มารยาทและศีล : หน้า 53/86

๖๐ คนที่กินข้าวเสียงดังจับๆ นี้ ถึงแม้จะไม่ ผิดศีล แต่ว่าก็ไม่มีใครอยากกินข้าวด้วยหรอก และตัวเขาเองก็เก็บเอาไปน้อยใจ ว่าถูกคนอื่น เอาเปรียบ มองคนอื่นเป็นคนเห็นแก่ได้ เวลาทำงาน ก็ขอให้มาช่วยทำ แต่พอถึงเวลากินไม่เคยมีใคร เชิญเขาไปกินด้วยเลย ทำให้คราวหน้าไม่อยาก ทำงานร่วมกันอีก คนเราที่มีเรื่องกระทบกระทั่งกัน ไม่ว่าจะ เป็นเพื่อนในที่ทำงาน หรือแม้แต่สามีภรรยา พี่ๆ น้องๆ ก็เหมือนกัน สาเหตุมักไม่ใช่เรื่องใหญ่ แต่กลับเป็นเรื่องของการเสียมารยาทเล็กๆ น้อยๆ เท่านั้นเอง เพราะฉะนั้น ไปสำรวจตรวจสอบเรื่อง กิริยามารยาทของตัวเราเองให้ดี ส่วนการตรวจสอบเรื่องศีลนั้น โดยพื้นฐาน ใครรักษาศีลในระดับใด ก็สำรวจตรวจสอบให้ดี ตั้ง แต่ศีล ๕ ศีล ๘, ศีล ๑๐, ศีล ๒๒๗ เพราะศีลคือ หลักประกันว่าเราจะไม่ตกนรกและได้กลับมาเกิด เป็นมนุษย์อีก P. มัตตัญญุตา จะ ภัตตัสมิง รู้จักประมาณในการบริโภค เรื่องการใช้จ่ายก็เหมือนกันถ้าเกินกำลังทรัพย์ เกินฐานะ ก็จะทำให้เป็นหนี้เป็นสินได้ พวกเราไป สำรวจตรวจสอบให้ดีว่า เรากินไม่เป็น กินล้าง กินผลาญ จนกระทั่งท่าให้สุขภาพเสียหรือไม่ โดยเฉพาะผู้ที่เตรียมเหล้าเอาไว้เพื่อดื่มฉลอง ในช่วงปีใหม่ หรือใครที่เคยดื่มเหล้าอยู่เป็นประจำ ก็หักดิบตัดใจเลิกเสียเถอะ เพราะว่าเหล้าเป็นของ ที่ไม่ควรกิน กินแล้วมันจะผลาญทั้งทรัพย์ ผลาญ ทั้งความเป็นคนของเราให้หมดไปด้วย ๕. ปัญตัญจะ สะยะนาสะนัง นอนนั่งให้เป็น ปู่ย่าตายายของเราท่านนอนเป็น คือท่านจะ นอนแต่หัวค่ำ แล้วตื่นตอนเช้ามืด ก่อนนอนก็จะ ไหว้พระ สวดมนต์ เพื่อให้ใจสงบ นั่งสมาธิต่อ อีกหน่อย แล้วสำรวจตรวจสอบตัวเอง อย่างที่ กล่าวมาตั้งแต่ต้น เสร็จเรียบร้อยถึงจะเข้านอน พอถึงวันโกน วันพระ พ่อบ้านจะแยกไปนอน ในห้องพระ เพื่อสำรวจตรวจสอบเรื่องมารยาทบ้าง ศีลบ้าง บุญบาปที่ตัวเองทำมาบ้าง ฝ่ายภรรยานอนอยู่กับลูก ๆ ก็จะอบรม ลูกหลานให้เป็นคนดี สอนให้กราบพระ ให้สวดมนต์ ให้ทำภาวนา เพราะฉะนั้น ต้องนั่งนอนกันให้เป็น ยิ่งเวลา เข้าไปในที่สมาคม เมื่อใดควรนั่ง เมื่อใดควรยืน หรือ ควรนั่งก่อน นั่งหลัง ไปศึกษาให้ดี เพราะว่าแค่นั่ง ไม่เป็น บางทีอาจกลายเป็นการฉีกหน้าคนอื่นก็มี กลายเป็นการลดเกียรติคนอื่นก็มี หรือกลายเป็น การลดเกียรติของตัวเองก็มี