หน้าหนังสือทั้งหมด

ธาตุกระทบและอายตนะ
147
ธาตุกระทบและอายตนะ
…ญญาณธาตุ 1. รูปธาตุ 7. จักขุธาตุ 2. สัททธาตุ 8. โสตธาตุ 14. โสตวิญญาณธาตุ 3. คันธธาตุ 9.มานธาตุ 15. ฆานวิญญาณธาตุ 4. รสธาตุ 10. ชิวหาธาตุ 16. ชิวหาวิญญาณธาตุ 5. โผฏฐัพพธาตุ 11. กายธาตุ 17. กายวิญญาณธาตุ …
เบื้องต้นของการศึกษาในเรื่องธาตุกระทบ พบว่าอายตนะภายนอกและอายตนะภายในมีการกระทบกันซึ่งเกิดจากการรับรู้ทางประสาทต่างๆ รวมถึงจักขุวิญญาณธาตุและธาตุสัมผัสทั้ง 6 ซึ่งส่งผลต่อการสร้างบาปและบุญในชีวิตประจำว
วิญญาณธาตุและการรับรู้ในพระพุทธศาสนา
152
วิญญาณธาตุและการรับรู้ในพระพุทธศาสนา
…องสังขารธรรม หากผู้ไม่มีสติปัญญากำกับก็ยึดมั่นถือมั่น ส่วนผู้มี สติปัญญากำกับก็ไม่ยึดมั่นถือมั่น 3. ฆานวิญญาณธาตุ เป็นนามธรรม มีหน้าที่รับกลิ่น องค์ธรรมได้แก่ ฆานวิญญาณจิต 2 ดวง คือ ดวงบุญ และดวงบาป เกิด…
…พระพุทธศาสนาที่มีการอธิบายว่ามีหน้าที่การรับรู้ตามความรู้สึกห้าอย่าง ได้แก่ จักขุวิญญาณ, โสตวิญญาณ, ฆานวิญญาณ, ชิวหาวิญญาณ และ กายวิญญาณ ซึ่งมีผลกระทบต่อความทุกข์ในชีวิตและการอุปาทานที่เกิดจากการยึดมั่นใ…
บทที่ 8 อินทรีย์ 22
158
บทที่ 8 อินทรีย์ 22
…แก่ จักขุปสาทรูป เป็นรูปธรรม 2. โสตินทรีย์ มีหน้าที่เอาไว้รับเสียง ได้แก่ โสตปสาทรูป เป็นรูปธรรม 3. ฆานินทรีย์ มีหน้าที่เอาไว้รับกลิ่น ได้แก่ ฆานปสาทรูป เป็นรูปธรรม 4. ชิวหินทรีย์ ความเป็นใหญ่ในเรื่องของ…
…ั้งหมดมีหน้าที่เฉพาะที่ไม่แทรกแซงกัน อธิบายองค์ประกอบของอินทรีย์ 22 ได้แก่ จักขุนทรีย์, โสตินทรีย์, ฆานินทรีย์, และชิวหินทรีย์ ที่รับรู้ได้ทั้งสี เสียง กลิ่น และรสตามลำดับ สำหรับผู้ที่ต้องการศึกษาเพิ่มเ…
โสตินทรีย์และบทบาทของอวัยวะสัมผัส
161
โสตินทรีย์และบทบาทของอวัยวะสัมผัส
…ผู้เลี้ยง มีสี กลิ่น รส โอชา เป็นบริวารแวดล้อม เป็นวัตถุที่เกิดแห่งโสตวิญญาณให้ได้รับเสียงทั้งปวง 3.ฆานินทรีย์ มีหน้าที่รับกลิ่น ได้แก่ ฆานปสาทรูป เป็นรูปธรรม ฆานปสาท เป็นสุขุมรูป ตั้งอยู่ใน ประเทศมีสัณฐ…
…ทของอวัยวะสัมผัสต่างๆ ในการรับเสียง กลิ่น รส สัมผัส และการรับรู้ด้านอารมณ์ ซึ่งประกอบด้วยโสตินทรีย์ ฆานินทรีย์ ชิวหินทรีย์ กายินทรีย์ และมนินทรีย์ โดยอธิบายถึงลักษณะการทำงานและความสำคัญของโสตปสาทและส่วนท…
ตารางสรุปอินทรีย์
171
ตารางสรุปอินทรีย์
…การเห็น กรุปสาท รับสี 2. โสตินทรี การได้ยิน โชตปลาท บรียง หน้าที ลักษณะ หัวเหา สีใส วงแหวนก้นหอย 3. ฆานินทรีย์ การรัก น ฆานปสาท รับกลิ่น กีบเท้าแพะ 4. ชิวหินทรีย์ การรส ชิวหาปสาท รับรส กลีบดอกบัว 5. กายิ…
ตารางสรุปอินทรีย์ 22 ประการที่เกี่ยวกับการรับรู้และอารมณ์ของมนุษย์ เริ่มจากการเห็น (จักขุนทรีย์) และการได้ยิน (โสตินทรีย์) ไปจนถึงความสุขและความทุกข์ทั้งทางกายและใจ และการรู้แจ้งในอริยสัจ 4 อินทรีย์แต
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
173
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
…มารถจัดแบ่งได้ทั้งหมด 5 หมวด ดังนี้คือ 1. หมวดที่เป็นอายตนะ ได้แก่ อินทรีย์ 6 ประกอบด้วย จักขุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กายะ 2. หมวดที่เป็นภาวะ ได้แก่ อินทรีย์ 3 ประกอบด้วย อิตถี ปุริส ชีวิต 3. หมวดที่เป็นเวทนา ไ…
ในพุทธศาสนา อินทรีย์สามารถจัดประเภทได้เป็น 5 หมวด ได้แก่ อินทรีย์อายตนะ 6 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้โดยการมองเห็น เสียง กลิ่น รส รูปร่าง และการสัมผัส. อินทรีย์ภาวะ 3 เกี่ยวข้องกับเพศ ชายหญิงและชีวิต.
