ห้า-ส่วน-ธรรม-กาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 22 / 177

1. จักขุ ตา เป็นแดนรับรู้รูป เกิดความรู้คือ จักขุวิญญาณ เห็น 2. . โสตะ หู เป็นแดนรับรู้เสียง เกิดความรู้คือ โสตวิญญาณ ได้ยิน 3. ฆานะ จมูก เป็นแดนรับรู้กลิ่น เกิดความรู้คือ ฆานวิญญาณ ได้กลิ่น 4. ชิวหา

การรับรู้เกิดจากการสัมผัสเมื่ออายตนะ อารมณ์ และวิญญาณมาบรรจบกัน โดยมีช่องทางต่างๆ ของอายตนะ เพื่อเสริมสร้างความรู้และความรู้สึกต่ออารมณ์ที่รับรู้ ซึ่งสามารถแยกออกเป็นระดับต่างๆ ซึ่งรวมถึงสุข ทุกข์ และ

6.5 อายตนะ 12 ตามทัศนะของพระมงคลเทพมุนี 1. ความหมายและอายตนะแบบต่าง ๆ พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนีได้ให้ความหมายของคำว่า อายตนะ ไว้ว่า หมายถึง ดึงดูด หรือบ่อเกิด ท่านกล่าวว่า “บ่อเกิดของตาดึงดูดรูป บ่อเ

บทความนี้เสนอความหมายของอายตนะตามทัศนะของพระมงคลเทพมุนี โดยแบ่งอายตนะออกเป็น 2 ประเภท คือ โลกายตนะที่ดึงดูดสรรพสัตว์ไปตามภพภูมิ และธัมมายตนะที่ดึงดูดสรรพสัตว์ที่หมดกิเลส โดยอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่า

6. มโนวิญญาณธาตุ เป็นนามธรรม มีหน้าที่รู้นึกคิดอารมณ์ต่าง ๆ องค์ธรรมได้แก่ จิต 76 หรือ 108 ดวง คือ โลภมูลจิต จิตอกุศลที่มีโลภะเป็นมูล 8 ดวง โทสมูลจิต จิตอกุศลที่มีโทสะเป็นมูล 2 ดวง โมหจิต จิตอกุศลที่ม

มโนวิญญาณธาตุเป็นนามธรรมที่มีหน้าที่ในการรู้คิดและอารมณ์ต่าง ๆ ซึ่งแบ่งประเภทจิตเป็นหลายกลุ่ม ได้แก่ โลภมูลจิต, โทสมูลจิต, โมหจิต และอีกมากมาย โดยเฉพาะจิตที่เกี่ยวข้องกับรูปฌานและอรูปฌาน ที่ช่วยให้มีก

วิญญาณ หมายถึง ความรู้แจ้งในอารมณ์ คือความรู้ที่เกิดขึ้นเมื่ออายตนะภายนอก และภายในกระทบ มี 6 อย่างเหมือนกันคือ การรู้อารมณ์ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ทวาร 6 อารมณ์ 6 และวิญญาณ 6 รวม 18 นี้เอง เรียกว

เนื้อหานี้ชี้ให้เห็นถึงความหมายของวิญญาณว่าเป็นความรู้แจ้งในอารมณ์ ซึ่งเกิดจากการกระทบกับอายตนะทั้งภายนอกและภายใน หนุนสำรวจธาตุ 18 ที่รวมการรู้ต่างๆ ที่เกิดจากตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ความเป็นไปของชี

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด เรารู้ทั่วถึงความเกิด ความดับ คุณ โทษ และอุบาย เครื่องสลัดออกแห่งอินทรีย์ 6 ประการนี้ ตามความเป็นจริง เมื่อนั้น เราจึงปฏิญาณตนว่า ได้ตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณในโลก พ

บทความนี้กล่าวถึงการเข้าใจอินทรีย์ในพระพุทธศาสนา ซึ่งประกอบด้วยอินทรีย์ 22 ชนิด และอธิบายถึงความสำคัญของอินทรีย์ทั้ง 6, 3 และ 5 ประการ โดยมีเนื้อหาที่สำคัญเกี่ยวกับการตระหนักถึงความเกิดและดับซึ่งนำไปส

