กรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 86 / 151

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 132 ปฏิสนธิด้วยกำลังแห่งกรรมอย่างเดียวเท่านั้น ในสัจจสังเขปว่า กรรมอันใด ที่สัตว์กระทำแล้วในภพอื่นได้โอกาส ปฏิสนธินั้น ย่อมมี เพ…

ในการศึกษาอภิธัมมาชนิดนี้ พบว่า การปฏิสนธิขึ้นอยู่กับกรรมเท่านั้น กรรมที่สัตว์กระทำในภพอื่นจะเป็นตัวกำหนดการเกิด อีกทั้งยังมีการกล่าวถึงคตินิมิตและการปรากฏขอ…

…บาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 133 ที่เป็นอนาคตนั้น เป็นอารมณ์ที่บุคคลยังไม่ได้เสวย เหมือนกรรมและ กรรมนิมิตที่เป็นอดีต และทั้งจะเป็นอารมณ์ที่มาสู่คลอง เหมือนกรรม นิมิตและคตินิมิตที่เป็นปัจจุบันก…

ในหน้าที่ 133 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา จะมีการกล่าวถึงการทำความเข้าใจในกรรมและกรรมนิมิต การอธิบายของสถานะกรรมว่าเป็นอะไรและมีอารมณ์อย่างไร ทั้งนี้ยังมีการจัดแบ่งประเภทของจิตแล…

… ทวาร ๖ อารมณ์ ๖ วิญญาณ ๖ วิถี 5 และวิสัยปวัติ ๖ ฯ ก็จิตที่พ้นจากวิถี มีวิสัยปวัติ ๓ อย่าง ด้วยอำนาจกรรม กรรมนิมิต และคตินิมิตฯ บรรดานักกะ 5 หมวดนั้น วัตถุ ทวาร * พระราชากวี ปัจจุบันเป็น พระธรรมบัณฑิต (มา…

…มวด ได้แก่ วัตถุ ทวาร อารมณ์ วิญญาณ วิถี และวิสัยปวัติ ซึ่งสะท้อนถึงความเข้าใจในความเป็นไปในชีวิตและกรรมที่ส่งผลต่อจิตใจ ทั้งยังมีการนำเสนอการทำงานของกรรมที่เกี่ยวข้องกับนักกะเหล่านี้ในบริบทต่างๆ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 177 [อุปมาตทาลัมพนะติดตามชนกกรรม] เปรียบเหมือนเด็กผู้อ่อนนั้น แม้เมื่อตามบิดา หรือบุคคลผู้เช่น กับบิดาไป ก็ไม่ติดตามเขาไปยังที่ที่ตน…

ในเนื้อหาของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา กล่าวถึงจิตอันติดตามกรรมที่เหมือนเด็กอ่อนที่ตามบิดาไปยังสถานที่ที่ตนคุ้นเคย โดยเฉพาะในเรื่องตัณหาที่เกี่ยวข้องกับความรักทางก…

…พราะพระ อริยบุคคลเบื้องต่ำยังไม่ได้บรรลุสมาบัติสูงๆ ขึ้นไป และเพราะบุคคล (พระอริยบุคคล) เบื้องสูง มีกรรมกิเลสสงบระงับแล้ว โดยการเข้า ถึงความเป็นบุคคลอื่นจากพระโสดาบันเป็นต้น ด้วยความดับสนิทแห่ง กรรมกิเลสท…

บทนี้กล่าวถึงการศึกษาถึงความเข้าใจในอภิธรรมเกี่ยวกับปฏิสนธิวิญญาณและคำว่า ทิฏฐิ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการศึกษาของพระขีณาสพและสภาพจิตของพระอริยบุคคลในมรรคและผล โดยเน้นช่วงสำคัญเกี่ยวกับการเข้าถึงความเป็นบุค

…ุตตสังคหะ (คือการสงเคราะห์จิตที่พ้นจากวิถี) บัณฑิต พึงทราบจตุกกะ ๔ หมวด ดังนี้ คือ ภูมิ ๔ ปฏิสนธิ ๔ กรรม ๔ ความเกิดแห่งมรณะ ๔ ฯ บรรดาจตุกกะ ๔ หมวดเหล่านั้น ชื่อว่า ภูมิ มี ๔ คือ อบายภูมิ ภูมิแห่งอบาย ๑ กา…

ในบทที่ 5 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี นี้เฉลยแนวคิดเรื่องวิถีมุตตสังคหะ และจตุกกะ ๔ หมวดต่าง ๆ ที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ศึกษาพุทธศาสนา เพื่อให้เข้าใจเกี่ยวกับภูมิ ๔ ที่ทำให้เกิดการเวียนว่ายตายเกิดได้อย่าง

