หลักธรรมในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับมนุษยสัมพันธ์ : หน้า 82/112

หากเราศึกษาหลักธรรม ในพระพุทธศาสนา เราจะได้เปรียบมาก เพราะธรรมะ แต่ละหมวด แต่ละหมู่ ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ให้ภาพรวมไว้แล้วว่า ในเรื่องหนึ่ง ๆ มีประเด็นสำคัญ ที่เกี่ยวข้องกี่อย่าง สมองช่วยกันคิดว่า เรื่องนี้มีอะไรเกี่ยวข้องบ้าง ถ้า ผู้ที่ร่วมกันคิดเป็นคนที่มีสติปัญญา ก็พอใช้งานได้ ในระดับหนึ่ง แต่หากเราเคยศึกษาหลักธรรมใน พระพุทธศาสนา เราจะได้เปรียบมาก เพราะธรรมะ แต่ละหมวดแต่ละหมู่ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ ภาพรวมไว้แล้วว่า ในเรื่องหนึ่ง ๆ มีประเด็นสำคัญ ที่เกี่ยวข้องอย่าง ยกตัวอย่างเช่น ถ้าหากต้องการสร้างมนุษยสัมพันธ์ พระองค์ ทรงให้ใช้หมวดสังคหวัตถุ ๔ ก็คือ ๑. ทาน คือ รู้จักการให้ มีน้ำใจให้แก่กัน ถึงจะมีมนุษยสัมพันธ์ดี ๒. ปิยวาจา คือ พูดให้เป็น ๓. อัตถจริยา คือ ทำตัวให้มีประโยชน์ รู้จักใช้ความสามารถไปทำ ประโยชน์ให้กับคนอื่น ๔. สมานัตตตา คือ วางตัว ให้สม่ำเสมอ ถูกต้องเหมาะสมกับสถานภาพของ ตัวเอง ถ้าครบ ๔ อย่างนี้ มนุษยสัมพันธ์ดีแน่นอน หลักธรรมในพระพุทธศาสนามีภาพรวมครบอยู่แล้ว ขึ้นอยู่กับว่าเราจะไปแจกแจงต่อได้ขนาดไหน ถึงจะ ไม่ตกไม่หล่นอะไรไป แต่ถ้าจะมาเบรนสตอร์มเรื่องมนุษยสัมพันธ์ เราจะตั้งหัวข้อได้มากมาย แล้วอาจจะหลุดบางเรื่อง ไป ในขณะเดียวกันบางเรื่องที่ควรจะอยู่หมวดเดียว กัน ก็อาจจะแยกประเด็นออกไป เรื่องนี้มีตัวอย่าง เช่น หนังสือประเภทโนฮาว ในเรื่องของ ฮาวทู มนุษยสัมพันธ์ที่มีขายในท้องตลาด เขาก็เขียนไว้ น่าอ่านทีเดียว มีตัวอย่างมากมาย วิธีชนะมิตรและ จูงใจคน ชนะทุกข์ สร้างสุข แต่อ่านแล้วจะวน ๆ รวมแล้วมีแค่ประเด็นสองประเด็นเท่านั้น คือ เรื่อง ทานและปิยวาจา บางครั้งเขาก็ลืมเรื่องอัตถจริยา หรือสมานัตตตาไปบ้าง หรือบางครั้งก็พูดถึงแต่ไม่