หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธรรมมภาวิภาวินี - เจตสิกและจิตในการปฏิบัติ
9
อภิธรรมมภาวิภาวินี - เจตสิกและจิตในการปฏิบัติ
…ถีนมิทธ์ ปญฺจสุ สสงฺขาริกจิตฺเตสุ ฯ วิจิกิจฉา วิจิกิจฉาสหคตจิตฺเตเยว ลภตีติ ฯ สพฺพาปุญฺเญสุ จตฺตาโร โลภมูเลต โยกตา โทสมูเลสุ จตฺตาโร สสงฺขาเร ทวยนฺตถาฯ วิจิกิจฉา วิจิกิจฉา จิตฺเต จาติ จตุททส ทวาทสากุสเลเ…
ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และเจตสิกในอภิธรรมที่นำเสนอการจัดประเภทต่างๆ ของจิต ซึ่งยกตัวอย่างความสัมพันธ์ระหว่างโทสะ อิสสา และมจฉริย์ พร้อมการอธิบายถึงการแสดงออกและคุณสมบัติของจิตที่แ
การวิเคราะห์ธรรมในพุทธศาสนา
12
การวิเคราะห์ธรรมในพุทธศาสนา
…ปาเก ทวย์ ตถาฯ อนุตฺตโร ฌานธมฺมา อปฺปมญฺญา จ มชฺฌิเม วิรตี ญาณปีติ จ ปริตฺเตสุ วิเสสกาฯ อกุสเลสุ ปน โลภมูเลส ตาว ปรเม อสงขาริเก อญฺญ สมานา เตรส เจตสิกา อกุศลสาธารณา จตฺตาโร เจติ สตฺตรส โลภทิฏฐิหิ สุทธิ์ …
…มนี้ได้พูดถึงการวิเคราะห์ธรรมและเจตสิกในพุทธศาสนา โดยเฉพาะการพิจารณาถึงกิเลสและคุณธรรมที่สำคัญ เช่น โลภะ โทสะ และความเห็นผิด สร้างความเข้าใจลึกซึ้งในหลักธรรมที่ส่งเสริมการพัฒนาจิตใจเพื่อไปสู่การหลุดพ้นจา…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหและการแยกประเภทจิต
14
อภิธมฺมตฺถสงฺคหและการแยกประเภทจิต
…สหคติ กุสลวิปาก กาย- วิญญาณเมกเมว ฯ ตถา ทุกฺขสหคติ อกุสลวิปาก กาย- วิญญาณ์ ฯ โสมนสฺสสหคตจิตฺตานิ ปน โลภมูลาน จตฺตาริ ทวาทส กามาวจรโสภณานิ สุขสนตีรณหสนาน จ เทวติ อฏฐารส กามาวจรจิตตานี” เจว ปฐมทุติยตติยจตุ…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหและการจำแนกประเภทของจิตตตามอารมณ์ โดยเฉพาะการวิเคราะห์เวทนาที่มีทั้งสุขและทุกข์ พร้อมกับการแบ่งประเภทจิตที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ต่าง ๆ เช่น โสมนัสและโทมนัส นอกจากนี้ยัง
บทวิเคราะห์อภิธมฺมที่เกี่ยวกับกรรม
29
บทวิเคราะห์อภิธมฺมที่เกี่ยวกับกรรม
…มฺม นาม ฯ เตสุ ปาณาติปาโต ผรุสวาจา พยาปาโท จ โทสมูเลน ชายนฺติ ฯ กาเมสุมิจฉาจาโร อภิชฌา มิจฉาทิฏฐิ จ โลภมูเลน ฯ เสสานิ จตฺตาร์ปิ ตีห์ มูเลหิ สมภวนฺติ ฯ จิตตุปปาทวเสน ปเนติ อกุสลํ สพฺพถาปิ ทวาทสวิธ โหติ ฯ …
เนื้อหาในบทนี้นำเสนอเกี่ยวกับอภิธมฺมอันเกี่ยวข้องกับกรรม ผ่านการพิจารณาการกระทำทางกาย วาจา และใจ ซึ่งแบ่งประเภทตามความดีและความชั่ว การกระทำที่ณบรรยายมีทั้งที่มาจากใจ กาย วาจา และข้อบ่งชี้เกี่ยวกับกรร
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา แห่ง  อภิธรรมมาตุวิภาวินี
69
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา แห่ง อภิธรรมมาตุวิภาวินี
