไม่ผ่องใส ซ้อนอยู่ในกลางดวงอัญญาตาวินทรีย์ ในกลางขันธ์ 5 ในกำเนิดธาตุธรรมเดิม ซ้อนกันอยู่…
…เป็นตัวเหตุแห่งทุกข์ดับทุกข์ก็ดับ 1. ทุกขอริยสัจ คือ ความทุกข์หรือสภาพที่ทนได้ยาก มีลักษณะสัณฐานกลม สีดำๆ ขุ่นมัวไม่ผ่องใส ซ้อนอยู่ในกลางดวงอัญญาตาวินท
อุปาทานในขันธ์ 5
252
อุปาทานในขันธ์ 5
…กำหนดรู้ไว้ว่าเป็นทุกข์เท่านั้น จะดับทุกข์ก็ยังไม่ได้ ถ้า จะดับทุกข์ก็ต้องละสมุทัย คือเหตุแห่งทุกข์เสียก่อน ทุกข์จึงจะดับ เพราะทุกข์นี้เกิดขึ้นและ ตั้ง อยู่ได้ ก็เพราะอาศัยสมุทัยเป็นเหตุ คือทุกข์นั้นอยู…
…กำหนดรู้ไว้ว่าเป็นทุกข์เท่านั้น จะดับทุกข์ก็ยังไม่ได้ ถ้า จะดับทุกข์ก็ต้องละสมุทัย คือเหตุแห่งทุกข์เสียก่อน ทุกข์จึงจะดับ เพราะทุกข์นี้เกิดขึ้นและ ตั้ง อยู่ได้ ก็เพราะอาศัยสมุทัยเป็นเหตุ คือทุกข์นั้นอยู…
วิปัสสนากัมมัฏฐาน
255
วิปัสสนากัมมัฏฐาน
…แนวปฏิบัติของวิชชาธรรมกาย อริยสัจ 4 ลักษณะสัณฐาน ดวงที่ซ้อนอยู่ภายใน ดวงรอบนอก 1. ทุกขอริยสัจ กลม มีสีดำๆ ขุ่นมัวไม่ผ่องใส ซ้อนอยู่ใน ชาติ ทุกข์ ชรา พยาธิ และมรณะ กลางดวงอัญญาตาวินทรีย์ ในกลางขันธ์ เห็น…
ดวงปัญญา ซึ่งมีซ้อนกันอยู่อีก 2 ชั้นเข้าไปข้างในอีก คือ 1. สัมมาทิฏฐิ ปัญญาอันเห็นชอบในอริยสัจ 2. สัมมาสังกัปโป ความดำริชอบ และในมรรคอริยสัจแต่ละดวงนี้ก็ยังมีหุ้มซ้อนอีก 4 ชั้น คือ เห็น จำ คิด และรู้
วิถีนักสร้างบารมี
25
วิถีนักสร้างบารมี
…จะเกิด ก็ไม่ดูดาย รีบขวนขวายขอความร่วมมือ เมื่อมีภัยมาไม่ทำเฉย รอให้คนอื่นมาแก้ แม้รู้ทางแก้แต่ต้องเสี่ยงภัยก็ยอมอุทิศตนไม่รอดูเภทภัยให้เกิดกับหมู่คณะ เมื่อดำเนินการแก้ไขแล้ว คนในหมู่คณะมาขัดขวางทําร้าย…
…จะเกิด ก็ไม่ดูดาย รีบขวนขวายขอความร่วมมือ เมื่อมีภัยมาไม่ทำเฉย รอให้คนอื่นมาแก้ แม้รู้ทางแก้แต่ต้องเสี่ยงภัยก็ยอมอุทิศตนไม่รอดูเภทภัยให้เกิดกับหมู่คณะ เมื่อดำเนินการแก้ไขแล้ว คนในหมู่คณะมาขัดขวางทําร้าย…
นิสัยนักสร้างบารมี
34
นิสัยนักสร้างบารมี
…ุษนี้หรือไม่ กลับระลึกชาติหนหลังได้ว่าเคยเป็นและได้สร้างความผิดไว้ มาก นางจึงร้องไห้สะอึกสะอื้นด้วยเสียงอันดัง พระทศพลทอดพระเนตรเห็นทรงแย้มให้ปรากฏ เมื่อภิกษุทูลถามจึงทรงนำอดีตมาตรัสดังต่อไปนี้ ในอดีตยั…
…ุษนี้หรือไม่ กลับระลึกชาติหนหลังได้ว่าเคยเป็นและได้สร้างความผิดไว้ มาก นางจึงร้องไห้สะอึกสะอื้นด้วยเสียงอันดัง พระทศพลทอดพระเนตรเห็นทรงแย้มให้ปรากฏ เมื่อภิกษุทูลถามจึงทรงนำอดีตมาตรัสดังต่อไปนี้ ในอดีตยั…
การต่อสู้ของช้างฉัททันต์
36
การต่อสู้ของช้างฉัททันต์
