กรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 85 / 148

…ูดกับคนผู้ที่อยู่ในบังคับตน เช่น พระเจ้าแผ่นดิน รับสั่งแก่ข้าราชการ อุ. "ทุกกร์ ภาณ พราหมเณน กต. ภณ กรรมอันบุคคล 0 ๒ အ ๔ ๒ 0 ทำได้ยาก อันพราหมณ์ ทำแล้ว" ในภาษาของเราท่านบัญญัติให้ แปลว่า "พนาย." က ๔ อมฺโภ…

เนื้อหาในหัวข้อ 'บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์' กล่าวถึงการใช้คำในภาษาบาลี โดยมีการอธิบายความหมายและการใช้คำที่เหมาะสม เมื่อพูดกับผู้มีสถานะสูงกว่า เช่น 'ภทันเต' ที่แปลว่า 'ข้าแต่ท่านผู้

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 107 ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 107 อปฺปทานวเสน ปาติ รกฺขติ อิติ ตสฺมา โส นิรโย ปุ ๆ ปก รกฺขเน กาเล วตฺตมานาตีเต ณวาทโชติ อุ ฯ ปุ

…หมายของคำสอนในบริบทต่างๆ โดยมีการกล่าวถึงความเป็นอยู่ของบุคคลที่ดำรงอยู่ในสภาพการณ์ที่หลากหลาย เช่น กรรมนิยาม และการวิเคราะห์การมีอยู่เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจที่ลึกซึ้งต่อรับรู้เชิงอภิธมเข้ามาด้วย

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 537 ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 537 จาติ เจตสิกธมฺมา ฯ เตสนฺติ เจตสิกธมฺมานํ ฯ ฉหิ อธิกา ทส โสฬส ฯ สตฺต สพฺพตฺถ ยุชฺชนฺตีติ เอโก

…ิกธมฺมากว่าเป็นอย่างไร นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงรายละเอียดของธาตุธรรมที่เป็นตัวกำหนดการกระทำทางจิต เช่น กรรม โคตร และสิ่งอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องในอาณาเขตของการศึกษาธรรมะเพื่อนำไปสู่การเข้าใจในที่แท้จริงของการปฏิบ…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 587 ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 587 ปเท สมฺปทานํ ฯ มยุเหเมวาติ โหตุติ ปเท สมฺปทาน ฯ อิติ ปวตฺตนฺติ ปเท อากาโร ฯ ปวตฺตนฺติ สฤณี ฯ ว

…ธศาสนา เช่น ความหมายของคำในธรรมะและการทำความเข้าใจเกี่ยวกับจิตใจ โดยมีการอธิบายปรากฏการณ์ต่างๆ เช่น กรรมดีและกรรมชั่ว การกระทำที่ส่งผลต่อจิตใจและการดำเนินชีวิตตามหลักธรรม ข้อมูลจะเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักใ…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 662 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 662 เทวคติอาทิคติโย ฯ อนุรูป ปริจฺฉินโน ยถาปริจฺฉินโน ฯ อาทิยนติ ปวตฺตนฺติ เอเตน สภาเวน สตฺตาต

…วกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยาและแนวคิดต่างๆ ในตำรา ได้แก่ การอธิบายเกี่ยวกับการเข้าใจวิธีการประเมินอายุ, กรรม, วิปาก รวมถึงหลักการที่จะช่วยอธิบายความเชื่อมโยงระหว่างอายุกับการตายและกรรมวิบาก. ความสำคัญของเลขเช…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสงฺคหฎีกา - หน้าที่ 18 จตุตถปริจเฉโท หน้าที่ 19 เอกนฺเตน ปญฺจ ปสาทวากูน นิสสาเยว ปวตฺตนฺติ ฯ ปญจทวารา วชฺชนสมฺปฏิจฉนฺนสงฺขาตา ปน มโนธา

…ที่สุด สาระสำคัญเกี่ยวกับปริจเฉโท การศึกษาความรู้เรื่องจิตวิญญาณและความสัมพันธ์กับปัจจัยภายนอก เช่น กรรมและผลกรรม เพื่อเข้าใจเพิ่มเติมเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในหนทางแห่งธรรม.

