หน้าหนังสือทั้งหมด

ธาตุกระทบและธาตุรับในพุทธศาสนา
146
ธาตุกระทบและธาตุรับในพุทธศาสนา
ธาตุกระทบ 6 ธาตุ ได้แก่ 1. รูปธาตุ คือ สีต่าง ๆ 2. สัททธาตุ คือ เสียงต่าง ๆ 3. คันธธาตุ คือ กลิ่นต่างๆ 4. รสธาตุ คือ รสต่าง ๆ 5. โผฏฐัพพธาตุ …
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับธาตุกระทบ 6 ประเภท ได้แก่ รูปธาตุ, สัททธาตุ, คันธธาตุ, รสธาตุ, โผฏฐัพพธาตุ และ ธัมมธาตุ ซึ่งช่วยให้เข้าใจการสัมผัสโลก สิ่งที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้ถูกจำแนกเป็นธาตุรับ 6 ประเภท
ธาตุกระทบและอายตนะ
147
ธาตุกระทบและอายตนะ
… 18 7.4.1 ธาตุกระทบ 6 ธาตุ ได้แก่ 1. รูปธาตุ มีหน้าที่กระทบตา องค์ธรรมได้แก่ รูปารมณ์ คือ รูปภาพหรือสีต่าง ๆ ที่อาศัยแสงสว่าง แล้วสะท้อนไปกระทบประสาทตา มีลักษณะที่หนาทึบด้วยเม็ดปรมาณูของมหาภูตรูป (ดิน น…
เบื้องต้นของการศึกษาในเรื่องธาตุกระทบ พบว่าอายตนะภายนอกและอายตนะภายในมีการกระทบกันซึ่งเกิดจากการรับรู้ทางประสาทต่างๆ รวมถึงจักขุวิญญาณธาตุและธาตุสัมผัสทั้ง 6 ซึ่งส่งผลต่อการสร้างบาปและบุญในชีวิตประจำว
มโนธาตุและธาตุรู้ในธรรมบาล
151
มโนธาตุและธาตุรู้ในธรรมบาล
6. มโนธาตุ เป็นนามธรรม ที่น้อมไปหาอารมณ์ทั้ง 5 คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส มีหน้าที่รับอารมณ์ และพิจารณาอารมณ์ทางทวารทั้งห้า องค์ธรรมได้แก่ อเหตุกจิต 3 ดวง …
…ธรรมประกอบด้วย อเหตุกจิต 3 ดวงและ ปัญจทวาราวัชชนจิต 1 ดวง ซึ่งแต่ละดวงมีหน้าที่พิจารณาอารมณ์ของรูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัส เมื่ออารมณ์กระทบประสาท ก็จะนำไปสู่การรับรู้โดยสัมปฏิจฉนจิต หากไม่มีการรู้แจ้งต…
โสตินทรีย์และบทบาทของอวัยวะสัมผัส
161
โสตินทรีย์และบทบาทของอวัยวะสัมผัส
2.โสตินทรีย์ มีหน้าที่รับเสียง ได้แก่ โสตปสาทรูป เป็นรูปธรรม โสตปสาท เป็นสุขุมรูป ตั้งอยู่ใน ประเทศอันมีสัณฐานดุจวงแหวน เป็นที่ง…
บทความนี้กล่าวถึงโสตินทรีย์และบทบาทของอวัยวะสัมผัสต่างๆ ในการรับเสียง กลิ่น รส สัมผัส และการรับรู้ด้านอารมณ์ ซึ่งประกอบด้วยโสตินทรีย์ ฆานินทรีย์ ชิวหินทรีย์ กายินทรีย์…
ตารางสรุปอินทรีย์
171
ตารางสรุปอินทรีย์
ตารางสรุปอินทรีย์ อินทรีย์ 22 1. จักขุนทรีย์ ผู้เป็นใหญ่ใน- องค์ธรรม การเห็น กรุปสาท รับสี 2. โสตินทรี การได้ยิน โชตปลาท บรียง หน้าที ลักษณะ หัวเหา สีใส วงแหวนก้นหอย 3. ฆานินทรีย์ การรัก น ฆ…
