อุโบสถศีลและอานิสงส์ : หน้า 43/86

Go “การรักษาอุโบสถศีล มีผลมาก มีอานิสงส์มาก แม้ความสุขของ พระราชาผู้ทรงเป็นใหญ่ใน ๑๖ แคว้น ก็ยังไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๖ ของอุโบสถ ที่ประกอบด้วยองค์ ๘ เพราะศีลนั้นทำให้เกิดในสวรรค์” Go อุโบสถศีล เป็นกุศลวิธีที่น่าพามนุษย์ไปสู่ สวรรค์มาตั้งแต่มนุษย์ยุคต้นกัป ถ้าเป็นอุโบสถใน พระพุทธศาสนา เรียกว่า อุโบสถประกอบด้วยองค์ ซึ่งก็หมายถึงรักษาศีล ในวันพระนั่นเอง ในยุคสมัยที่ยังไม่มีพระพุทธศาสนา ผู้ปรารถนา สวรรค์จะชักชวนกันรักษาอุโบสถศีล เพราะถือว่า เป็นอริยประเพณีที่มีมาช้านาน แม้กระทั่งพระเจ้า จักรพรรดิราช ก่อนจะทรงครองความเป็นใหญ่ใน ทวีปทั้ง ๔ ก็ต้องสมาทานอุโบสถศีลอย่างเคร่งครัด ทุกๆ วันขึ้น ๑๕ ค่ำ อานิสงส์ของอุโบสถศีล ทำให้ รัตนะทั้ง ๒ ประการ มีจักรแก้ว เป็นต้น บังเกิดขึ้น เป็นของคู่บุญ ทำให้พระองค์ทรงสามารถปกครอง โลกให้เกิดสันติสุข ครั้นละโลกแล้วก็ได้ไปเสวยสุข ในสุคติโลกสวรรค์ อุโบสถศีล แปลว่า การเข้าอยู่จำโดยถือศีล ๔ ข้อ วันอุโบสถหรือวันพระนั้น เป็นวันที่เราจะต้อง อยู่เยี่ยงพระ คือบำเพ็ญเนกขัมมะนั่นเอง ศีลแปด ที่รักษากันในวันพระ เรียกว่า อุโบสถศีล ผู้ครองเรือน ทั่วไปไม่สะดวกถือศีล ได้ทุกวัน ก็จะหาโอกาส มาถือศีลกันเฉพาะวันพระ เช่นนี้จึงเรียกว่า รักษา อุโบสถศีล ระยะเวลาของการรักษาอุโบสถศีล การรักษาอุโบสถ มี ๓ อย่าง สามารถเลือก รักษาได้ตามความพร้อมของแต่ละบุคคล คือ ปกติอุโบสถ คือ อุโบสถที่รักษากันเฉพาะ วันที่กำหนดไว้ ในปัจจุบันนี้กำหนดเอาวันพระ คือ ๑. วัน ๔ ค่ำ และ ๑๕ ค่ำ ทั้งข้างขึ้นและข้างแรม ๒. ปฏิชาครอุโบสถ คือ อุโบสถที่รักษากันครั้ง ละ ๓ วัน โดยการถือเพิ่มการรักษาก่อนกำหนด วัน เรียกว่า วันรับ และหลังวันกำหนดอีก วัน ๑ เรียกว่า วันส่ง จึงรวมเป็นรักษาคราวละ ๓ วัน คือ วันรับ วันรักษา และวันส่ง รวม ๓ วัน ๓ คืน ๓. ปาฏิหาริยปักขอุโบสถ คือ อุโบสถที่รักษา ครั้งละหลายๆ วัน เช่น ตลอดพรรษา ๓ เดือนบ้าง ตลอด ๑ เดือนบ้าง หรือครึ่งเดือนจำนวน ๑๕ วัน บาง ∞ ขอ ศีลอุโบสถนั้น มีองค์ประกอบทั้งหมด ถ้าขาดไปข้อใดข้อหนึ่ง ก็ไม่เรียกว่าศีลอุโบสถตาม พุทธบัญญัติ เพราะฉะนั้นการล่วงศีลอุโบสถเพียง ข้อใดข้อเดียว ก็ถือว่าขาดศีลอุโบสถ พูดง่ายๆ ว่า ขาดศีลข้อเดียวก็ขาดหมดทั้ง ๔ ข้อ ผู้ที่รักษา อุโบสถศีลจึงต้องสำรวมระวัง กาย วาจา เป็นพิเศษ อุโบสถศีล มี ๔ ประการ อุโบสถศีลประกอบด้วยองค์ ๘ มีดังนี้ คือ ๑. ปาณาติปาตา เวรมณี งดเว้นจากการทำ ชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงไป ๒. อทินนาทานา เวรมณี งดเว้นจากการถือ เอาของที่เจ้าของมิได้ให้ ๓. อพรหมจริยา เวรมณี งดเว้นจากกรรม อันเป็นข้าศึกต่อการประพฤติผิดพรหมจรรย์ ๔. มุสาวาทา เวรมณี งดเว้นจากการกล่าวเท็จ รวมถึงวจีกรรมในรูปแบบต่างๆ