…ขมานนยสฺส อนุรูปโต ปาปาเหตุเกเยว ปฐม ทสเสนโต เต จ ภาวสุ คณิตปฏิสนธิกสฺส สตฺตสฺส อาทิโต วีถีจิตตวเสน โลภสหคตจิตตุปปาทานเมว สมฺภวโต เตเยว ปฐม ทสฺเสตวา ตอนนตร์ ทวิเหตุกภาวสามญฺเญน โทมนสฺสสหคเต ตทนนตร์ เอกเห…
บทที่เกี่ยวกับ อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา กล่าวว่า พิจารณากามาวจรภาโวและการประสานระหว่างจิตและการกระทำที่เกิดจากกามาวจร สิ่งนี้สะท้อนถึงความเข้าใจในอุปาทานและธรรมชาติของจิตที่เป็นโลกุตตร์ การจำแนกประเภทของ
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
72
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…ิ จิตฺเตเยว สมฺภโวติ สกกา เอเตหิ จิตตสฺส วิเสโส ปญฺญา เปตุนุติ ฯ เอวจ กตฺวา เนส์ สติปิ โมหเหตุกภาเว โลภสหคต ภาโวว นิคมเน วุตฺโต ฯ อิเมส์ ปน อฏฺฐนฺนมปิ อยมุปปาติกฺกโม เวทิตพฺโพ ฯ ยทา หิ นตฺถิ กาเมสุ อาทีน…
หนังสือเล่มนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถและจิตต โดยมุ่งเน้นที่บทบาทของจิตในธรรมชาติและแนวทางการรักษาจิตจากมิจฉาทิฏฐิ การวิเคราะห์จิตในมิติที่แตกต่างนำไปสู่การเข้าใจถึงความทุกข์และวิธีการการควบคุมจ
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - การวิเคราะห์จิตใจและอกุสล
75
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - การวิเคราะห์จิตใจและอกุสล
…าเวน เวทิตพฺโพ ฯ อฏฐิธาติอาทิ สงฺคหคาถา ฯ โลโภ จ โส สุปปติฏฐิตภาวสาธเนน มูลสทิสตฺตา มูลญจ เอเตสนฺติ โลภมูลานิ จิตตานี เวทนาที่เภทโต อฏฺฐธา สิ ตถา โทสมูลานิ สงฺขารเภทโต ทวิธา โมหมูลานิ สุทโธ โมโหเยว มูลเม…
… การเกิดอารมณ์ที่ไม่ดี จากการวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตใจ ทั้งนี้จะมีการสำรวจถึงมูลฐานต่างๆ เช่น โลภ โทส และโมห นอกจากนี้ยังมีการอธิบายลักษณะและความสัมพันธ์ของจิตที่มีผลต่อการกระทำที่เกิดขึ้น ทั้งหมดน…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - ปฐมปริจเฉทวณฺณนา
79
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - ปฐมปริจเฉทวณฺณนา
…ุกคุคหณ์ น กตนฺติ ฯ พยภิจารา ภาวโต ฯ สติ หิ สมภเว พยภิจาเร จ วิเสสน์ สาตุถูก สิยา ฯ อกุสลวิปากาน ปน โลภาทิสาวชฺชธมฺมวิปากภาเวน ตพิพิธเรหิ อโลภาทีห์ สมฺปโยคาโยคโต สย์ อยากตนิรวชชสภาวานํ โลภาทิ อกุสลธมฺมสม…
เนื้อหาในเอกสารนี้สำรวจองค์ความรู้เกี่ยวกับอภิธมฺม และการวิเคราะห์ธรรมชาติของจิตและกาย นำเสนอแนวคิดที่เกิดจากการศึกษาวิธีการทำความเข้าใจจิตตั้งแต่ที่เป็นกายวัชระและจัดการกับการตอบสนองทางจิตทั้งด้านกุส
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - เนื้อหาหน้าที่ 10 ถึง 105
105
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - เนื้อหาหน้าที่ 10 ถึง 105
…า หน้าที่ 105 ปาปโต ชิคุจฉันโต กุลวธู วัย หิริ ฯ ปรคารววเสน ปาปโต โอตฺตาสนโตะ เวสิยา วิย โอตฺตปป์ ฯ โลภปฏิปกฺโข อโลโภ ฯ โส อารมุมเณ จิตฺตสฺส อลคุคตาลกขโณ มุตตภิกขุ วิย ฯ โทส ปฏิปกฺโข อโทโส ฯ โส อจณฑิกกลั…
เนื้อหาจากอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา เน้นการศึกษาเกี่ยวกับธาตุต่างๆ ของกายและจิต โดยมีการอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างกายและจิตในด้านต่าง ๆ ของอภิธรรม จากการแบ่งปันถามหลักการที่สำคัญในชีวิตประจำวัน เช่น เรื
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา: การวิเคราะห์และอภิปราย
109
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา: การวิเคราะห์และอภิปราย
…คุจฺฉนฺโต อโนตฺตปเปน อโนตฺตปเปนฺโต อุทธัจเจน อรูปสนฺโต จ โหติ ตสฺมา เต สพฺพากุสเลสุ อุป- ลพุภนฺติ ฯ โลภสหคตจิตฺเตเสววาติ เอวกาโร อธิการตฺถายปี โหติ ทิฏฐิสหคตจิตฺเตสูติอาที่สุปิ อวธารณ์ ทฏฺฐพฺพ์ ฯ สกฺกายา…
…ี่สัมพันธ์ถึงการมีอยู่และพฤติกรรมของมนุษย์ อธิบายว่าการมีอริยสัจ และการกระทำอันเกิดจากอารมณ์เช่น โรคโลภ-โทสะ-โมหานำมาซึ่งผลกระทบเพียงใดในระดับจิตใจและการมี ฐานานุศักดิ์ในการดำเนินชีวิต ข้อคิดเห็นจากอรรถก…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - การศึกษาอภิธรรม
114
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - การศึกษาอภิธรรม
…ีติ ปน ตีสุ ปฐมยุคลาที่ห์ ทุติยยุคลาทีนนฺติ ทฏฺฐพฺพ ฯ ทุติเย อสงฺขาริเกติ ทิฏฐิวิปปยุตฺเต อสงขาริเก โลภมาเนน ตเถว อญฺญสมานา อกุสลสาธารณา จ เอกูนวีสติธมฺมาติ สมพนฺโธ ฯ ๑. ตนฺติ นิปาตมตฺตนฺติ โยชนาฯ ๒. สี,…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สั่งสอนเรื่องกุศลตาและผลของกรรมในความเป็นอยู่ โดยอ้างอิงถึงความหมายและกระบวนการทางจิตใจในการตัดสินใจ การศึกษาความเกี่ยวข้องของกุศลและริษยา รวมถึงการประยุกต์ใช้แนว
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
118
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…เสสานิ อกุศลโต ฉ อเหตุกโต จุฑทส กามาวจร โสภณโต ทวาทส ปญจมชฺฌานิกานิ เตวีสาติ สพฺพานปิ ปญฺจ ปญฺญาส ฯ โลภาทิเหตุนํ วิภาควเสน ติสมปยุตตากีน” วเสน จ. สงฺคโห เหตุสงฺคโห ๆ เหตุโย นาม นิพพิธา ภวนตีติ สมพนฺโธ ฯ …
บทความนี้กล่าวถึงอภิธรมตฺถสังคหฎีกาซึ่งแบ่งแยกมูลเหตุของทุกข์และสุข อธิบายลักษณะของทุกข์และสุขภายในหลักอภิธรรมและการแยกการเกิดขึ้นของแต่ละส่วน ว่าด้วยการดำรงอยู่และความสำคัญของเหตุปัจจัย และวิเคราะห์ล
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
169
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…ติมุขภาวโต จ วจีทวารสงฺขาเต กมุม- ทวาเร ฯ พาหุลุลวุตติโตติ อิท วุตฺตนยเมว ฯ ปรสมฺปตฺติ อภิมุข นายติ โลภวเสน จินเตตีติ อภิชฌา ฯ พยาปชฺชติ หิตสุข เอเตนาติ พยาปาโท ฯ มิจฉา วิปริตโต ปสฺสตีติ มิจฉาทิฏฐิ ฯ ตตฺ…
เนื้อหาในบทนี้พูดถึงอภิธมมโดยเฉพาะการแบ่งประเภทของเจตนาและวาจาซึ่งมีผลต่อกรรมที่เกิดขึ้น ทั้งยังแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการระมัดระวังในการสื่อสารและความทุ่มเทในทางอันดีเพื่อป้องกันผลกรรมที่ไม่ดีนอกจ
อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา
170
อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา
…ย เจตนาปกข์กาว โหนฺติ ฯ โทสมูเลน ชายนตีติ สหชาตาทิปจฺจเยน โทสสงฺขาตมูเลน โทสมูลกจิตเตน วา ชายนฺติ น โลภมูลาที่ห์ ๆ หสมานาปิ หิ ราชาโน โทสจิตเตเนว ว อาณาเป็นฺติ ฯ ตถา ผรุสวาจาพยาปาเทศปี ยถารห์ ทฏฺฐพฺพ์ ฯ …
…ม เพื่อให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างหัวข้อหลักต่าง ๆ ที่มีอยู่ ความเข้าใจในธรรมะจะนำไปสู่การลดละความโลภและการกระทำที่ผิดศีลซึ่งเป็นผลจากมิจฉาทิฏฐิ การขยายความเข้าใจเกี่ยวกับเจตนาและคุณธรรมที่มีอยู่ในใจิน…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
219
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…ปน สุตฺตนฺตวเสน อภิธมฺมวเสนปี ทส ฯ อิติ เอว์ ปาปาน อกุสลาน สงฺคโห นวธา วุตฺโต ฯ เอตฺถ จ นวฏฺฐสงฺคหา โลภ- ทิฏฐิโย สตฺตสงฺคหา อวิชชา ปฏิโฆ ปญฺจ สงฺคโห จตุสงฺคหา กงขา ติสงฺคหา มานุท ธจจา จีน ทวิสงฺคห์ กุกกุ…
บทนี้สำรวจหลักการอภิธมฺมตฺถในบริบทต่าง ๆ โดยมีการลงลึกในนว สัญโญชนาและการศึกษาลักษณะต่าง ๆ ของกิเลสที่ส่งผลในการดำรงชีวิตของบุคคล รวมถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวกับอสุภะและการดำเนินชีวิตตามแนวทางของอภิธรร
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 2
2
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 2
…งขาริก ๑ สสังขาริก ๑ จิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา ไม่ ประกอบด้วยทิฏฐิ เป็นอสังขาริก ๑ สสังขาริก ๑ ชื่อว่า โลภสกคตจิต (จิตประกอบด้วยโลภะ) จิต ๒ นี้ คือ จิตที่สหรคตด้วยโทมนัส ประกอบด้วยปฏิฆะ เป็นอสังขาริก ๑ เป็น…
บทนี้นำเสนอการศึกษาจิตในอภิธัมมัตถสังคหาที่แบ่งประเภทตามสภาวะของจิต ๔ ประเภท ได้แก่ กามาจิต รูปาจรจิต อรูปาวจรจิต และโลกุตตรจิต โดยมุ่งเน้นที่การอธิบายคุณสมบัติและความสัมพันธ์ระหว่างจิตแต่ละชนิด และผล
