จักรวาลวิทยาในพระพุทธศาสนา : หน้า 98/125

อยู่ใหญ DOU ความรู้สากล เรื่อง : 1: พระมหาวุฒิชัย วุฑฒิชโย ป.ธ. ๙ Dhammakaya Open University, California, USA จักรวาลวิทยา BUDDHIST COSMOLOGY ๙๖ GL 101 รู้จักมนุษย์ ในจักรวาลวิทยา มนุษย์มาจากคำว่า “มน” (อ่านว่า มะนะ) แปลว่า ใจ รวมกับคำว่า อุษย์ หรือ อุดม (อุดม) แปลว่า สูง มนุษย์จึงหมายถึง ผู้มีใจสูง ใจรุ่งเรือง และกล้าแข็ง ภพภูมิ มนุษย์จัดเป็นภูมิหนึ่งใน ๓๑ ภูมิ หรือหากจัดอยู่ในภพสาม มนุษย์ก็อยู่ในกามภพ อันเป็นที่เกิดของผู้ที่ยังเกี่ยวข้องอยู่ในกาม ภพนี้เป็นภพของผู้ที่ยังมีความใคร่ ความอยาก ความพึงพอใจอยู่ในจิตใจ ซึ่งภูมิที่อยู่ในภพนี้มีทั้งหมด มนุสสภูมิ ๑ อบายภูมิ ๔ และเทวภูมิ b ๑๑ ภูมิ ได้แก่ มนุสสภูมิ คือ โลกซึ่งเป็นที่อาศัยของสัตว์ผู้มีใจสูง จัดเป็นภูมิที่เป็นศูนย์กลาง ของการสร้างบุญและบาป เป็นกลไกสำคัญในการนำสัตว์ทั้งหลายไปเกิดในภูมิฝ่ายสุคติ และทุคติ ซึ่งเป็นที่เสวยผลบุญและบาป ตามหลักจักรวาลวิทยาในพระพุทธศาสนา ที่อยู่ของมนุษย์หรือมนุสสภูมิอยู่บน พื้นดินในระดับเดียวกับไหล่เขาพระสุเมรุ ตั้งอยู่ทั้ง ๔ ทิศ ของเขาพระสุเมรุซึ่งเป็น แกนกลางของจักรวาล ผืนแผ่นดินใหญ่ทั้ง ๔ เรียกว่า “ทวีป” มีชื่อว่า ปุพพวิเทหทวีป อปรโคยานทวีป อุตตรกุรุทวีป และชมพูทวีป 6). ๒. ที่ตั้งของโลกมนุษย์ทั้ง ๔ ทวีป มีดังนี้ ปุพพวิเทหทวีป อยู่ตรงกับไหล่เขาด้านทิศตะวันออก มีพื้นเป็นเงิน แสงสีเงิน สะท้อนไปยังทวีปซีกนั้น อปรโคยานทวีป อยู่ตรงกับไหล่เขาทางด้านทิศตะวันตก มีพื้นเป็นแก้วผลึก แสงใส ๆ สะท้อนไปยังทวีปซีกนั้น อยู่ในบุญ ธันวาคม ๒๕๕๗ www.kalyanamitra.org