10.3 องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท ปฏิจจสมุปบาท มีองค์ประกอบซึ่งเป็นหลักการสำคัญทั้งหมด 12 ข้อ แต่ละข้อมีประเด็น ควรศึกษาให้ทราบไว้เป็นเบื้องต้น ดังนี้ 1. อวิชชา คือ ความไม่รู้ ตรงข้ามกับวิชชา ความไม่รู้ในที่น

ปฏิจจสมุปบาท ประกอบด้วย 12 องค์ที่สำคัญ ได้แก่ อวิชชา (ความไม่รู้), สังขาร (ความคิดปรุงแต่งและการแสดงออก) และวิญญาณ (การรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ) ซึ่งมีการจำแนกไว้เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา นอกจากนี้ยังมีการส

ผัสสะมี 6 อย่าง คือ 1. จักขุสัมผัส (ความกระทบทางตา) 2. โสตสัมผัส (ความกระทบทางหู) 3. ฆานสัมผัส (ความกระทบทางจมูก) 4. ชิวหาสัมผัส (ความกระทบทางลิ้น) 5. กายสัมผัส (ความกระทบทางกาย) 6. มโนสัมผัส (ความกระ

ผัสสะมี 6 อย่าง ประกอบด้วยจักขุสัมผัส โสตสัมผัส ฆานสัมผัส ชิวหาสัมผัส กายสัมผัส และมโนสัมผัส โดยแต่ละสัมผัสต้องมีธรรม 3 อย่างมาประจวบกันจึงเกิดผัสสะ ส่วนเวทนานั้นเป็นการเสวยอารมณ์ที่เกิดจากสัมผัสดังกล

หมวดที่ 1 มีดวงอินทรีย์ 6 ดวง คือ จักขุนทรีย์ เห็นเป็นใหญ่ โสตินทรีย์ ฟังเป็นใหญ่ ฆานินทรีย์ ดมกลิ่นเป็นใหญ่ ชิวหินทรีย์ ลิ้มรสเป็นใหญ่ กายินทรีย์ สัมผัสเป็นใหญ่ มนินทรีย์ ใจเป็นใหญ่ ทั้ง 6 มีลักษณะเป

บทความนี้เจาะลึกถึงดวงอินทรีย์ 6 ดวง และ 3 ดวงในมนุษย์ที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมประสาทสัมผัสต่าง ๆ เช่น ตา หู ลิ้น กาย และใจ โดยอธิบายลักษณะของดวงอินทรีย์ที่แสดงถึงเพศชายและเพศหญิง รวมถึงบทบาทของชีวิต

ดวงปัญญา ซึ่งมีซ้อนกันอยู่อีก 2 ชั้นเข้าไปข้างในอีก คือ 1. สัมมาทิฏฐิ ปัญญาอันเห็นชอบในอริยสัจ 2. สัมมาสังกัปโป ความดำริชอบ และในมรรคอริยสัจแต่ละดวงนี้ก็ยังมีหุ้มซ้อนอีก 4 ชั้น คือ เห็น จำ คิด และรู้

เนื้อหาผู้บรรยายเกี่ยวกับดวงปัญญา ที่มีซ้อนกันอยู่ 2 ชั้น คือ สัมมาทิฏฐิและสัมมาสังกัปโป โดยในแต่ละดวงของมรรคอริยสัจยังมีการหุ้มซ้อนอีก 4 ชั้น ประกอบด้วย เห็น จำ คิด และรู้ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของกาย ใจ

4 พี่ เ ณ ร ส อ น น้ อ ง 5 ใหญ่ไปเรื่อยๆ มีความสุข อิสระเสรีบอกไม่ถูก ใครจะเอาอะไร มาแลกก็ไม่ยอม ตอนนั้นพี่เณรเห็นองค์พระธรรมกายชัดใสสว่าง ตลอดเวลา ปีถัดมาได้มีโอกาสขึ้นดอยสุเทพ จังหวัดเชียงใหม่ บรรยา

