DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 357 / 381

…่ 4 การแก้ปัญหาอบายมุข บทที่ 5 สอนลูกให้รู้จักชีวิต บั้นปลายชีวิต บทที่ 6 บทที่ 7 ชาวพุทธที่แท้จริง DOU (7)

วิชาหลักการสร้างความสุขในครอบครัวเป็นวิชาที่ว่าด้วยการสร้างรากฐานสังคมให้ สงบสุข ด้วยการพัฒนาหน่วยที่เล็กที่สุดของสังคม คือ ครอบครัวให้มีความสุขและอบอุ่น จึงกล่าวถึงหัวใจสําคัญของครอบครัว วิธีการสอนเด

…ุณค่าต่อชีวิตอย่างแท้จริง ฉะนั้นนักศึกษาจึงควร ปฏิบัติกิจกรรมทุกอย่างด้วยตนเองและอย่างต่อเนื่อง (8) DOU ห ลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ใ น ค ร อ บ ค รั ว

วิธีการศึกษา 1. การเตรียมตัวเพื่อการศึกษาด้วยตนเอง ในการศึกษาเนื้อหาวิชาหลักการสร้างความสุขในครอบครัว นักศึกษาควรปฏิบัติดังนี้ ก. ใช้เวลาศึกษาอย่างน้อยวันละ 1 ชั่วโมง และควรศึกษาให้จบแต่ละบทภายใน 1-2

…เพื่อให้รู้ถึงข้อปฏิบัติที่ถูกต้องของคนในครอบครัว บ ท ที่ 1 ก า ร ส ร้ า ง ร า ก ฐ า น ค ร อ บ ครัว DOU 3

แนวคิด 1. หัวใจของครอบครัว คือ ฆราวาสธรรม ได้แก่ สัจจะ ทมะ ขันติ จาคะ ทำให้ ครอบครัวมั่นคง หมดปัญหาหวาดระแวง เบื่อหน่ายกัน ไม่ทันกิเลส ต่างเห็นแก่ตัว เป็นต้น 2. การยกระดับศีลธรรมในใจให้สูงขึ้นต้องอาศั

…คั่งค้างลุกลามใหญ่โต เพราะปัญหาทั้ง 4 ข้อนั้น เป็นต้นตอที่สร้างปัญหาอื่น ๆ ต่อมาอีกมากมายไม่รู้จบ 4 DOU หลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ใ น ค ร อ บ ครัว

บทที่ 1 การสร้างรากฐานครอบครัว 1.1 หัวใจครอบครัว คนเรานั้น ถ้าหัวใจไม่ทำงาน ก็แสดงว่าเขาตายจากโลกนี้ไปแล้ว ครอบครัวก็เช่นกัน ถ้าหัวใจของครอบครัวไม่ทำงาน แม้จะอยู่บ้านหลังเดียวกัน แต่ก็เหมือนตายจากควา

…่ไว้ใจให้ใครอบรมลูกแทน เพราะเกรงว่าจะทำได้ไม่ดีพอ บ ท ที่ 1 ก า ร ส ร้ า ง ร า ก ฐ า น ค ร อ บ ครัว DOU

ปัญหาแรก “ความหวาดระแวง ไม่ไว้เนื้อเชื่อใจกัน” โลกปัจจุบันนี้ แม้อยู่ในครอบครัวเดียวกัน ก็มีโรคชนิดหนึ่งเกิดขึ้นประจำ นั่นคือ โรคหวาดระแวง แม้เป็นสามีภรรยากันแล้ว ก็มิวายหวาดระแวงกันเพิ่มมากขึ้นเท่าน

…ะแตกแยกเพราะ ความแล้งน้ำใจ แล้ววันหนึ่งความแตกแยกก็จะลุกลามใหญ่โต กลายเป็นความล่มสลายของ ครอบครัว 6 DOU หลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ใ น ค ร อ บ ครัว

ในสังคมยุคปัจจุบัน มี คนเบื่อแม้กระทั่งลูกของตนเอง แม้เป็นสมาชิกครอบครัวเดียวกัน ก็ต้องระวังอย่าให้มีโรคเบื่อกันเอง ถ้าใน ครอบครัวของเรามีใครทำอะไรไม่ถูกต้อง แล้วคนในบ้านเบื่อที่จะตักเตือน เบื่อที่จะพ

…“ทำงานชิ้นนั้นให้สำเร็จ ให้ได้และให้ดีที่สุดด้วย” บ ท ที่ 1 ก า ร ส ร้ า ง ร า ก ฐ า น ค ร อ บ ครัว DOU 7