…่มความโกรธนั้นไว้ได้ แล้วถามพรานไพรนั้นไปว่า.. “เจ้ามาฆ่าเองหรือใครใช้เจ้ามา?” “พระนางสุภัททาอัครมเหสีของพระเจ้าพาราณสีมีรับสั่งให้ข้าพเจ้ามาเอางาของท่าน” พราน ตอบเสียงสั่นสะท้าน ช้างฉัททันต์หวนรำลึกถึง…
…่มความโกรธนั้นไว้ได้ แล้วถามพรานไพรนั้นไปว่า.. “เจ้ามาฆ่าเองหรือใครใช้เจ้ามา?” “พระนางสุภัททาอัครมเหสีของพระเจ้าพาราณสีมีรับสั่งให้ข้าพเจ้ามาเอางาของท่าน” พราน ตอบเสียงสั่นสะท้าน ช้างฉัททันต์หวนรำลึกถึง…
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
204
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
…มือง เพราะกลัวคำว่า มุสาวาทยิ่งนัก ต่างสอบถามกันและกันไปทั่วว่า มุสาวาทมีหน้าตาเป็นอย่างไรกันหนอ? มีสีเขียว หรือสี เหลือง? สีอะไรกันแน่? กล่าวกันว่า โลกในยุคนั้น ผู้คนพูดแต่ความสัตย์จริงเป็นอย่างเดียว ไ…
เหมือนให้เทพบุตรทั้ง 4 องค์ที่อารักขาพระองค์อยู่หายไป แกล้งทำกลิ่นหอมจากพระวรกายและ พระโอษฐ์ของพระองค์ให้เป็นกลิ่นเหม็นได้กระทั่งยังสามารถทำให้พระองค์พลัดตกจากอากาศมายืนอยู่ บนพื้นดินได้ด้วย จนพระองค
ความกตัญญูของกวางนันทิยะ
217
ความกตัญญูของกวางนันทิยะ
…านานยังไม่ได้ ตอบแทนพระราชาเลย ข้าพเจ้าจะไม่กินอาหารของพระราชาเปล่า ๆ ข้าพเจ้ารอคอยวาระอยู่ จะเอียง สีข้างให้พระราชาทรงยิ่ง หากเมื่อใดเราพ้นภัย พระราชาทรงอนุญาตแล้ว เราคงเป็นสุขใจได้กลับไป พบแม่บ้าง” กว…
“พ่อจ๋าแม่จ๋า ถ้ามีคนเดินเข้ามา พ่อกับแม่อย่าออกไปนะจ๊ะ” ชาวบ้านเดินเข้ามาฟาดพุ่มไม้กวางนันทิยะก็รีบกระโจนพรวดออกไปทันทีพวกชาวบ้านเข้าใจ ว่าในตอนนี้คงมีกวางอยู่แค่ตัวเดียวจึงไม่เดินลึกเข้าไปอีก ชาวบ้
วิถีนักสร้างบารมี
280
วิถีนักสร้างบารมี
…เทวทัตโดย ไม่รู้ตนว่าตั้งครรภ์ ต่อมาเมื่อครรภ์แก่ พวกภิกษุณีจึงพานางไปหาพระเทวทัต พระเทวทัตกลัวชื่อเสียง เสื่อมเสียจึงให้สึก ภิกษุณีนั้นจึงไปเฝ้าพระโลกนาถ พระองค์รับสั่งให้ตรวจสอบ ภิกษุณีนั้นได้ ความบริ…
…เทวทัตโดย ไม่รู้ตนว่าตั้งครรภ์ ต่อมาเมื่อครรภ์แก่ พวกภิกษุณีจึงพานางไปหาพระเทวทัต พระเทวทัตกลัวชื่อเสียง เสื่อมเสียจึงให้สึก ภิกษุณีนั้นจึงไปเฝ้าพระโลกนาถ พระองค์รับสั่งให้ตรวจสอบ ภิกษุณีนั้นได้ ความบริ…
ชาดกในหมวดเมตตาบารมี
301
ชาดกในหมวดเมตตาบารมี
…้ มักโกรธมักขุ่นเคืองอันคนเราจะซาบซึ้งกันก็ด้วยมีพระคุณต่อกันมิใช่ซาบซึ้งในความเป็นใหญ่มีอำนาจ ชื่อเสียง พระโพธิสัตว์ทั้งหลายในกาลก่อน เห็นทุกข์คนอื่น ย่อมไม่ห่วงชีวิตตน ประโยชน์ผู้อื่นจาก ประโยชน์ตนนั่…
…้ มักโกรธมักขุ่นเคืองอันคนเราจะซาบซึ้งกันก็ด้วยมีพระคุณต่อกันมิใช่ซาบซึ้งในความเป็นใหญ่มีอำนาจ ชื่อเสียง พระโพธิสัตว์ทั้งหลายในกาลก่อน เห็นทุกข์คนอื่น ย่อมไม่ห่วงชีวิตตน ประโยชน์ผู้อื่นจาก ประโยชน์ตนนั่…