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมของพี่เณร ที่มีการเดินทางไปยังสถานที่ต่างๆ เช่น ดอยสุเทพ และธุดงคสถานล้านนา ซึ่งส่งผลให้จิตใจสบายและมีความสุข การนั่งสมาธิเป็นประจำทำให้เกิดความบริสุทธิ์ในใจและพัฒนาความร

ธรรมะเพื่อประชll พระนันทกเถระ(๑) ๑๕๖ เตรียมอาสนะเป็นการใหญ่ นิมนต์ให้ท่านนั่งบนอาสนะด้วย ความเคารพนอบน้อม ภิกษุณีทั้งหมดเข้ามากราบพระเถระ แล้วพากันหาที่นั่งเพื่อฟังธรรม พระเถระได้เทศน์ให้ภิกษุณีฟังเป็

พระนันทกเถระได้เทศน์ให้ภิกษุณีฟังเกี่ยวกับอายตนะภายใน ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ และอายตนะภายนอก ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เมื่อสิ่งเหล่านี้เกิดการกระทบกันจะเกิดความรู้แจ้ง พระเถระได้ชี้ให้เ

ธรรมะเพื่อประชา นกแขกเต้าทุ่มเทชีวิต ตอบแทนคุณ ๑๑๐ ผู้ที่หมั่นฝึกฝนอบรมตนเองอยู่เนืองนิตย์ เพื่อให้เป็นผู้ที่ มีความรู้คู่คุณธรรมนั้น ย่อมเป็นที่ปรารถนาของทุกๆ คน เพราะเป็นบุคคลที่มีประโยชน์ต่อโลกและส

เนื้อหาพูดถึงการฝึกฝนตนเองให้มีความรู้และคุณธรรม ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อโลก คุณธรรมเริ่มต้นจากความบริสุทธิ์ของกาย วาจา และใจ การอบรมภาวนาอย่างสม่ำเสมอช่วยให้สามารถเข้าถึงพระธรรมกายและเป็นผู้ที่มีชีวิตเพื่

๒๑๐ ว่า ชีวิตคืออะไร เกิดมาทำไม และอะไรเป็นแก่นสารของชีวิต การที่จะละความโลภ ความโกรธ ความหลงได้ก็ต้องบำเพ็ญทาน รักษาศีล เจริญภาวนา อันก่อให้เกิดความบริสุทธิ์มากขึ้น เมื่อจิตบริสุทธิ์ มากขึ้น จิตก็สาม

บทความนี้สำรวจความหมายของชีวิตและการเข้าถึงความบริสุทธิ์ผ่านการให้ทาน การรักษาศีล และการเจริญภาวนา ซึ่งช่วยในการพัฒนาจิตใจให้สามารถเสวยสุขได้อย่างเต็มที่ โดยพระราชภาวนาวิสุทธิ์ได้กล่าวถึงอุปสรรคในชีวิ

ธรรมะเพื่อประชาชll ความปรารถนา ของบัณฑิต ๒๓๕ สู่การเป็นนักปราชญ์บัณฑิตที่สมบูรณ์ บัณฑิตที่แท้จริงหมายถึง ผู้ที่มีคุณธรรมภายใน ซึ่งมีหลายระดับถึง ๑๔ ชั้นด้วยกัน ตั้งแต่กายมนุษย์ กายมนุษย์ละเอียด กายทิพ

การเป็นบัณฑิตที่แท้จริงหมายถึงการมีคุณธรรมภายในที่มีหลายระดับ โดยจะต้องฝึกฝนใจให้หยุดนิ่งเพื่อเข้าถึงความเป็นบัณฑิตที่แท้จริงและกายธรรมอรหัตละเอียด ซึ่งเป็นความสำคัญในการพัฒนาตนเองและเป็นนักปราชญ์ที่ส