1.1.2 ฆราวาสธรรม หัวใจครอบครัว เมื่อใครก็ตามคิดจะเลือก คู่ชีวิต หรือคิดจะแต่งงานเป็นสามีภรรยาอยู่ร่วมกันเป็น ครอบครัว ก็ต้องเตรียมใจว่าไม่สามารถหลบหลีก 4 ปัญหาหลักดังกล่าวได้ การแก้ไขป้องกันปัญหานี้ แ

…ู่ ด้วยกันได้อย่างไร ดังนั้นครอบครัวจะมีรากฐานมั่นคงอยู่ได้ คนในบ้านจะต้องมี สัจจะ เป็นนิสัยที่ 1 8 DOU หลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ในครอบครัว

พูดอย่างนั้น ไม่ใช่ คืบมาโม้ว่า ทำมากเป็นศอก หรือท่าศอกมาโม้ว่าท่ามากเป็นวา การกระทําจะต้องตรงกับคำพูดของตัวเองเสมอไป ๆ ๆ 3) ด้านการคบคน คือ คบค้าสมาคมกับใครด้วยความจริงใจ ไม่มีเหลี่ยมคู มีอะไรก็ว่ากั

… ถ้าไม่สามารถเปลี่ยนนิสัย ไม่ชื่อว่าเป็นการฝึกตัว บ ท ที่ 1 ก า ร ส ร้ า ง ร า ก ฐ า น ค ร อ บ ครัว DOU 9

2) ทมะ แก้ปัญหาความโง่เขลา ไม่ทันคน ทันโลก ทันกิเลส ทมะ แปลว่า รู้จักข่มจิตข่มใจตนเอง ในทางปฏิบัติ ทมะ หมายถึง ความกระตือรือร้นในการเคี่ยวเข็ญฝึกตนเอง อย่างไม่มีข้อแม้เงื่อนไข เพื่อให้ตนเองมีทั้งความร

…่าเขาจะดีแสนดีอย่างไร ก็ยัง ต้องมีข้อบกพร่องอยู่ดี ถ้าเราคิดว่าอดทนไม่ได้ ก็ อย่าใจอ่อนไปแต่งงาน 10 DOU ห ลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ใ น ค ร อ บ ครัว

ดังนั้น ครอบครัวจะมีรากฐานมั่นคงอยู่ได้ ทุกคนในบ้านจะต้องมี ทมะ เป็นนิสัยที่ 2 3) ขันติ แก้ปัญหาความเบื่อหน่ายกันเอง ขันติ แปลว่า ความอดทน ทําไมจะต้องอดทน ? เพราะการที่คนใดคนหนึ่งจะได้ความดีมาเพิ่มให้

…มใหญ่โต อยู่ในใจ จนกลายเป็นสันดานชั่ว แก้ได้ยาก บ ท ที่ 1 ก า ร ส ร้ า ง ร า ก ฐ า น ค ร อ บ ค รั ว DOU 11

กระทบกันแน่” เพราะฉะนั้น คู่ครองของเราจะดีวิเศษอย่างไร เรื่องกระทบใจต้องมีกันแน่ ถ้าคิดว่า ทะเลาะกันแล้ว จะไม่ทนกัน อย่ามาแต่งงานกันเลย แต่ถ้าทำใจได้ คิดว่าจะทนทั้งเขา และญาติ ฝ่ายเขาให้ได้ ก็ต้องคุยก

…ู่ การทำสมาธิ ความเสียสละ หมายถึง ความมีน้ำใจต่อการอยู่ร่วมกัน นึกถึงส่วนรวมของ ครอบครัวเป็นใหญ่ 12 DOU หลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ใ น ค ร อ บ ครัว บ

กิเลสทำลายลง แล้วเปลี่ยนเป็นนิสัยไม่ดีขึ้นมาแทน เพราะว่ากิเลสมีผลต่อนิสัยดี ๆ เช่นนี้ ความอยู่รอดปลอดภัยของครอบครัวในข้อนี้ จึงขึ้นอยู่กับเราต้องอดทนต่อกิเลสให้ได้ ด้วยการฝึกฝนตนเองผ่าน 2 เรื่องนี้อย่

…งนี้ว่า คู่ชีวิตของตนเองมี ความพร้อมเพียงไร คือ บ ท ที่ 1 ก า ร ส ร้ า ง ร า ก ฐ า น ค ร อ บ ค รั ว DOU 13

ทั้งสามีภรรยาต้องคำนึงถึงความสุขส่วนรวมในครอบครัวมากกว่าความสุขส่วนตัวตามลำพัง เป็นสําคัญ พื้นฐานการเลี้ยงชีวิต คือ ปัจจัย 4 แต่สิ่งสำคัญที่ต้องรู้ก่อนการใช้เงินทองซื้อหาปัจจัย 4 ก็คือ ต้องแยกแยะให้ออ

…จับจ่ายใช้สอยเพื่อคนส่วนรวมในบ้าน เป็นหลัก แบ่งปันกันกิน แบ่งปันกันใช้ เสียสละความสุขสบายส่วนตัว 14 DOU หลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ใ น ค ร อ บ ครัว