…อารมณ์อย่างเดียวกัน ในชาติหนึ่ง เหมือนอย่างนั้นนั่นแล นี้เป็นหมวด ๔ แห่งปฏิสนธิในอธิการนี้ ฯ [อธิบายกรรม ๑๒ อย่าง ન ชื่อว่ากรรม มี 4 อย่าง ด้วยอำนาจแห่งกิจ (คือให้ผลตามกิจ) คือชนกกรรม กรรมที่ให้เกิด ๑ อุป…

… โดยมีการวิเคราะห์อายุของเทวดาต่างๆ ที่สำคัญในชั้นอากาสานัญจาตนะ และชั้นวิญญาณัญจายตนะ พร้อมกล่าวถึงกรรม 12 อย่างที่เกี่ยวข้องกับการเกิดและสนับสนุนอำนาจแห่งกิจ กระบวนการที่เกิดขึ้นในวงจรของชีวิต ในบทนี้เร…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 193 กรรมที่ตัดรอน ๑, ด้วยปริยายแห่งการให้ผล (คือให้ผลตามลำดับมี ๔ คือ) ครุกกรรม กรรมหนัก ๑ อาสันนกรรม กรรมที…

ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ได้มีการอธิบายเกี่ยวกับกรรมว่าแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก โดยกรรมสามารถแบ่งได้ตามลำดับการให้ผลและอำนาจแห่งฐานะที่ให้ผล เช่น อกุศลก…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 195 กรรมเหมือนกันฯ แม้อรูปวจรกุศลนั้น ที่เป็นภาวนามัย ซึ่งอัปปนา ก็มี 4 อย่างโดยความต่างแห่งอารมณ์ ฯ บรรดากร…

บทนี้ศึกษาเรื่องกรรมและวิบากในบริบทของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยกล่าวถึงกรรมที่เป็นอรูปวจรกุศลและความแตกต่างของอารมณ์ที่มีผ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 197 นี้เป็นหมวด ๔ แห่งกรรมในอธิการนี้ ฯ [กำหนดความตายด้วยเหตุ ๔ อย่าง] ชื่อว่าความเกิดแห่งมรณะ (คือความเกิดตาย) มี ๔ อย่าง คือ…

บทนี้กล่าวถึงกรรมที่มีส่วนทำให้เกิดความตาย โดยแบ่งออกเป็น 4 ประเภท และอธิบายถึงการปรากฏของนิมิตพร้อมการเปลี่ยนแปลงของ…

…ย่อมได้ในเวลา นั้น เพราะทำอธิบายไว้ดังนี้ กามาวจรปฏิสนธิ จึงได้มีอารมณ์เป็นปัจจุ บันและอดีต ซึ่งเป็นกรรมนิมิตและคตินิมิตที่ทวาร ๖ ถือเอาฯ ส่วน กรรมเป็นอดีตอย่างเดียว ฯ และกรรมนั้นอันมโนทวารถือเอาแล้วๆ ก็ …

…สัยเป็นรากฐาน อธิบายเกี่ยวกับการเกิดและการตายโดยอ้างอิงถึงอารมณ์ที่เป็นปัจจุบันและอดีตที่สัมพันธ์กับกรรมและการปฏิสนธิของสัตว์ต่างๆ มีการจำแนกประเภทของสัตว์ที่มีปฏิสนธิเป็นรูปและอรูป รวมถึงการชี้ให้เห็นควา…

…ู้หาจักษุมิได้เลย แม้ก็จริง ถึงอย่างนั้น แม้ในกาล ที่ควรเกิดอวัยวะมีจักษุเป็นต้น สัตว์ผู้มีจักษุ อันกรรมที่ให้ปฏิสนธิ ซึ่งมีความสามารถถูกกรรมที่ขัดขวางการเกิดจักษุกางกั้นเสียแล้ว หรือ กรรมแม้นอกนี้ไม่ให้บ…

…ธิบายการเกิดของสัตว์ที่มีอาการบกพร่องในการมองเห็นหรือได้ยิน เช่น คนบอดแต่กำเนิด และคนหนวก โดยเน้นถึงกรรมที่ส่งผลต่อการเกิดของอวัยวะต่าง ๆ และการวิเคราะห์ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับผู้มีความบกพร่อง ตั้งแต่การเกิ…

…ละมนุษย์ ย่อมไม่มี จริงอย่างนั้น กาฬนาคราช พระเจ้ามันธาตุ และพวกยักษ์บางพวกมี อายุยืนนาน" ฯ แท้จริง กรรมเท่านั้น ชื่อว่าเป็นประมาณในอบายทั้งหลาย เพราะพวกสัตว์ผู้เกิดในอบายนั้น ไม่มีการเคลื่อนไปตลอดเวลาที่…

…ึ่งมีความเกี่ยวข้องกับภุมมเทวดา โดยที่เนื้อหาสื่อถึงการไม่มีการกำหนดอายุของสัตว์อบายและมนุษย์ รวมถึงกรรมที่กำหนดอายุในอบาย การพูดถึงความแตกต่างของสัตว์ในอบายที่มีอายุยืนนานและอายุน้อย นอกจากนี้ยังนำเสนอมุ…