ตารางสรุปอินทรีย์ 22 ประการที่เกี่ยวกับการรับรู้และอารมณ์ของมนุษย์ เริ่มจากการเห็น (จักขุนทรีย์) และการได้ยิน (โสตินทรีย์) ไปจนถึงความสุขและความทุกข์ทั้งทางกายและใจ และการรู้แจ้งในอริยสัจ 4 อินทรีย์แต
ความหมายของนิพพานในพุทธศาสนา
196
ความหมายของนิพพานในพุทธศาสนา
…เห็นว่า ขันธ์ 5 เป็นตัวตนหรือของตน วิจิกิจฉา ความลังเลสงสัยในคุณ พระรัตนตรัยในทางดำเนินให้ถึงนิพพาน สีลัพพตปรามาส การลูบคลำศีลและพรต กล่าวคือ มิได้ประพฤติศีลหรือบำเพ็ญพรตเพื่อความบริสุทธิ์ และเพื่อความข…
นิพพานแบ่งออกเป็น 2 นัย คือ สอุปาทิเสสนิพพาน ที่ดับกิเลสแต่เบญจขันธ์ยังคงอยู่ เช่น พระอรหันต์ที่ยังมีชีวิต และอนุปาทิเสสนิพพาน ที่ดับทั้งกิเลสและเบญจขันธ์ เช่น พระอรหันต์ที่สิ้นชีวิตแล้ว สอุปาทิเสสนิพ
ความเข้าใจเกี่ยวกับเวทนาและตัณหา
215
ความเข้าใจเกี่ยวกับเวทนาและตัณหา
…แดนที่เกิดแล้ว มี 6 ประการ คือ 1. รูปตัณหา (ความทะยานอยากได้ในรูป) 2. สัททตัณหา (ความทะยานอยากได้ในเสียง) 3. คันธตัณหา (ความทะยานอยากได้ในกลิ่น) 4. รสตัณหา (ความทะยานอยากได้ในรส) 5. โผฏฐัพพตัณหา (ความทะ…
…ราะห์เวทนาที่แบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่ เวทนาทางกายและเวทนาทางใจ ตัณหาที่เกิดขึ้นแบ่งเป็นต่าง ๆ ตามรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ พร้อมแนะนำการแยกประเภทความยึดมั่นในอารมณ์ เช่น กามุปาทาน ทิฏฐปาทาน…
ธรรมชาติและจิต: ความเชื่อมโยงแห่งขันธ์ 5
240
ธรรมชาติและจิต: ความเชื่อมโยงแห่งขันธ์ 5
…่ และมักน้อมไปสู่อารมณ์ภายนอกตัวเอง อยู่เสมอ จึงเปิดช่องให้กิเลสเข้ามาทำให้จิตใจเศร้าหมอง ไม่ผ่องใส สีน้ำเลี้ยงของจิตจึงเปลี่ยนสี ไปตามสภาพของกิเลสแต่ละประเภทที่ผ่านเข้ามานั้น เป็นต้นว่า เมื่อจิตระคนด้ว…
…ี่แสดงถึงอารมณ์ที่ส่งผลต่อจิตใจ การเปลี่ยนแปลงของจิตตามอารมณ์ต่างๆ เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ ที่มีผลต่อสีของน้ำเลี้ยงในหัวใจ ซึ่งบ่งบอกถึงสถานะของจิตใจ และการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงสภาวะแห่งสุขภาพจิต
การทำงานของธาตุและการรับรู้อารมณ์ในธรรมกาย
243
การทำงานของธาตุและการรับรู้อารมณ์ในธรรมกาย