… จึงเรียกว่า กามาวจรกุศลจิต ฯ แต่ว่ากุศลจิตเหล่านี้ย่อมเป็นไปด้วย สามารถแห่งบุญกิริยา ด้วยสามารถแห่งกรรมทวาร ด้วยสามารถแห่ง กรรม และด้วยสามารถแห่งอธิบดีฉันใด วิบากย่อมไม่เป็นไปฉันนั้น เพราะไม่เป็นไปด้วยสา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจลักษณะของกุศลจิตและกรรม โดยให้เห็นถึงความแตกต่างของวิบากตามแต่ละสาเหตุ รวมถึงอิทธิพลของความสามารถแห่งกรรมและความเพียรพยายาม…

…ท่านั้น ชื่อว่ามัจฉริยะ ๆ มัจฉริยะนั้น มีการ ปกปิดสมบัติของตนเป็นลักษณะ ฯ ๆ ชนทั้งหลายย่อมพูดกันว่า กรรมที่ชื่อว่ากุกกตะ เพราะอรรถว่า บุคคลทำอย่างน่าเกลียด ได้แก่ทุจริตที่กระทำแล้วและสุจริตที่มิได้กระทำฯ …

…ีลักษณะของการประทุษร้าย ส่วนอิสสิขาและมัจฉริยะมีความริษยาและการอยากครอบครองที่ชัดเจน นอกจากนี้ การทำกรรมกุกกตะซึ่งรวมถึงการกระทำที่ทุจริตหรือสุจริตที่ไม่ได้กระทำก็เป็นประเด็นที่สำคัญ ที่ทำให้เกิดความเศร้า…

…้นจากการพูด ส่อเสียด ๑ เจตนาเครื่องงดเว้นจากการพูดคำหยาบ ๑ เจตนาเครื่องงดเว้น จากการพูดเพ้อเจ้อ ๑ ฯ กรรมนั่นเอง ชื่อว่ากัมมันตะ เปรียบเหมือน ๆ

เนื้อหาต้องการอธิบายความหมายของกายและจิตผ่านหลักอภิธรรม โดยการอธิบายถึงการเกิดขึ้นของความสงบในจิตและกาย ซึ่งมีความสำคัญในด้านการปฏิบัติธรรม ภายในข้อความระบุถึงความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่ทำให้เกิดความ

…ี่ทวาร ๖ ถือเอาในภพอื่น เป็นปัจจุบันและ อดีตโดยมาก ตามสมควรแก่การสมภพ หรือเป็นบัญญัติที่เรียกกันว่า กรรม กรรมนิมิต และคตินิมิตฯ บรรดาจิตเหล่านั้น จักขุวิญญาณ

…ร โดยสดับและพิจารณาถึงความสำคัญของแต่ละอารมณ์ในปัจจุบันและอดีต ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับนิพพานและการทำกรรมต่างๆ และยังมีการพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ที่แสดงออกในชีวิตประจำวัน

…ารมณ์แห่งปฏิสนธิจิตเป็นต้น ที่เป็น กามาวจร อันทวาร ๖ ยึดถือแล้ว เป็นปัจจุบันและอดีต ที่สมมติว่า เป็นกรรม กรรมนิมิต และคตินิมิต โดยสมควรแก่กำเนิด ย่อมมีดัง พรรณนามาฉะนี้ ฯ ฯ แต่ในมหัคคตปฏิสนธิจิตเป็นต้น ธร…

บทความนี้สำรวจเนื้อหาเกี่ยวกับมโนทวารและอารมณ์จิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยอธิบายความหมายของกรรมนิมิตและปฏิสนธิจิต, รวมถึงความเข้าใจเกี่ยวกับกรรมของสัตว์ในอดีตและการสร้างอารมณ์จากกรรมในอนาคต โดยนำ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 132 ปฏิสนธิด้วยกำลังแห่งกรรมอย่างเดียวเท่านั้น ในสัจจสังเขปว่า กรรมอันใด ที่สัตว์กระทำแล้วในภพอื่นได้โอกาส ปฏิสนธินั้น ย่อมมี เพ…

ในการศึกษาอภิธัมมาชนิดนี้ พบว่า การปฏิสนธิขึ้นอยู่กับกรรมเท่านั้น กรรมที่สัตว์กระทำในภพอื่นจะเป็นตัวกำหนดการเกิด อีกทั้งยังมีการกล่าวถึงคตินิมิตและการปรากฏขอ…

…บาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 133 ที่เป็นอนาคตนั้น เป็นอารมณ์ที่บุคคลยังไม่ได้เสวย เหมือนกรรมและ กรรมนิมิตที่เป็นอดีต และทั้งจะเป็นอารมณ์ที่มาสู่คลอง เหมือนกรรม นิมิตและคตินิมิตที่เป็นปัจจุบันก…

ในหน้าที่ 133 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา จะมีการกล่าวถึงการทำความเข้าใจในกรรมและกรรมนิมิต การอธิบายของสถานะกรรมว่าเป็นอะไรและมีอารมณ์อย่างไร ทั้งนี้ยังมีการจัดแบ่งประเภทของจิตแล…

… ทวาร ๖ อารมณ์ ๖ วิญญาณ ๖ วิถี 5 และวิสัยปวัติ ๖ ฯ ก็จิตที่พ้นจากวิถี มีวิสัยปวัติ ๓ อย่าง ด้วยอำนาจกรรม กรรมนิมิต และคตินิมิตฯ บรรดานักกะ 5 หมวดนั้น วัตถุ ทวาร * พระราชากวี ปัจจุบันเป็น พระธรรมบัณฑิต (มา…