กิเลส พันห้า ตัณหาร้อยแปด ๒๖๖ ๗ อย่าง คือ กามราคานุสัย ภวราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และอวิชชานุสัย อนุสัยทั้ง ๗ อย่างนี้ บังเกิดขึ้นตั้งแต่เริ่มปฏิสนธิ และติดอยู่ในขันธสั

บทความนี้พูดถึงอนุสัยกิเลส 7 ชนิดที่มีอยู่ในใจมนุษย์ ซึ่งสงบแต่ไม่ปรากฏออกมา และจะมีการเปลี่ยนแปลงเมื่อมีอารมณ์มากระทบ อนุสัยกิเลสจะกลายเป็นปริยุฏฐานกิเลสที่เห็นได้ทางใจ และอาจจะกลายเป็นวีติกามกิเลสที

ธรรมะเพื่อประชาชll สำรวมจิตเพื่อชีวิตที่สมบูรณ์ ไม่สำรวมอินทรีย์คือตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ปล่อยให้หลงใหล ไปในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ติดอยู่ในอารมณ์ที่เป็นเหยื่อล่อ ของพญามาร เราก็จะเป็นเหมือนปลาที่

บทความนี้เน้นความสำคัญของการสำรวมจิตและการควบคุมประสาทสัมผัสเพื่อลดความหลงใหลในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ซึ่งอาจนำไปสู่อารมณ์ที่ไม่ดี การฝึกอบรมจิตใจ โดยการตั้งสติในจุดกลางกายฐานที่ ๗ จะช่วยให้เราบรรล

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 152 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 152 เอตาย วิญฺญตฺติยา วจนฺติ อิติ ตสฺมา สา วิญญาติ วจี ฯ วจ วิญญัตติย์ วาจายะ อิตถิยมติยโว วาติ

บทนี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา และการวิจารณ์เกี่ยวกับความสำคัญของกาย วจี และมโนในทางอภิธมฺม โดยเฉพาะการเชื่อมโยงระหว่างวิญญาณกับการทำงานทางจิต ซึ่งก่อให้เกิดความสนใจเกี่ยวกับธรรมชาติของการรู้และการ

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 153 ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 153 ทวารนฺติ สพฺพเจตนาสมปยุตต์ จิตติ วุจจติ วิเสสโต กุสลากุสล ฯ ต์ หิ สหชาตาน กายวาจยุคโจปน อสมุป

เนื้อหานี้ได้กล่าวถึงการสำรวจคุณลักษณะและหน้าที่ของจิตใจ ผ่านการวิเคราะห์เจตนาในหลายบริบท โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการทำความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์ต่าง ๆ กับการกระทำ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญในพระพุทธศาสน

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 330 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 330 [๒๑๗] กสฺมา กายวิญญาณทวย์ ทุกข์สุขสหคตนติ เหตุปุจน์ สนธายาห์ กายาตุยาที่ ๆ กายวิญญาณสฺส...อา

เนื้อหาในหน้านี้พูดถึงการกำหนดความหมายและการปฏิบัติของกายและวิญญาณ โดยเน้นการอธิบายทฤษฎีเกี่ยวกับทุกข์สุขร่วมกัน ข้อสังเกตเกี่ยวกับการสัมผัสระหว่างกายและสิ่งที่เป็นอารมณ์ รวมถึงการวิเคราะห์ข้อมูลในบริ

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 340 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 340 ฆฏฏนนฺติ ปเท สมพนฺโธ ฯ ที่ติ เหตุ ฯ ฆฏฏนนฺติ ลิงคตฺโถ ๆ ทุพพลนฺติ ฆฏฺฏนนฺติ ปทสฺส วิเสสน์ ฯ

อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยามีเนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และแสดงแนวคิดทางจิตใจตามหลักพระพุทธศาสนา ซึ่งมุ่งเน้นการเรียนรู้เกี่ยวกับโครงสร้างและการทำงานของจิตใจ โดยมีตัวอย่างและการอธิบายที่ชัดเจน เพื่อช่วยให้ผ