…าตุซึ่งใสสะอาดบริสุทธิ์กว่าและเล็กกว่าจักขุประสาท ซ้อนอยู่ข้างในเข้าไป สำหรับเห็นรูป ซึ่งรูปนั้นเป็นสีต่างๆ ที่อยู่ภายนอก มันเป็นอณูที่ละเอียด ถ้ามันอยู่โดดๆ ยังไม่กระทบตา มันก็ ยังเป็นธาตุอยู่ แต่สีต่า…
เนื้อหานี้สอนเกี่ยวกับการทำงานของธาตุธรรมในตัวมนุษย์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้ผ่านกายและใจ โดยแบ่งประเภทของธาตุออกเป็น ชิวหาวิญญาณธาตุ, กายวิญญาณธาตุ และมโนวิญญาณธาตุ ที่มีบทบาทสำคัญในการสัมผัส และรั
อริยสัจ 4
250
อริยสัจ 4
…ป็นตัวเหตุแห่งทุกข์ดับ ทุกข์ก็ดับ 1. ทุกขอริยสัจ คือ ความทุกข์หรือสภาพที่ทนได้ยาก มีลักษณะสัณฐานกลม สีดำๆ ขุ่นมัวไม่ผ่องใส ซ้อนอยู่ในกลางดวงอัญญาตาวินทรีย์ ในกลางขันธ์ 5 ในกำเนิดธาตุธรรมเดิม ซ้อนกันอยู่…
อริยสัจ 4 ประกอบด้วย ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค ซึ่งอธิบายถึงความทุกข์ที่เกิดขึ้นในชีวิตและวิธีการดับทุกข์ การเข้าใจอริยสัจสามารถช่วยให้เราเข้าถึงการพ้นทุกข์และนิพพาน ด้วยการปฏิบัติตามมรรคที่ถูกต้อง โ
การเกิดและความแก่ของมนุษย์
251
การเกิดและความแก่ของมนุษย์
…้เห็นตลอด แล้ว ก็ดูความแก่ต่อไป ความแก่ (ชราทุกข์) นี้ซ้อนอยู่ในกลางดวงเกิด (ชาติทุกข์) มีลักษณะกลม สีดำเป็นนิล แต่ไม่ใส ขนาดโตเท่าดวงจันทร์ ขนาดเล็กเท่าฟองไข่แดงของไข่ไก่ เวลาที่ดวงแก่นี้ยังเล็กอยู่ ก็…
บทความนี้อธิบายถึงกระบวนการเกิดและความแก่ของมนุษย์ โดยใช้แนวคิดของดวงธรรมและขันธ์ทั้ง 5 ที่แสดงให้เห็นความทุกข์จากการถือมั่นในกายและใจ การเกิด ความแก่ และความเจ็บไข้ที่มนุษย์ต้องเผชิญนั้นสัมพันธ์กับดว
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
252
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
…กำหนดรู้ไว้ว่าเป็นทุกข์เท่านั้น จะดับทุกข์ก็ยังไม่ได้ ถ้า จะดับทุกข์ก็ต้องละสมุทัย คือเหตุแห่งทุกข์เสียก่อน ทุกข์จึงจะดับ เพราะทุกข์นี้เกิดขึ้นและ อยู่ได้ ก็เพราะอาศัยสมุทัยเป็นเหตุ คือทุกข์นั้นอยู่ชั้น…
บทความนี้กล่าวถึงอุปาทานในขันธ์ 5 ที่เป็นสาเหตุของทุกข์ โดยอธิบายว่าความยึดถือขันธ์ 5 ส่งผลให้เกิดทุกข์ ต้องการรอยัลเพื่อเข้าใจเกี่ยวกับทุกข์และสมุทัย ตลอดจนสาเหตุของทุกข์ที่ซ่อนไว้ในใจกลางของขันธ์ 5
ดวงปัญญาและอริยสัจ 4
255
ดวงปัญญาและอริยสัจ 4