…มวด ได้แก่ วัตถุ ทวาร อารมณ์ วิญญาณ วิถี และวิสัยปวัติ ซึ่งสะท้อนถึงความเข้าใจในความเป็นไปในชีวิตและกรรมที่ส่งผลต่อจิตใจ ทั้งยังมีการนำเสนอการทำงานของกรรมที่เกี่ยวข้องกับนักกะเหล่านี้ในบริบทต่างๆ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 177 [อุปมาตทาลัมพนะติดตามชนกกรรม] เปรียบเหมือนเด็กผู้อ่อนนั้น แม้เมื่อตามบิดา หรือบุคคลผู้เช่น กับบิดาไป ก็ไม่ติดตามเขาไปยังที่ที่ตน…

ในเนื้อหาของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา กล่าวถึงจิตอันติดตามกรรมที่เหมือนเด็กอ่อนที่ตามบิดาไปยังสถานที่ที่ตนคุ้นเคย โดยเฉพาะในเรื่องตัณหาที่เกี่ยวข้องกับความรักทางก…

…พราะพระ อริยบุคคลเบื้องต่ำยังไม่ได้บรรลุสมาบัติสูงๆ ขึ้นไป และเพราะบุคคล (พระอริยบุคคล) เบื้องสูง มีกรรมกิเลสสงบระงับแล้ว โดยการเข้า ถึงความเป็นบุคคลอื่นจากพระโสดาบันเป็นต้น ด้วยความดับสนิทแห่ง กรรมกิเลสท…

บทนี้กล่าวถึงการศึกษาถึงความเข้าใจในอภิธรรมเกี่ยวกับปฏิสนธิวิญญาณและคำว่า ทิฏฐิ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการศึกษาของพระขีณาสพและสภาพจิตของพระอริยบุคคลในมรรคและผล โดยเน้นช่วงสำคัญเกี่ยวกับการเข้าถึงความเป็นบุค

…ุตตสังคหะ (คือการสงเคราะห์จิตที่พ้นจากวิถี) บัณฑิต พึงทราบจตุกกะ ๔ หมวด ดังนี้ คือ ภูมิ ๔ ปฏิสนธิ ๔ กรรม ๔ ความเกิดแห่งมรณะ ๔ ฯ บรรดาจตุกกะ ๔ หมวดเหล่านั้น ชื่อว่า ภูมิ มี ๔ คือ อบายภูมิ ภูมิแห่งอบาย ๑ กา…

ในบทที่ 5 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี นี้เฉลยแนวคิดเรื่องวิถีมุตตสังคหะ และจตุกกะ ๔ หมวดต่าง ๆ ที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ศึกษาพุทธศาสนา เพื่อให้เข้าใจเกี่ยวกับภูมิ ๔ ที่ทำให้เกิดการเวียนว่ายตายเกิดได้อย่าง

…อารมณ์อย่างเดียวกัน ในชาติหนึ่ง เหมือนอย่างนั้นนั่นแล นี้เป็นหมวด ๔ แห่งปฏิสนธิในอธิการนี้ ฯ [อธิบายกรรม ๑๒ อย่าง ન ชื่อว่ากรรม มี 4 อย่าง ด้วยอำนาจแห่งกิจ (คือให้ผลตามกิจ) คือชนกกรรม กรรมที่ให้เกิด ๑ อุป…

… โดยมีการวิเคราะห์อายุของเทวดาต่างๆ ที่สำคัญในชั้นอากาสานัญจาตนะ และชั้นวิญญาณัญจายตนะ พร้อมกล่าวถึงกรรม 12 อย่างที่เกี่ยวข้องกับการเกิดและสนับสนุนอำนาจแห่งกิจ กระบวนการที่เกิดขึ้นในวงจรของชีวิต ในบทนี้เร…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 193 กรรมที่ตัดรอน ๑, ด้วยปริยายแห่งการให้ผล (คือให้ผลตามลำดับมี ๔ คือ) ครุกกรรม กรรมหนัก ๑ อาสันนกรรม กรรมที…

ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ได้มีการอธิบายเกี่ยวกับกรรมว่าแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก โดยกรรมสามารถแบ่งได้ตามลำดับการให้ผลและอำนาจแห่งฐานะที่ให้ผล เช่น อกุศลก…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 195 กรรมเหมือนกันฯ แม้อรูปวจรกุศลนั้น ที่เป็นภาวนามัย ซึ่งอัปปนา ก็มี 4 อย่างโดยความต่างแห่งอารมณ์ ฯ บรรดากร…

บทนี้ศึกษาเรื่องกรรมและวิบากในบริบทของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยกล่าวถึงกรรมที่เป็นอรูปวจรกุศลและความแตกต่างของอารมณ์ที่มีผ…