หน้าหนังสือทั้งหมด

กามราคะและธรรมะเพื่อประช
542
กามราคะและธรรมะเพื่อประช
…่ย้อมด้วยน้ำฝาด, ผ้าเหลืองสำหรับพระ กิเลสเป็นเหตุใคร่, กิเลสที่ทำให้อยาก กิเลสกาม กิเลสมาร กุฏิ กุศลกรรม มาร คือ กิเลสที่เข้าครอบงำจิตใจขัดขวางไม่ให้ทำความดี กระท่อมหรือที่พัก ซึ่งเป็นที่อยู่ของนักบวช เช่…
…เส้นทางธรรม เช่น กายสุจริตและการเว้นจากประพฤติผิดในกาม นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงทานที่ให้ตามกาลและกุศลกรรมที่ดี ตลอดจนแนวทางในการปฏิสัมพันธ์กับธรรมชาติที่เกี่ยวข้อง มีความสำคัญต่อชีวิตและจิตใจของผู้คนในสังค…
คู่มือกุศลกรรมบถในธรรมะ
543
คู่มือกุศลกรรมบถในธรรมะ
พจนานุกรม สำหรับ หนังสือธรรมะเพื่อประชาชน ៥៤២ กุศลกรรมบถ ทางแห่งกรรมดี, ทางทำดี, ทางแห่งกรรมที่เป็นกุศล, กรรมดี อันเป็นทางนำไปสู่สุคติมี ๑๐ อย่าง กุศลธรรม…
หนังสือเล่มนี้นำเสนอแนวทางการทำดีผ่านกุศลกรรมบถที่มีอยู่ 10 อย่าง รวมถึงความสำคัญของธรรมที่เป็นกุศล และการปฏิบัติตนสู่การบรรลุธรรมในพุทธศาสนา มีก…
คำอธิบายศาสตร์และบุคคลในพระพุทธศาสนา
544
คำอธิบายศาสตร์และบุคคลในพระพุทธศาสนา
…าโมลีของพระพุทธเจ้าในดาวดึงส์ เทวโลก ฉัพพรรณรังสี รัศมี 5 ประการ ซึ่งเปล่งออกจากพระวรกายของ ชฎิล ชนกกรรม ชมพูทวีป พระพุทธเจ้า คือ ๑.เขียวเหมือนดอกอัญชัน ๒. เหลืองเหมือน หรดาลทอง ๓.แดงเหมือนตะวันอ่อน ๔.ขาว…
…รและพราหมณ์ จีวรในพระพุทธศาสนาประกอบด้วยสามผืน ได้แก่ สังฆาฏิ อุตราสงค์ และอันตรวาสก โดยมีหลักการของกรรมที่ส่งผลต่อภพหลังและการรักษาความเพียรในศาสนาจำเป็นที่จะมีการฝึกจิตและการปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ ยังมีก…
ธรรมะเพื่อประช
546
ธรรมะเพื่อประช
…จจะพึงสมาทานประพฤติได้ เป็นอุบายขัดเกลากิเลส การไหว้, การเคารพ, นอบน้อม ธรรมาสน์ ธุดงค์ นมัสการ นิคหกรรม นิพพาน พระอรหันต์ กรรมที่สงฆ์ทำแก่ภิกษุที่ควรปราบเพื่อให้เข็ดหลาบ การดับกิเลสสิ้นเชื้อไม่เหลือเศษ, …
หนังสือ 'ธรรมะเพื่อประช' นำเสนอคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับธรรมะและความหมายของมัน ตั้งแต่การทำความเพียรและศีล ไปจนถึงคำอธิบายเกี่ยวกับเทพและวิถีชีวิตของชาวสวรรค์ เนื้อหายังรวมถึงการดับกิเลสและแนวทางการบรรล
คำศัพท์และแนวคิดในธรรมะ
547
คำศัพท์และแนวคิดในธรรมะ
…รเสวยอารมณ์ เรียกเต็มว่าเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ บรมศาสดา ศาสดาที่ยอดเยี่ยม, บัณเฑาะก์ บารมี บุญนิธิ บุพกรรม บุพพาราม พระผู้เป็นครูที่สูงสุดคือพระสัมมาสัมพุทธเจ้า กะเทย, คนไม่ปรากฏว่าเป็นเพศชายหรือเพศหญิง คุณ…
เนื้อหาเกี่ยวกับคำศัพท์ทางธรรมะที่สำคัญ เช่น นิมนต์, นิโรธ รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับความดีและกรรมในทางพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังมีข้อมูลเกี่ยวกับพระผู้เป็นครูที่สูงสุดคือพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และคำอธิบาย…
บาลีไวยกรณ์: สมัญญาภิธาและสนธิ
1
บาลีไวยกรณ์: สมัญญาภิธาและสนธิ