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
212
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
…ญาณมี 6 ประการ คือ 1. จักขุวิญญาณ (ความรู้แจ้งอารมณ์ทางตา) 2. โสตวิญญาณ (ความรู้แจ้งอารมณ์ทางหู) 3. ฆานวิญญาณ (ความรู้แจ้งอารมณ์ทางจมูก) 4. ชิวหาวิญญาณ (ความรู้แจ้งอารมณ์ทางลิ้น) 5. กายวิญญาณ (ความรู้แจ้…
ปฏิจจสมุปบาท ประกอบด้วย 12 องค์ที่สำคัญ ได้แก่ อวิชชา (ความไม่รู้), สังขาร (ความคิดปรุงแต่งและการแสดงออก) และวิญญาณ (การรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ) ซึ่งมีการจำแนกไว้เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา นอกจากนี้ยังมีการส
อายตนะ 12: การติดต่อของจิตและอารมณ์
241
อายตนะ 12: การติดต่อของจิตและอารมณ์
…ขุปสาท หรือจักขุประสาท 2) โสตายตนะ แดนติดต่อ คือ หู หมายถึง ประสาทที่รับฟังเสียงได้ อยู่ในช่องหู 3) ฆานายตนะ แดนติดต่อคือ จมูก หมายถึง ประสาทที่สูดกลิ่นได้อยู่ในช่องจมูก 4) ชิวหายตนะ แดนติดต่อคือ ลิ้น หม…
อายตนะ 12 แบ่งออกเป็นอายตนะภายใน 6 ประเภท ได้แก่ ตา, หู, จมูก, ลิ้น, กาย, ใจ และอายตนะภายนอก 6 ประเภท ได้แก่ รูป, เสียง, กลิ่น, รส, สัมผัส, ธรรมารมณ์ อายตนะภายในคือช่องรับรู้ที่เชื่อมต่อจิตกับอารมณ์ ส
ธาตุ 18 และลักษณะของมัน
242
ธาตุ 18 และลักษณะของมัน
…กขุวิญญาณธาตุ คือ ธาตุรับรู้ หรือเห็น รูป สี และสัณฐาน โสตวิญญาณธาตุ คือ ธาตุรับรู้ หรือได้ยินเสียง ฆานวิญญาณธาตุ คือ ธาตุรับรู้ หรือได้กลิ่น 232 DOU สมาธิ 8 วิ ปั ส ส น า กัมมัฏฐาน
…ุ ที่แสดงถึงสิ่งที่ก่อให้เกิดความรู้สึก และธาตุรับรู้ ที่ครอบคลุมจักขุวิญญาณธาตุ, โสตวิญญาณธาตุ, และฆานวิญญาณธาตุ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้และความเข้าใจในประสบการณ์ต่างๆ ทั้งที่มาจากภายนอกและภายในจิตใจ
การทำงานของทวารในร่างกายมนุษย์
245
การทำงานของทวารในร่างกายมนุษย์
3. ฆานทวาร ที่ขอจมูกข้างในทั้งซ้ายและขวา จะเห็นฆานประสาท (ฆานปสาท) ซึ่งทำ หน้าที่เป็น ฆานายตนะ ทำหน้าที่รั…
เนื้อหานี้ละเอียดเกี่ยวกับทวารในร่างกายมนุษย์ โดยแบ่งตามประเภท เช่น ฆานทวารที่รับกลิ่น มีลักษณะคล้ายกวางหรือปีกใส สะอาด อีกทั้งยังมีชิวหาทวารที่รับรสและกระจายอยู่ทั่วลิ้น …
ดวงอินทรีย์ในมนุษย์
247
ดวงอินทรีย์ในมนุษย์
หมวดที่ 1 มีดวงอินทรีย์ 6 ดวง คือ จักขุนทรีย์ เห็นเป็นใหญ่ โสตินทรีย์ ฟังเป็นใหญ่ ฆานินทรีย์ ดมกลิ่นเป็นใหญ่ ชิวหินทรีย์ ลิ้มรสเป็นใหญ่ กายินทรีย์ สัมผัสเป็นใหญ่ มนินทรีย์ ใจเป็นใหญ่ ทั…
บทความนี้เจาะลึกถึงดวงอินทรีย์ 6 ดวง และ 3 ดวงในมนุษย์ที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมประสาทสัมผัสต่าง ๆ เช่น ตา หู ลิ้น กาย และใจ โดยอธิบายลักษณะของดวงอินทรีย์ที่แสดงถึงเพศชายและเพศหญิง รวมถึงบทบาทของชีวิต
ธรรมะเพื่อประชา: อาทิตตปริยายสูตร
394
ธรรมะเพื่อประชา: อาทิตตปริยายสูตร