…ละจุติจิต) เหมือนกัน ทีเดียว โดยภูมิ ชาติ สัมปยุตธรรมและสังขาร ฯ บทว่า เอกชาติย คือ ในภพ ๑ ฯ [อธิบายกรรม ๔ มีชนกกรรมเป็นต้น] บัดนี้ เพื่อจะแสดงกรรมโดยอาการ ๕ ท่านอาจารย์จึงเริ่มคำ เป็นต้นว่า "ชนก" ฯ กรรมท…

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์กรรม ๔ ประเภท ได้แก่ ชนกกรรม อุปัตถัมภกกรรม อุปปีฬกกรรม และอุปฆาตกกรรม รวมถึงบทบาทของเจตนากุศลและอกุศล ท…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 216 บรรดาครุกรรมเป็นต้นเหล่านั้น จะเป็นกุศลกรรมหรืออกุศล กรรมก็ตามที บรรดาครุกรรมและไม่ใช่ครุกรรม กรรมมีการฆ่า มารดา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเรียนรู้และวิเคราะห์กรรมประเภทต่าง ๆ ในอภิธัมมัตถ โดยเฉพาะครุกรรม ซึ่งแบ่งออกเป็นกุศลกรรมและอกุศลกรรม รวมถึงการให้ผลที่เกิดจ…

… โคตัวที่อยู่ใกล้ประตูคอก โดยที่สุด แม้เป็นโคที่แก่ทุรพลภาพ โคตัวนั่นแล ย่อมออกก่อนกว่า ฉันใด เมื่อ กรรมที่เป็นกุศลและอกุศลเหล่าอื่นจากครุกกรรม แม้มีอยู่ อาสันนกรรม นั้นแล ย่อมให้ผลก่อน เพราะอยู่ใกล้มรณกา…

เนื้อหาว่าด้วยอธิบายกรรม ๔ ประเภทในอภิธรรม เช่น ทิฏฐธัมมเวทนียะ ซึ่งจัดอยู่ในกรรมที่ให้ผลในภพปัจจุบัน รวมถึงกรรมที่ออกผลในภพ…

…มัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 219 ถูกเจตนานั้นเข้าไปตัดรอน ชื่อว่าอปราปริยเวทนียกรรม (คือกรรมให้ ผลในภพต่อ ๆ ไป)ฯ แต่กรรมทั้ง ๒ เบื้องต้น และแม้กรรมที่ ๓ ที่ล่วงกาลของตน ๆ ไปแล้ว เมื่อ…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีมีการพูดถึงความหมายของกรรมและอโหสิกรรมซึ่งเป็นแนวคิดสำคัญในพระพุทธศาสนา กรรมสามารถแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่นกายกรรม วจีกรรม เ…

…ิดในกาม กล่าวคือรส ฯ สองบทว่า กายวิญฺญตฺติสงฺขาเต กายทวาร ความว่า เพราะ ประพฤติเป็นส่วนมากในทวารแห่งกรรม กล่าวคือกายวิญญัติ เพราะให้ ผู้อื่นรู้ความประสงค์ด้วยกาย และตนเองก็รู้ได้ด้วยกาย คือเป็นวิการ แห่งก…

…จฉาจาร ซึ่งรวมถึงการประพฤติผิดในกามรวมถึงการดื่มสุรา. นอกจากนี้ยังพูดถึงความเชื่อมโยงระหว่างเจตนากับกรรมที่ส่งผลต่อวิญญัติในชีวิต.

…ัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 221 นั้น ๆ เมื่อท่านจะกล่าวเพียงคำว่า "ถ้าเมื่อเป็นเช่นนั้นไม่ควร กำหนดกรรมและทวาร ฯ ก็กรรมที่เป็นไปในกายทวาร ท่านเรียกว่า กายกรรมฯ และทวารที่เป็นทางแห่งความเป็นไปของกายกรรม ท…

เนื้อหาในบทความนี้กล่าวถึงการกำหนดกรรมและทวาร โดยอธิบายถึงความหมายและความสัมพันธ์ระหว่างกายกรรมและวจีกรรม กายกรรมมีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระ…

…งไป ด้วยความสำคัญว่า เป็นของ ของตนๆ เท่านั้น และอทินนาทานของเหล่าชนผู้ชอบคัดค้านความ สัมพันธ์กันแห่งกรรมและผลของกรรม ย่อมมีด้วยโมหมูลจิตฯ แม้ใน มุสาวาทเป็นต้น บัณฑิตพึงประกอบคำตามสมควรอย่างนั้นฯ ท่าน อาจา…

…อปราบคนชั่วตามกฎหมาย นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการใช้สอยของจากบุญกิริยาวัตถุและการรักษาศีลที่เกี่ยวข้องกับกรรมและผลกรรม โดยอาจารย์เน้นย้ำถึงความสำคัญของทาน ศีล และภาวนาอันเป็นกระบวนการในการทำให้เกิดกรรมดีในใจขอ…