…ปัจจัยแทนศัพท์ให้น้อยลง มีเนื้อความได้เต็มที่ แจกกิริยาศัพท์ พร้อม วจนะ บุรุษ วิภัตติ กาล บอก กัตตุ กรรม และภาพ ๑ กฤต ใช้ปัจจัยเป็นเครื่องกำหนดรู้สาธนะหรือ อุณณาทิ มีวิธีใช้ปัจจัยคล้ายกฤต แต่มักเป็นปัจเจก…
หนังสือเล่มนี้นำเสนอวิธีการแสดงไวยากรณ์ของตันติภาษา โดยเฉพาะการศึกษาไวยากรณ์บาลีซึ่งจัดอยู่ใน 4 หมวด ได้แก่ อักขรวิธี สนธิ นาม และกิริยาศัพท์ นอกจากนี้ยังเปรียบเทียบกับไวยากรณ์ของภาษาสันสกฤตและอังกฤษ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒: นามและอัพพยศัพท์
3
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒: นามและอัพพยศัพท์
…้นละหุ่ง เอสิกา เสาระเนียด เอฬาลุก ฟักเหลือง โอโฆ ห้วงน้ำ โอชา โอชา โอก น้ำ กณฺโณ หู กฏิ สะเอว กมุม กรรม จนฺโท พระจันทร์ จมู เสนา จก นัยน์ตา ตรุ ต้นไม้ ตารา คาว เตลิ น้ำมัน ปพฺพโต ภูเขา ปภา รัศมี ปณฺณ์ ใบ…
บทนี้นำเสนอแนวทางการศึกษาบาลีไวยากรณ์เกี่ยวกับวจีวิภาค โดยการจำแนกคำต่างๆ เป็นลิงค์ เช่น ปุ๊ลิงค์ ที่มักเกี่ยวข้องกับเพศชาย และอิตถีลิงค์ ที่เกี่ยวข้องกับเพศหญิง ตัวอย่างคำที่ยกขึ้นมีทั้งคำที่เป็นลิงค
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
37
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
…ฺตโส, พฺยญฺชนโส, อุปายโส, สพฺพโส, ฐานโส, ถามโส. เอา สมา เป็น โส ได้บ้าง อุ, ทีฆโส, อุรโส [๒๐] กมฺม [กรรม] เป็น นปุสกลิงค์ แจกอย่างนี้ :- ป. ทุ เอก. กมุม กมุม พหุ. กมฺมานิ กมฺมานิ ต. กมฺมุนา กมฺเมหิ กมฺเมร…
เนื้อหานี้ให้ความรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงวิภัตติในบาลี โดยอธิบายถึงการใช้คำที่มี อ เป็นที่สุด ว่าจะเป็นมโนคณะหรือไม่ นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างการแจกจ่ายนามและการเปลี่ยนวิภัตติในนปุสกลิงค์อย่างละเอียด ศ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
54
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
…เทวดา นั้น ยืนแล้ว ส่วนข้างหนึ่ง และ ๒ ๓ ๔ ๕ ๕ ๔ ๒ 0 น ต์ กมฺม กต์ สาธุ, ย์ โกมุม] กตฺวา อนุตปฺปติ, กรรม ๒ က ๔ ๕ ๖ ය ៨ က นั้น อันบุคคลทำแล้ว ให้ประโยชน์สำเร็จได้ หามิได้ (บุคคล] ๒ ๔ ๕ ทำแล้ว ซึ่งกรรมไรเล่…
…่วนข้างหนึ่ง' เพื่อให้เข้าใจการประยุกต์ใช้ในบริบทต่าง ๆ อย่างถูกต้องและเหมาะสม นอกจากนี้ยังได้พูดถึงกรรมและผลของกรรมที่ผู้คนทำแล้ว โดยเน้นที่ความสำคัญของการกระทำที่ส่งผลในภายหลัง พร้อมการสักการะและนอบน้อม…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
70
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
…ูดกับคนผู้ที่อยู่ในบังคับตน เช่น พระเจ้าแผ่นดิน รับสั่งแก่ข้าราชการ อุ. "ทุกกร์ ภาณ พราหมเณน กต. ภณ กรรมอันบุคคล 0 ๒ အ ๔ ๒ 0 ทำได้ยาก อันพราหมณ์ ทำแล้ว" ในภาษาของเราท่านบัญญัติให้ แปลว่า "พนาย." က ๔ อมฺโภ…
เนื้อหาในหัวข้อ 'บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์' กล่าวถึงการใช้คำในภาษาบาลี โดยมีการอธิบายความหมายและการใช้คำที่เหมาะสม เมื่อพูดกับผู้มีสถานะสูงกว่า เช่น 'ภทันเต' ที่แปลว่า 'ข้าแต่ท่านผู้