…้อนเพราะความโศก ความรำพัน ความทุกข์กายทุกข์ใจ ความคับแค้นใจ โสตเป็นของร้อน เสียงทั้งหลายเป็นของร้อน ฆานะเป็น ของร้อน กลิ่นทั้งหลายเป็นของร้อน ชิวหาเป็นของร้อน รส ทั้งหลายเป็นของร้อน กายเป็นของร้อน โผฏฐัพ…
…ภาคเจ้าได้ทรงสอนเกี่ยวกับความร้อนที่เกิดขึ้นในชีวิต โดยอธิบายว่าทุกสิ่งเป็นของร้อน เช่น จักษุ, โสต, ฆานะ, ชิวหา, กาย และมนะ รวมทั้งความรู้สึกทุกข์และสุข ซึ่งเกิดจากราคะ, โทสะ และโมหะ ความร้อนในทุกด้านเป็…
ธรรมะเพื่อประชาชน
157
ธรรมะเพื่อประชาชน
…ิ่น รส สัมผัส และธรรมารมณ์ทั้งหลาย เมื่อเกิดการกระทบกัน จึงเกิดความ รู้แจ้งทางจักขุวิญญาณ โสตวิญญาณ ฆานวิญญาณ ชิวหาวิญญาณ กายวิญญาณ มโนวิญญาณ อายตนะนั้นเที่ยงหรือไม่เที่ยง” เมื่อพวกนางภิกษุณีตอบว่า “ไม่เ…
พระนันทกเถระได้เทศน์ให้ภิกษุณีฟังเกี่ยวกับอายตนะภายใน ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ และอายตนะภายนอก ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เมื่อสิ่งเหล่านี้เกิดการกระทบกันจะเกิดความรู้แจ้ง พระเถระได้ชี้ให้เ
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา
309
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา
…ต...รห์ วิคคหาทิ ปณฺฑิเตน ทฏฺฐพฺพ ฯ โสตวิญญาณ อาทิ เยส์ วิญญาณาห์ ตานิ โสตวิญญาณาที่นิ ๆ อาทิสทฺเทน ฆานชิวหากายวิญญาณาน คหณ์ ฯ ปิสทฺเทน น เกวล์ จกฺขุวิญญาณ วิคคหาก ทฏฺฐพฺพฤติ ญาเปติ ฯ อรหสฺส อนุติกุกมณ์ …
เนื้อหาในบทนี้เน้นการวิเคราะห์การทำงานของโสตวิญญาณและการรู้แจ้งของหู โดยมีการแบ่งปันแนวคิดเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างโสตวิญญาณและกายวิญญาณ พร้อมทั้งลงลึกเกี่ยวกับการรู้แจ้งและการได้รับข้อมูลผ่านการรั
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - หน้า 310
310
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - หน้า 310
…ิญญาณาธิฏฐิติ ฯ สุ สวเน พุธคมาทิตเถ กตฺตร อญฺเญ จ อุสโส ฯ ย์ ธมมชาติ นายติ... อิติ ตสฺมา ต ธมฺมชาติ ฆาน ๆ มายติ คนโธปาทานนฺติ วุตตตตา คนโธ ปาทานนฺติ อิท ฆายตีติ ปทสฺส วิวรณ์ ฯ คนฺธสฺส อุปาทาน คหณ์ คนโธปา…
เนื้อหานี้นำเสนอการอภิปรายเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยาและความเชื่อมโยงกับธมมชาติในชีวิตมนุษย์ โดยระบุว่า วิญญาณมีบทบาทสำคัญในการรับรู้และเข้าใจสรรพสิ่ง รวมทั้งการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับชีว
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา (ปฐโม ภาโค) - หน้า 350
350
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา (ปฐโม ภาโค) - หน้า 350
…ย์ ธมฺมชาติ จกฺขุนา ทฏฺฐพฺพ์ อิติ ตสฺมา ติ ธมมชาติ ทิฏฐิ รูปายตน์ ฯ โสเตน โสตพพฤติ สุติ สทฺทายตน์ ฯ ฆานาทินา มุนิตพฺพ์ เหต พนฺติ มุติ คนธาทิตย์ ฯ ทิฏฐิญา สุตสุจ อภิ.๘๐
