การฝึกสมาธิเบื้องต้น : หน้า 121/125

ๆ ใจจะปรับจน ดวงเล็ก ตรงกลางนั้นไปเรื่อย หยุดได้ถูกส่วน เกิดการตกศูนย์และเกิดดวงสว่างขึ้น มาแทนที่ ดวงนี้เรียกว่า “ดวงธรรม” หรือ “ดวง ปฐมมรรค" อันเป็นประตูเบื้องต้นที่จะเปิดไปสู่ หนทางแห่งมรรค ผล นิพพาน การระลึกนึกถึงนิมิตสามารถทำได้ใน ทุกแห่ง ทุกที่ ทุกอิริยาบถ ไม่ว่าจะนั่ง นอน ยืน เดิน หรือขณะทำภารกิจใดๆ ข้อแนะนำ คือ ต้องทำให้สม่ำเสมอ เป็นประจำ ทำเรื่อย ๆ ทําอย่างสบาย ๆ ไม่เร่ง ข้อควรระวัง ๑. อย่าใช้กำลัง คือไม่ใช้กำลังใด ๆ ทั้งสิ้น เช่น ไม่บีบกล้ามเนื้อตาเพื่อจะให้เห็นนิมิตเร็ว ๆ ไม่เกร็งแขน หรือกล้ามเนื้อหน้าท้อง ไม่เกร็งตัว ฯลฯ เพราะการใช้กำลังตรงส่วนไหนของร่างกายก็ตาม จะ ทำให้จิตเคลื่อนจากศูนย์กลางกายไปสู่จุดนั้น ๒. อย่าอยากเห็น คือทำใจให้เป็นกลาง ประคองสติมิให้เผลอจากบริกรรมภาวนาและ บริกรรมนิมิต ส่วนจะเห็นนิมิตเมื่อใดนั้น อย่ากังวล ถ้าถึงเวลาแล้วย่อมเห็นเอง การบังเกิดของดวงนิมิต นั้นอุปมาเสมือนการขึ้นและตกของดวงอาทิตย์ เรา ไม่อาจจะเร่งเวลาได้ ๓. อย่ากังวลถึงการกำหนดลมหายใจเข้า ออก เพราะการฝึกสมาธิเพื่อให้เข้าถึงพระธรรม กายภายใน อาศัยการนึกถึง “อาโลกกสิณ” คือ กสิณแสงสว่างเป็นบาทเบื้องต้น เมื่อฝึกสมาธิ จนเข้าถึงดวงปฐมมรรคแล้ว ฝึกสมาธิต่อไปผ่าน กายมนุษย์ละเอียด กายทิพย์ กายรูปพรหม กายอรูปพรหม จนกระทั่งเข้าถึงพระธรรมกาย แล้วจึงเจริญวิปัสสนาในภายหลัง ดังนั้นจึงไม่มี ความจำเป็นต้องกำหนดลมหายใจเข้าออกแต่ ประการใด ๔. เมื่อเลิกจากนั่งสมาธิแล้ว ให้ตั้งใจไว้ที่ ไม่บังคับ ทำได้แค่ไหนให้พอใจแค่นั้น ซึ่งจะ เป็นการป้องกันมิให้เกิดความอยากจนเกินไป จนถึงกับทำให้ใจต้องสูญเสียความเป็นกลาง และ เมื่อการฝึกสมาธิบังเกิดผลจนได้ “ดวงปฐมมรรค ที่ใสเกินใส สวยเกินสวย ติดสนิทมั่นคงอยู่ที่ ศูนย์กลางกายแล้ว ให้หมั่นตรีกระลึกนึกถึงอยู่เสมอ อย่างนี้แล้ว ผลแห่งสมาธิจะทำให้ชีวิต ดำรงอยู่บนเส้นทางแห่งความสุข ความสำเร็จและ ความไม่ประมาทได้ตลอดไป ทั้งยังจะทำให้สมาธิ ละเอียดลุ่มลีกไปตามลำาดับอีกด้วย ศูนย์กลางกายที่เดียว ไม่ว่าจะอยู่ในอิริยาบถใด ก็ตาม เช่น ยืนก็ดี เดินก็ดี นอนก็ดี หรือนั่งก็ดี อย่าย้ายฐานที่ตั้งจิตไปไว้ที่อื่นเป็นอันขาด ให้ตั้งใจ บริกรรมภาวนา พร้อมกับนึกถึงบริกรรมนิมิตเป็น ดวงแก้วใสควบคู่กันตลอดไป ๆ ๕. นิมิตต่าง ที่เกิดขึ้น จะต้องน้อม ไปตั้งไว้ที่ศูนย์กลางกายทั้งหมด ถ้านิมิตเกิดขึ้นแล้ว หายไปก็ไม่ต้องตามหา ให้ภาวนาประคองใจต่อไป ตามปกติ ในที่สุดเมื่อจิตสงบ นิมิตย่อมปรากฏขึ้น ใหม่อีก การฝึกสมาธิเบื้องต้นเท่าที่กล่าวมา ทั้งหมดนี้ ย่อมเป็นปัจจัยให้เกิดความสุขได้พอ สมควร เมื่อซักซ้อมปฏิบัติอยู่เสมอ ๆ ไม่ทอดทิ้ง จนได้ดวงปฐมมรรคแล้ว ก็ให้หมั่นประคองรักษา ดวงปฐมมรรคนั้นไว้ตลอดชีวิต ดำรงตนอยู่ใน ศีลธรรมอันดี ย่อมเป็นหลักประกันได้ว่า ได้ที่พึ่ง ของชีวิตที่ถูกต้องดีงาม ที่จะส่งผลให้เป็นผู้มีความ สุขความเจริญ ทั้งในภพชาตินี้และภพชาติหน้า หากสามารถแนะนำต่อ ๆ กันไป ขยายไป ๆ ยังเหล่ามนุษยชาติ อย่างไม่จำกัดเชื้อชาติ ศาสนา และเผ่าพันธุ์ สันติสุขอันไพบูลย์ที่ทุกคนใฝ่ฝัน ก็ย่อมบังเกิดขึ้นอย่างแน่นอน www.kalyanamitra.org ธันวาคม ๒๕๕๗ อยู่ในบุญ ๑๑๙