…แนวปฏิบัติของวิชชาธรรมกาย อริยสัจ 4 ลักษณะสัณฐาน ดวงที่ซ้อนอยู่ภายใน ดวงรอบนอก 1. ทุกขอริยสัจ กลม มีสีดำๆ ขุ่นมัวไม่ผ่องใส ซ้อนอยู่ใน ชาติ ทุกข์ ชรา พยาธิ และมรณะ กลางดวงอัญญาตาวินทรีย์ ในกลางขันธ์ เห็น…
เนื้อหาผู้บรรยายเกี่ยวกับดวงปัญญา ที่มีซ้อนกันอยู่ 2 ชั้น คือ สัมมาทิฏฐิและสัมมาสังกัปโป โดยในแต่ละดวงของมรรคอริยสัจยังมีการหุ้มซ้อนอีก 4 ชั้น ประกอบด้วย เห็น จำ คิด และรู้ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของกาย ใจ
ธรรมะเพื่อประช: พระเวสสันดรและการบริจาค
118
ธรรมะเพื่อประช: พระเวสสันดรและการบริจาค
…ี้พระองค์ยังทรงบริจาคสตรี ๗๐๐ นาง แต่ละ นางอยู่ในรถ สวมสร้อยทองคำประดับกาย ล้วนมีเครื่องประดับ ประดาสีเหลืองอร่าม นุ่งห่มผ้าสีเหลือง ประดับอาภรณ์สีเหลือง มีดวงตาโตสวย ยิ้มแย้มก่อนจึงพูด มีรูปร่างสวยงาม …
ในเรื่องราวนี้ พระเวสสันดรทรงบริจาคทรัพย์สินและเสริฟสวัสดิการแก่ผู้คนรอบข้าง ทำให้เห็นถึงอานุภาพของบุญ. พระองค์บริจาคสตรีและทาสจำนวนมาก และมีช้างมงคลที่มีความสำคัญ. การบริจาคนี้นำไปสู่การถูกเนรเทศ แต่
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑๐
162
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑๐
…ันดรชาดก ตอนที่ ๑๐ (ชูชก กล่าวขอโอรสธิดา) ว่า มีชายคนหนึ่งผิวดำนุ่งห่มผ้าย้อมน้ำฝาดสองผืน ทัดดอกไม้ สีแดงทั้งสองหู ถืออาวุธตะคอกขู่เข้ามาในบรรณศาลา จับชฎา ของพระนางฉุดคร่าออกมา แล้วผลักให้ล้มลงบนพื้น คว…
ในตอนที่ ๑๐ ของเวสสันดรชาดก เรื่องราวนี้เริ่มต้นเมื่อชูชกผู้หนึ่งเข้าไปในบรรณศาลาและทารุณพระนางมัทรีในฝันร้าย พวกเขามีบทสนทนากันที่เน้นความกังวลใจของพระนางมัทรีเกี่ยวกับอนาคต เรื่องราวสะท้อนถึงการทำบา
ธรรมะเพื่อประชา: เดินตามทางของบัณฑิต
239
ธรรมะเพื่อประชา: เดินตามทางของบัณฑิต
…โยชน์ เวชยันตปราสาทสูง ๑,๐๐๐ โยชน์ สุธรรมา เทวสภากว้าง ๕๐๐ โยชน์ บัณฑุกัมพลศิลาอาสน์ซึ่งเป็นอาสน์มี สีเหลืองดุจผ้ากัมพลกว้างใหญ่ ๖๐ โยชน์ เศวตฉัตรมีพวง ดอกไม้ทองเวียนรอบ ๕๐๐ โยชน์ นางเทพอัปสรนับได้ ๒ โก…
…ารทอดพระเนตรสิริสมบัติบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ รวมถึงการตรวจสอบบุญที่ทำในอดีตเมื่อเป็นเศรษฐีในเมืองพาราณสี พระองค์มีความสนใจในอนาคตของลูกหลานและการรักษาประเพณีที่ดีงาม โดยแสดงให้เห็นถึงความสำเร็จของการสั่งส…
การเปล่งรัศมีของเทพบุตรและความเชื่อมโยงทางศาสนา
256
การเปล่งรัศมีของเทพบุตรและความเชื่อมโยงทางศาสนา
…ู่ตวาดสุนัขให้หนีไป แต่สุนัขกลับตัวขยายใหญ่ ประมาณเท่าม้าอาชาไนยไล่ติดตามเศรษฐี แล้วเปล่งรัศมีออก มีสีต่างๆ สีดำบ้าง สีขาวบ้าง สีคล้ายทองคำบ้าง ไล่ติดตาม มัจฉริยโกสิยเศรษฐีไป เศรษฐีกลัวต่อมรณภัย จึงวิ่ง…
เรื่องราวชี้ให้เห็นถึงฤทธิ์ของเทพบุตรที่สามารถแปลงร่างและสร้างความหวาดกลัวให้แก่เศรษฐีจนทำให้เขาต้องไปขอความช่วยเหลือจากพราหมณ์ ที่แสดงให้เห็นถึงสัญลักษณ์ของพลังและอำนาจในทางศาสนา คนจึงเห็นว่าพราหมณ์ม
ธรรมะเพื่อประชา: การให้ทานและผลบุญ
269
ธรรมะเพื่อประชา: การให้ทานและผลบุญ
ธรรมะเพื่อประชา เดินตามทางของบัณฑิต(๗) ២៦៨ ตเถว สีลวนฺเตสุ อปฺปกํปิ กต์ การ์ วิเจยฺย ทานํ ทาตพุฒิ วิเจยฺย ทานํ ทตฺวาน คุณวนฺเตสุ ตาทิสุ ปุญฺญ่ โหติ มห…
การให้ทานเป็นวิธีการสั่งสมบุญและสร้างบารมี ด้วยการเลือกทำกับผู้มีศีลและประพฤติดีจะทำให้ผลบุญงอกงาม การให้ทานที่มีคุณภาพในเขตที่เหมาะสมทำให้มีผลทางจิตใจที่ดีและนำสู่สวรรค์ได้ พระพุทธองค์แนะนำว่าเมื่อมี
มหัศจรรย์แห่งทานในธรรมะเพื่อประชา
313
มหัศจรรย์แห่งทานในธรรมะเพื่อประชา
ธรรมะเพื่อประชา ผู้ชนะสิบทิศ ๒ (มหัศจรรย์แห่งทาน) ๓๑๒ พื้นบางชั้นก็มีสีเขียว สีเหลือง สีแดง สีขาว และสีด่าล้วนๆ ที่ประกอบด้วยเรือนยอด ซึ่งประดับด้วยรัตนะ ๗ ประการ และยังตก…
ในบทนี้กล่าวถึงความงดงามของปราสาทที่มีการตกแต่งอย่างละเอียดด้วยรัตนะ 7 ประการ ดอกปทุมและเสียงดนตรีที่อบอวลไปด้วยธรรมะ พระองค์ทรงจินตนาการถึงการต้อนรับพระพุทธเจ้าในอดีต และพระสงฆ์สาวกที่มาร่วม…
การพัฒนาจิตใจผ่านสมาธิและศีล
383
การพัฒนาจิตใจผ่านสมาธิและศีล
…ุดนิ่ง จะได้ขจัดกิเลสอาสวะที่ปนเป็นให้หมดไป พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน สังยุตตนิกาย สคาถ วรรคว่า “สีลํ ยาว ชรา สาธุ สทฺธา สาธุ ปติฏฺฐิตา ปญฺญา นรานํ รตน์ ปุญฺญ์ โจเรหิ ทูหร์ ศีลยังประโยชน์ให้สําเร็จจน…
บทความนี้สำรวจความสำคัญของจิตใจในฐานะศูนย์รวมของความรู้สึกและความคิด โดยเน้นว่าจิตปกติควรบริสุทธิ์และต้องพัฒนาโดยการฝึกสมาธิเพื่อขจัดกิเลสที่ทำให้จิตหมองมัว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนไว้ถึงความสำคัญของ