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
107
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 107 ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 107 อปฺปทานวเสน ปาติ รกฺขติ อิติ ตสฺมา โส นิรโย ปุ ๆ ปก รกฺขเน กาเล วตฺตมานาตีเต ณวาทโชติ อุ ฯ ปุ
…หมายของคำสอนในบริบทต่างๆ โดยมีการกล่าวถึงความเป็นอยู่ของบุคคลที่ดำรงอยู่ในสภาพการณ์ที่หลากหลาย เช่น กรรมนิยาม และการวิเคราะห์การมีอยู่เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจที่ลึกซึ้งต่อรับรู้เชิงอภิธมเข้ามาด้วย
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา
537
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 537 ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 537 จาติ เจตสิกธมฺมา ฯ เตสนฺติ เจตสิกธมฺมานํ ฯ ฉหิ อธิกา ทส โสฬส ฯ สตฺต สพฺพตฺถ ยุชฺชนฺตีติ เอโก
…ิกธมฺมากว่าเป็นอย่างไร นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงรายละเอียดของธาตุธรรมที่เป็นตัวกำหนดการกระทำทางจิต เช่น กรรม โคตร และสิ่งอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องในอาณาเขตของการศึกษาธรรมะเพื่อนำไปสู่การเข้าใจในที่แท้จริงของการปฏิบ…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
587
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 587 ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 587 ปเท สมฺปทานํ ฯ มยุเหเมวาติ โหตุติ ปเท สมฺปทาน ฯ อิติ ปวตฺตนฺติ ปเท อากาโร ฯ ปวตฺตนฺติ สฤณี ฯ ว
…ธศาสนา เช่น ความหมายของคำในธรรมะและการทำความเข้าใจเกี่ยวกับจิตใจ โดยมีการอธิบายปรากฏการณ์ต่างๆ เช่น กรรมดีและกรรมชั่ว การกระทำที่ส่งผลต่อจิตใจและการดำเนินชีวิตตามหลักธรรม ข้อมูลจะเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักใ…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
664
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 662 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 662 เทวคติอาทิคติโย ฯ อนุรูป ปริจฺฉินโน ยถาปริจฺฉินโน ฯ อาทิยนติ ปวตฺตนฺติ เอเตน สภาเวน สตฺตาต
…วกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยาและแนวคิดต่างๆ ในตำรา ได้แก่ การอธิบายเกี่ยวกับการเข้าใจวิธีการประเมินอายุ, กรรม, วิปาก รวมถึงหลักการที่จะช่วยอธิบายความเชื่อมโยงระหว่างอายุกับการตายและกรรมวิบาก. ความสำคัญของเลขเช…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
19
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสงฺคหฎีกา - หน้าที่ 18 จตุตถปริจเฉโท หน้าที่ 19 เอกนฺเตน ปญฺจ ปสาทวากูน นิสสาเยว ปวตฺตนฺติ ฯ ปญจทวารา วชฺชนสมฺปฏิจฉนฺนสงฺขาตา ปน มโนธา
…ที่สุด สาระสำคัญเกี่ยวกับปริจเฉโท การศึกษาความรู้เรื่องจิตวิญญาณและความสัมพันธ์กับปัจจัยภายนอก เช่น กรรมและผลกรรม เพื่อเข้าใจเพิ่มเติมเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในหนทางแห่งธรรม.
