ทุกข : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 64 / 119

…ต์ อัปปมาณารมณ์ อุปปมาณ์ ปริตตารมณ์ อปปมาณ อปฺปมาณารมฺมณนฺติ อารมฺมณ จตุกเกน โยชิตตฺตา จตุตาโร นวกา ทุกขาปฏิปท์ ทนุธาภิญญ์ ปริตต์ ปริตตา รมฺมณ์ ทุกฺขาปฏิปท์ ทนฺธาภิญญ์ ปริตต์ อัปปมาณารมฺมณนฺต *อาทินา อารม…

ในบทนี้มีการสำรวจแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับอภิธัมมตถสงฺคหปาลียาในหลายมิติ ตั้งแต่การพิจารณาสังขารไปจนถึงการปรับวิธีการปฏิบัติธรรมเพื่อให้เข้ากับองค์ความรู้ในอภิธัมม โดยได้อ้างอิงถึงรายละเอียดต่างๆ ที่พบใน

… วิรติโย นาม ยถาวุฒิตทุจจริตหิ วิรมณ โต ๆ กโรติ ปรทุกฺเข สติ สาธน์ หทยเขา ชเนติ กีรติ วา วิกขิปติ ปรทุกข์ กิณาติ" วา ติ ที่สติ กิริยติ วา ทุกขิเตสุ ปสายตีติ กรุณา ฯ สา ปรทุกขาปนยนกามตา ลักขณาฯ ตาย หิ ปรทุ…

บทเนื้อหานี้มุ่งเน้นการศึกษาแนวคิดเบื้องต้นเกี่ยวกับอภิธรรมและการแบ่งประเภทธรรมเพื่อให้เข้าใจถึงธรรมชาติของจิตและการกระทำ โดยการลงลึกถึงเหตุการณ์ต่างๆ ที่ในการเรียนการสอนอภิธรรมและความหมายของการปฏิบัต

…ธมฺมตฺถสงฺคหฎีกา - หน้าที่ 116 ตติยปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 117 เวทนาสงฺคโห ฯ ทุกฺขโต จ สุขโต จ อญฺญา อทุกขมสุขาติ มการาคมวเสน ฯ นนฺ จ เทวมา ภิกฺขเว เวทนา สุขา ทุกฺขาติ วจนโต เทว เอว เวทนาติ ฯ สจจ์ ตมปน อนวช…

เนื้อหานี้พูดถึงการจำแนกประเภทของเวทนา อธิบายถึงเวทนาที่เกิดจากความรู้สึกต่างๆ เช่น สุข ทุกข์ และอทุกขมสุข โดยแบ่งออกเป็นหลายประเภทตามความสามารถในการรับรู้ ทั้งนี้ยังมีการเน้นย้ำถึงธรรมชาติและ…

… อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 117 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 118 นุภวนลักขณ์ ทุกข์ ฯ สภาวโต ปริกปปโต วา อิฏฐานุภวนลักขณ์ โสมนสส์ ฯ ตถา อนิฏฐานุภวนลักขณ์ โทมนสฺส์ ฯ มชฺฌตฺตา นุภวนลัก…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธรมตฺถสังคหฎีกาซึ่งแบ่งแยกมูลเหตุของทุกข์และสุข อธิบายลักษณะของทุกข์และสุขภายในหลักอภิธรรมและการแยกการเกิดขึ้นของแต่ละส่วน ว่าด้วยการดำรงอยู…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 197 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 198 เอกาวชุชนวีถีย์ สตฺตสุ ชวเนส สตฺตมชวนสมุฏฐานา วาโยธาตุ วิญญัตติวิการสหิตา ปฐมชว

…ี่ยวข้องเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจลึกซึ้งถึงธรรมชาติของจิตและการเกิดความรู้สึกในแต่ละประการของการมีชีวิต ทุกข้อความมีความสำคัญในการทำความเข้าใจการศึกษาอภิธรรมว่ามีผลต่อการดำเนินชีวิตอย่างไร รวมถึงวิธีการที่จิต…

… ตานิ กมมาทีน ก กตฺถ กทา จ รูปสมุฏฐานานติ อาห ตตฺถาติอาทิ ฯ ปฏิสนธิมุปาทายาติ ปฏิสนธิจิตฺตสฺส อุปปา ทุกขณ์ อุปาทาย ๆ ขณ ขณติ เอเกกสฺส จิตฺตสฺส ที่สุ ที่สุ ขณสุ ฯ นิรบุตรเมวาติ วุตต์ โหติ ฯ อปเร ปน จิตฺตสฺ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสังคหฎีกาและอภิธมฺมตฺถวิภาวินีอธิบายหลักการและการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน โดยแสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและรูป การทำความเข้าใจเกี่ยวกับสัจธรรมในพระพุทธศาสนา และแนวทางการพ

…เตสํ อารมฺมณานิ รูปายตนาที่นิวุตตานี ฯ อตฺตโน สภาวํ ธาเรนตีติ ธาตุโย ฯ อถวา ยถาสมุภว มเนกปฺปการ สสารทุกข์ วิทหนุติ ภารหาเรหิ วิย จ.ภาโร สตฺเตหิ ธิยนุติ ธริยนต์ อวสวตฺตนโต ทุกขวิธานมตฺตเมว เจตา สตฺเตหิ จ ส…

…การอธิบายถึงการเกิดและอายตนที่เกี่ยวข้องกับกายและอารมณ์ และอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และสสารทุกข์ รวมถึงการเข้าใจเจตนารมณ์ที่ส่งผลต่อการออกแบบเชิงจิตวิทยา เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับอภิธร…

…ิ อฏฐ อริยบุคคล สาเธนฺติ อสติ สจจปฏิเวธ เตส์ อริยภาวานุปคมนโต สติ จ ตสฺมึ เอกนฺเตน ตพภารูปคมนโต จ ฯ ทุกขสมุทย นิโรธมคฺคานเมว ปน ยถากกม พาธกฤตปภวตฺตนิสสรณฤต นิยยานิกฤติ น อญฺเญส์ พาธกาทิภาโวเยว จ ทุกฺขาที่…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ที่มีการต่อยอดในการวิเคราะห์สภาวะแห่งความทุกข์ สิ่งที่เป็นสาเหตุของทุกข์ และการเข้าถึงอริยสัจ ทั้งสี่ สรุปได้ว่า การปฏิบัติตามหลักการเหล่านี้ช่วย…

…น้าที่ 229 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 230 อาห จตฺตาริ อริยสจฺจานีติอาทิ ฯ ตตฺถ กุจจิตตฺตา ตุจฉาตา จ ทุกข์ ฯ กมมาทิปจฺจยสันนิฐาเน ทุกขุปปัตตินิมิตตตาย สมุทโย สมุเทติ เอตสฺมา ทุกฺขนฺติ กตฺวา ฯ ทุกฺขสฺส สมุท…

ในเนื้อหานี้ได้พูดถึงอภิธรรมและการศึกษาเกี่ยวกับทุกข์และวิธีการดับทุกข์ โดยมุ่งเน้นไปที่เจตสิกาและฤษีต่างๆ ที่สามารถตระหนักและพัฒนามนุษย์ให้ดีขึ้น ว่าด้…

…ปตตตา ฯ นามรูปตทุภยสมมูฬหวเสน หิ ๑. สี. ม. ทุกฺขวิจิตฺตตาการณตตา ