พระอัจฉริยภาพแห่งกษัตริย์ไทย : หน้า 35/39

พระอัจฉริยภาพแห่งกษัตริย์ไทย ๓๕ มีมหาศาล ถึงได้ให้ข้อคิดในยามเผชิญหน้ากับความตายอย่าง นั้นออกมาได้ นางเมขลาได้ยินอย่างนั้นแล้วว่าอย่างไรต่อ “ฝั่งมหาสมุทรลึกจนประมาณไม่ได้ ย่อมไม่ปรากฏแก่ ตาท่าน ความพยายามอย่างลูกผู้ชายของท่านก็เปล่าประโยชน์ ไม่ทันถึงฝั่งก็จักตาย ฯ “ ถ้าพูดเป็นภาษาชาวบ้านก็บอกว่า “โธ่เอ๊ย! ฝั่งทะเล ยังมองไม่เห็นเลย ถึงจะประคองไปได้ ๗ วัน ๑๐ วัน มันก็ต้องตายอยู่นั่นแหละ แล้วจะว่ายไปทำไม ยอมตาย เสียตอนนี้ไม่ดีกว่าหรือ” พวกเราดูพระมหาชนกตอบตรงนี้ให้ดี “บุคคลเมื่อทำความเพียร แม้ถึงจะตาย ก็ได้ชื่อว่า ไม่ต้องเป็นหนี้ คือไม่ถูกญาติ เทวดา มารดาบิดา ติเตียน อนึ่ง บุคคลเมื่อได้ทำกิจอย่างบุรุษแล้ว ไม่ต้องตาม เดือดร้อนในภายหลัง ฯ” พวกเราดูการตอบนี้ให้ดี คำว่าไม่ต้องเป็นหนี้ในที่นี้ หมายถึง ไม่ถูกติเตียน เพราะฉะนั้นถ้าจะพูดให้เป็นปัจจุบัน