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 47
47
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 47
… จึงเรียกว่า กามาวจรกุศลจิต ฯ แต่ว่ากุศลจิตเหล่านี้ย่อมเป็นไปด้วย สามารถแห่งบุญกิริยา ด้วยสามารถแห่งกรรมทวาร ด้วยสามารถแห่ง กรรม และด้วยสามารถแห่งอธิบดีฉันใด วิบากย่อมไม่เป็นไปฉันนั้น เพราะไม่เป็นไปด้วยสา…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจลักษณะของกุศลจิตและกรรม โดยให้เห็นถึงความแตกต่างของวิบากตามแต่ละสาเหตุ รวมถึงอิทธิพลของความสามารถแห่งกรรมและความเพียรพยายาม…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: ความหมายและอาการของมานะและโทสะ
88
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: ความหมายและอาการของมานะและโทสะ
…ท่านั้น ชื่อว่ามัจฉริยะ ๆ มัจฉริยะนั้น มีการ ปกปิดสมบัติของตนเป็นลักษณะ ฯ ๆ ชนทั้งหลายย่อมพูดกันว่า กรรมที่ชื่อว่ากุกกตะ เพราะอรรถว่า บุคคลทำอย่างน่าเกลียด ได้แก่ทุจริตที่กระทำแล้วและสุจริตที่มิได้กระทำฯ …
…ีลักษณะของการประทุษร้าย ส่วนอิสสิขาและมัจฉริยะมีความริษยาและการอยากครอบครองที่ชัดเจน นอกจากนี้ การทำกรรมกุกกตะซึ่งรวมถึงการกระทำที่ทุจริตหรือสุจริตที่ไม่ได้กระทำก็เป็นประเด็นที่สำคัญ ที่ทำให้เกิดความเศร้า…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
93
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…้นจากการพูด ส่อเสียด ๑ เจตนาเครื่องงดเว้นจากการพูดคำหยาบ ๑ เจตนาเครื่องงดเว้น จากการพูดเพ้อเจ้อ ๑ ฯ กรรมนั่นเอง ชื่อว่ากัมมันตะ เปรียบเหมือน ๆ
เนื้อหาต้องการอธิบายความหมายของกายและจิตผ่านหลักอภิธรรม โดยการอธิบายถึงการเกิดขึ้นของความสงบในจิตและกาย ซึ่งมีความสำคัญในด้านการปฏิบัติธรรม ภายในข้อความระบุถึงความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่ทำให้เกิดความ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
114
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ี่ทวาร ๖ ถือเอาในภพอื่น เป็นปัจจุบันและ อดีตโดยมาก ตามสมควรแก่การสมภพ หรือเป็นบัญญัติที่เรียกกันว่า กรรม กรรมนิมิต และคตินิมิตฯ บรรดาจิตเหล่านั้น จักขุวิญญาณ
…ร โดยสดับและพิจารณาถึงความสำคัญของแต่ละอารมณ์ในปัจจุบันและอดีต ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับนิพพานและการทำกรรมต่างๆ และยังมีการพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ที่แสดงออกในชีวิตประจำวัน
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
131
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ารมณ์แห่งปฏิสนธิจิตเป็นต้น ที่เป็น กามาวจร อันทวาร ๖ ยึดถือแล้ว เป็นปัจจุบันและอดีต ที่สมมติว่า เป็นกรรม กรรมนิมิต และคตินิมิต โดยสมควรแก่กำเนิด ย่อมมีดัง พรรณนามาฉะนี้ ฯ ฯ แต่ในมหัคคตปฏิสนธิจิตเป็นต้น ธร…
บทความนี้สำรวจเนื้อหาเกี่ยวกับมโนทวารและอารมณ์จิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยอธิบายความหมายของกรรมนิมิตและปฏิสนธิจิต, รวมถึงความเข้าใจเกี่ยวกับกรรมของสัตว์ในอดีตและการสร้างอารมณ์จากกรรมในอนาคต โดยนำ…