การตัดสินดี-ชั่วตามหลักการ : หน้า 9/76

เราเย็นกายเย็นใจ สนุกแน่ แต่คนที่เราไปทำกับเขา กลับ เดือดร้อนไม่สนุกด้วยกับเรา อย่าท่า “ทำสิ่งใดเย็นเขา แต่ร้อนเรา อย่าทำ” คือ ทำแล้ว เขาเย็นกายเย็นใจ แต่คนที่เดือดร้อนเป็นเรา ก็อย่าทำ เพราะจัดว่าเป็นความชั่วอีกอย่างหนึ่ง “ทำสิ่งใดเย็นเขา และเย็นเราทำเถิด ดี” คือ หาแล้วทั้งเขาและเราเย็นกายเย็นใจทั้งคู่ ถ้าอย่างนี้จึงทำ เพราะเป็นความดี อย่างไร ๒. ตัดสินโดยมองไปไกล ๆ แล้วดูผลว่าเป็น วิธีการนี้เป็นการสอนผู้ใหญ่ พระพุทธองค์ทรงสอน ให้มองไปไกลๆ ว่าทําสิ่งใดแล้วต้องร้อนใจในภายหลัง อย่าทำ เป็นความชั่ว แต่ถ้าทำสิ่งใดแล้ว ไม่ต้องร้อนใจ ในภายหลัง ทำเถิด สิ่งนั้นเป็นความดี ยกตัวอย่าง การดื่มเหล้าเป็นสิ่งดีหรือไม่ ให้มองไป ไกลๆ แล้วดูผลกระทบว่า เริ่มต้นอาจจะสนุกแต่ปลายทาง เสียสุขภาพ เสียสตางค์ เสียมารยาท แล้วยังตกนรกอีก เพราะฉะนั้นสิ่งนี้ชั่ว อย่าทำ ต. ตัดสินโดยกุศลกรรมบท กรณีนี้เป็นการตัดสินแบบตีกรอบให้ชัด เหมาะ สําหรับผู้ที่เข้าวัดเป็นประจำ มีความรู้ธรรมะเป็นพื้นฐาน พอสมควร พระพุทธองค์ทรงชี้ลงไปเลยว่า ให้ตัดสินด้วย กุศลกรรมบท ๑๐ ประการ โดยแบ่งเป็นทางกาย วาจา และใจ คือ กรอบทางกาย ได้แก่ ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ลักทรัพย์ ไม่ ประพฤติผิดในกาม กรอบทางวาจา ได้แก่ ไม่พูดปด ไม่พูดคำหยาบ ไม่ พูดส่อเสียด ไม่พูดเพ้อเจ้อ กรอบทางใจ ได้แก่ ไม่โลภอยากได้ของเขา ไม่ผูก พยาบาท ไม่เป็นมิจฉาทิฏฐิ การที่ไม่เป็นมิจฉาทิฏฐิ คือ มีสัมมาทิฏฐินั่นเอง คือ ความเข้าใจถูกว่า สิ่งใดดี สิ่งใดชั่วในระดับลึกอย่างน้อย อยู่ใน อยู่ ๗ kalyanamitra.org ...ทำสิ่งใดแล้วต้อง ร้อนใจในภายหลัง อย่าทำ เป็นความชั่ว แต่ถ้าทำสิ่งใดแล้ว ไม่ ต้องร้อนใจในภายหลัง ทำเถิด สิ่งนั้นเป็น ความดี...