นิสัยนักสร้างบารมี : หน้า 34/334

จากชาดกเรื่องนี้ เศรษฐีต้องสละชีวิตสู้ คือยอมตายก็ไม่เลิกการให้ทาน ผู้รักการให้ได้ เช่นนี้ต้องไม่เป็นคนขลาด อ่อนแอและต้องมีจิตใจกล้าหาญด้วย จึงจะได้นิสัยเช่นนี้มาครอง “นิสัยไม่เลิกให้ทานเมื่อพบพานอุปสรรคแม้ต้องตาย” จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมี ที่นับเนื่องเข้าในทานบารมี 1.6 ช้างฉัททันต์นั่นงาให้ไพรี 1 สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ พระวิหารเชตวัน ภิกษุณีรูปหนึ่งขณะฟังธรรมอยู่คิดว่าตนเคยเป็น บาทบริจาริกาของพระมหาบุรุษนี้หรือไม่ กลับระลึกชาติหนหลังได้ว่าเคยเป็นและได้สร้างความผิดไว้ มาก นางจึงร้องไห้สะอึกสะอื้นด้วยเสียงอันดัง พระทศพลทอดพระเนตรเห็นทรงแย้มให้ปรากฏ เมื่อภิกษุทูลถามจึงทรงนำอดีตมาตรัสดังต่อไปนี้ ในอดีตยังมีช้างฉัททันต์เชือกหนึ่งรูปร่างสวยงามปานช้างแก้วมีบริวารมากมายอาศัยอยู่ในป่า ลึก ป่าแห่งนี้ยังเป็นที่อยู่ของพระปัจเจกพุทธเจ้าอีก 500 องค์ ไหนเลยจะไม่นับเป็นโชคประเสริฐ ของเหล่าช้าง ช้างฉัททันต์ย่อมไม่ทิ้งโชควาสนา จึงได้บูชาพระปัจเจกพุทธเจ้าอยู่ทุกๆ วัน.. ห่างไกลออกไปในแคว้นมัททรัฐ พระนางสุภัททาอัครมเหสีแห่งพระเจ้าพาราณสีรับสั่งเรียก ระดมพลพรานไพรหมดทั้งนครให้มาประชุมด่วน หมายจะปลิดชีวิตช้างฉัททันต์เสียให้ได้ แวว พระเนตรเต็มไปด้วยความอาฆาตแค้น พระนางอธิบายเส้นทางลัดเข้าป่าอันลี้ลับอย่างละเอียดลออ พระนางรู้เส้นทางลับเหล่านี้ได้อย่างไร? ไฉนรู้จักช้างฉัททันต์ตัวนี้? ในเมื่อพระนางไม่เคยเห็นช้างนี้ มาก่อนเลย เหล่านี้เป็นเรื่องที่นายพรานไม่มีปัญญาไปคิดออกได้เลย พระนางรับสั่งนายพรานให้ ออกเดินทางไปโดยเร็ว ดังนั้นพรานป่าบัดนี้ได้ฝ่าดงบุกข้ามเขาลูกที่ 6 ไปแล้ว พรานนี้ดุร้ายที่สุดได้ รับคัดเลือกมาเพียงผู้เดียว พระนางรับสั่งกำชับพรานป่าให้ระวังตัวไว้ว่า.. “ช้างทั้งฝูงนี้ดุร้ายมาก! น่ากลัวสุดพรรณนา เพียงได้เห็นมนุษย์สักแว็บหนึ่ง รับประกัน ต้องเหยียบผู้นั้นจนเละไปกับดิน ส่วนช้างฉัททันต์ซึ่งเป็นหัวหน้าอย่าว่าแต่เจ้าจะไปทำร้ายได้ แม้เพียง เข้าใกล้เรายังไม่เห็นผู้ใดทำได้เลย แต่เราต้องการงาที่มีรัศมี 6 สีของมัน ถ้าเจ้าทำสำเร็จเราจะให้เจ้า ไม่น้อยเลย บ้านส่วย 5 ตำบล รายได้แสนหนึ่งจะตกเป็นของเจ้าทุกปี” พรานป่ารับคำพร้อมสอบถามลักษณะอาการของช้าง การลงอาบน้ำ เวลาทำกิจกรรม และ สภาพแวดล้อมทุกอย่างโดยละเอียด มิยอมให้ตกหล่นแม้ครึ่งเวลา เนื่องเพราะพรานป่ามืออาชีพ ย่อมรู้ดีว่างานเสี่ยงอันตรายเยี่ยงนี้ ข้อมูลยิ่งสำคัญมาก หากขาดหายไปสักครึ่งคำ นั่นย่อม หมายถึงความตาย ดังนั้นพรานจึงถามให้มากความเข้าไว้ เพราะหากตายเสียแล้ว บ้านส่วยอย่าว่าแต่ 5 ตำบล แม้หมื่นตำบลก็ไร้ความหมายx ฉัททันตชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 61 หน้า 370-408 บ ท ที่ 1 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ท า น บ า ร มี DOU 17