จิตและการจำแนกอกุศลในอภิธรรม
34
จิตและการจำแนกอกุศลในอภิธรรม
… ที่กุศลเป็นผู้ละ อกุศลเป็นสิ่งมีควรละตามลำดับ ฯ คำว่า อฏฺฐธา เป็นต้น เป็นคาถาแสดงความย่อ ๆ ความว่า โลภะนั้นด้วย ชื่อว่าเป็น มูลด้วย เพราะเป็นเช่นกับด้วยรากเหง้าของต้นไม้โดยให้ความที่สัมปยุต ธรรมตั้งอยู่…
…ของมูลและอาการของจิต รวมถึงการวิเคราะห์อเหตุกจิตและการจัดหมวดหมู่ตามธรรมที่ประกอบด้วย อนึ่ง กล่าวถึงโลภมูล โทสมูล และโมหมูล ซึ่งทำให้เข้าใจถึงลักษณะและคุณสมบัติของจิตได้อย่างละเอียด โดยทางอภิธรรมจะจัดแบ่…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - เจตสิกสังคหวิภาค
70
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - เจตสิกสังคหวิภาค
…ก่จิตเหล่าอื่น) ด้วยประการอย่างนี้ ฯ ๑ เจตสิก ๑๔ เหล่านี้ คือ โมหะ ๑ อหิริกะ อโนตตัปปะ ๑ อุทธัจจะ ๑ โลภะ ๑ ทิฏฐิ ๑ มานะ ๑ โทสะ ๑ อิสสา ๑ มัจฉริยะ ๑ กุกกุจจะ ๑ ถีนะ ๑ มิทธะ ๑ วิจิกิจฉา ๑ ชื่อว่าอกุศลฯ เจต…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และการศึกษาเจตสิกที่มีการอธิบายถึงธรรม ๕๒ ประการที่ประกอบกับจิตและการเกิดดับในที่เดียวกัน โดยการจำแนกความหมายของเจตสิกประเภทต่างๆ เช่น ผัสสะ, เวทนา, และเจตนา รวมถึง
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
72
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ี้ คือ โมหะ ๑ อหิริกะ ๑ อโนตตัปปะ ๑ อุทธัจจะ ๑ ชื่อว่าสัพพากุศลสาธารณะได้ใน อกุศลจิตแม้ทั้งหมด ๑๒ ฯ โลภะ ได้ในอกุศลจิต ๘ ที่สรรคตด้วยโลภะ เท่านั้น ฯ ทิฏฐิ ได้ในอกุศลจิต ๔ ที่ประกอบด้วยทิฏฐิ ฯ มานะ ได้ ใน…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาในหน้าที่ 72 เน้นการวิเคราะห์จิตและเจตสิกต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทจิตตามที่เห็นในตำรา ศึกษาเรื่องการเกิดของอารมณ์ภายในจิตที่สัมพันธ์กับวิจาร,
ความหมายของอหิริกะและอโนตตัปปะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
87
ความหมายของอหิริกะและอโนตตัปปะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…อุทธัจจะนั้น มีความไม่สงบ แห่งจิตเป็นลักษณะ ดุจเถ้าฟุ้งกระจายเพราะถูกหินกระทบฉะนั้น ๆ สภาพที่ชื่อว่าโลภะ เพราะอรรถว่า ติด (ข้องเกี่ยว) ฯ โลภะ นั้น มีการเกี่ยวเกาะอารมณ์เป็นลักษณะ เหมือนลิงติดตังฉะนั้น ๆ …
…่ไม่ดี. ในส่วนของอุทธัจจะ ซึ่งหมายถึงความฟุ้งซ่านของจิต, มีลักษณะคล้ายเถ้าฝุ่นที่กระจายจากการโจมตี. โลภะหมายถึงการติดใจในสิ่งต่างๆ, ที่ทำให้จิตแปรปรวนโดยทันที. การแยกแยะความแตกต่างระหว่างฉันทะและโลภะถูกอ…