เนื้อหารายละเอียดเกี่ยวกับอภิธรรมนั้นเกี่ยวข้องกับจิตและมโน โดยการศึกษาอย่างลึกซึ้งถึงจิตตสุชาติและกิจกรรมที่เกิดขึ้นจากมโนธาตุ เช่น กริยาและการมีสติในกิจกรรมต่างๆ นอกจากนี้ ยังมีการสำรวจเกี่ยวกับทวาร
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
119
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
…ตีรณ์ ฯ อารมณ์ ววตฺถปิยเต โวฏฐพัฒน์ ฯ วุจจิตถาติ วุฒิโต อตฺโถ ๆ วุจฺจติ อตฺโถ อเนน สทฺเทนาติ วจน โสตฆานอาวชุชนนฺตราทิสฺโท ฯ สุณาตีติ โสต์ ฯ มายติ คนโธปาทาน กโรติ ฆาน ฯ วจนสฺส อตฺโถ วจนตฺโถ จกฺขุวาทิทวาเร…
บทนี้ได้กล่าวถึงการวิเคราะห์อภิธรรมในเชิงลึก โดยมีการแยกแยะเกี่ยวกับธรรมะและกระบวนการทำงานของจิต เราจะมาดูถึงความสัมพันธ์ระหว่างสภาวะธรรมและจิตวิญญาณ รวมทั้งแนวทางการเข้าถึงความรู้ที่สูงขึ้นในทางพุทธศ
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
137
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
… โยชนา หน้า 137 จิตตุปปาทาน เต ตินาฬิกา ฯ กปจฺจโย ฯ กิจฺจเเทนาติมสฺส วิวรณ์ ปฏิสนธาที่....เภทนาติ ฯ ฆานเภเทนาติมสฺส วิวรณ์ ปฏิ...ปเภเทนาติ ฯ เอวสทฺโท น ปฏิสนธาที่ห์ อญฺญ์ ฐานนฺติ ญาเปติ ฯ ปฏิสนธาทโยติ จิ…
เอกสารนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับจิตตุปปาทาและปฏิสนธา รวมถึงคำอธิบายและเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับอภิธมฺมที่สำคัญ โดยมีการอภิปรายในหลายแง่มุมเกี่ยวกับการจัดประเภทและธรรมชาติของจิตใจ ผ่านการวิเคราะห์อย่
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
213
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
…อตฺถ ภูเว อตฺถิติ รูโป ฯ ภูเวติ อิท รูปตณฺหานิเสธนตฺถิ ปกขิตต์ ฯ ตัวตน นิสสยนตีติ ติวตฺถุ นิสสิตา ฯ ฆานาทีน ตย์ ฆานาทิตย์ ฆานาทิตย์ วชฺชิตา ฆานา...ชิตา ฯ จตฺตาโร วิธา ปการา เยส วิญญาณธาตุน อภิ.๑๓๑
บทความนี้เน้นการศึกษาหมายที่สำคัญในอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ที่สำรวจการวิเคราะห์เกี่ยวกับองค์ประกอบทางธรรมและแนวทางการเข้าใจภายในของวิญญาณธาตุประกอบด้วยคำอธิบายต่างๆ เช่น การกำหนดความสำคัญในสิ่งที่เป็นรูป
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - บทที่ 249
249
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - บทที่ 249
…จฺฉนฺตีติ กมฺม ๆ [๓๐๑] คนธรส โผฏฺฐพฺพานํ ปเท กถนฺติ อาห เสสานิตยาที่ ฯ เสสานิ คนธรส โผฏฺฐพฺพาลมพนาน ฆานา...ณานิ อิติ ตสฺมา เอเก...นิปิ อาปากมาคจฉนฺตีติ โยชนา ฯ เสสานีติ รูปสทฺเทหิ เสสานิ ฯ ปนสทฺโท วิเสสต…
บทนี้จากหนังสืออภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา กล่าวถึงแนวคิดทางอภิธรรมในเรื่องกรรมและความสัมพันธ์ของวิญญาณ โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับการนิสสยาที่ต้องเข้าใจและศึกษาอย่างละเอียด เช่น การอธิบายการเกิดขึ้นของวิญ