1) คู่ชีวิตของเราสามารถฝากผีฝากไข้ ฝากชีวิตไว้ด้วยกันได้หรือไม่ 2) คู่ชีวิตของเรามีความรู้ ความสามารถ และความดีมากพอ ที่จะเลี้ยง ครอบครัวให้สุขสบาย เลี้ยงลูกหลานให้เป็นคนดีได้หรือไม่ เพราะสองเรื่องนี้

…ี ถึงอย่างไรก็ต้องมีการ กระทบกระทั่งอย่างแน่นอน บ ท ที่ 1 ก า ร ส ร้ า ง ร า ก ฐ า น ค ร อ บ ค รั ว DOU 15

เลี้ยงใจ คือ การรู้จักถนอมน้ำใจกันในยามปกติ รู้จักให้กำลังใจกันในยามเผชิญ อุปสรรค รู้จักเตือนสติห้ามปรามกันในยามประมาท และมีความซื่อสัตย์ต่อกันและกันอย่าง เสมอต้นเสมอปลาย คู่ชีวิตที่เลี้ยงกายและเลี้ย

…ข้อว่าทำไมการแต่งงาน จะต้องมี องค์ประกอบ 4 อย่างนี้ครบถ้วน จึงสามารถครองรักกันไปได้ตลอดรอดฝั่ง 4 16 DOU หลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ในครอบครัว

สิ่งที่ต้องคิดก็คือถ้าสองฝ่ายไม่เคยฝึกการควบคุมอารมณ์ตนเองมาตั้งแต่ก่อนแต่งงาน ถึงเวลากระทบกระทั่งกันจะทนกันเองไม่ได้ แล้วบ้านหลังนั้น ครอบครัวนั้น ตระกูลนั้น ก็จะมี เรื่องร้อนหู ร้อนตา ร้อนใจ แตกแยก

…งเรานั้นมีมากกว่าเรื่องที่เราคิดจะไปฟังเขานั่นเอง บ ท ที่ 1 ก า ร ส ร้ า ง ร า ก ฐ า น ค ร อ บ ครัว DOU 17

1.2.2 ความคาดหวังจากการแต่งงาน ปู่ย่าตาทวดท่านให้เหตุผลอย่างตรงไปตรงมาว่า อันที่จริงแล้ว คนเราที่มาแต่งงาน กันนี้ ก็เพราะว่าขาดความมั่นใจในตนเอง ไม่แน่ใจว่าจะยืนหยัดด้วยนํ้าพักน้ำแรงของตนเองได้ เมื่อ

…ปไม่ถึง ความงามในจิตใจ แต่ปู่ย่าตาทวดสอนให้ดูไปถึงภายในจิตใจ ท่านจึงแบ่งความงามของคนเป็น 4 ระดับ 18 DOU หลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ในครอบครัว

นที่พึ่งพาตนเองได้ คือคนที่มีความรู้ ความสามารถ และความดีเป็นที่พึ่งให้แก่ ตนเองได้ ซึ่งโดยสรุปแล้ว เขาต้องมีฆราวาสธรรม คนมีฆราวาสธรรม ย่อมมีนิสัย 4 อย่างประจำตัว 1. เป็นคนมีนิสัยรับผิดชอบ คือ ทำสิ่งใ

… “พี่เลี้ยง” ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำในเรื่องครอบครัว บท ที่ 1 ก า ร ส ร้ า ง ร า ก ฐ า น ค ร อ บ ค รั ว DOU 19

ระดับที่ 1 งามอาภรณ์ คือ งามด้วยเครื่องแต่งตัว เครื่องแต่งหน้าทาปาก การไว้ ทรงผม สีสันเสื้อผ้า ตามแต่สมัยนิยม ความงามชนิดนี้เป็นความงามชั้นนอกสุด ไม่ช้าก็ล้าสมัย หมดความนิยมชมชอบ เป็นความงามที่สามารถ

…“เฒ่าแก่” คอยแนะนำชี้แจงทิศทางให้ถูกต้อง ชีวิตครอบครัวจึงจะสงบสุข และอยู่ร่วมกันไปได้ตลอดรอดฝั่ง 20 DOU หลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ในครอบครัว

โบราณเวลาใครจะแต่งงานกัน ต้องมีการตั้ง “เฒ่าแก่” ไปสู่ขอ แม้สมัยนี้ก็ยังมีอยู่ แต่เดี๋ยวนี้คนที่จะทราบถึงความหมายและหน้าที่ของเฒ่าแก่อย่างแท้จริงนั้น กันแล้ว ไม่ค่อยมีคนทราบ “เฒ่าแก่” หมายถึง ผู้มีคุ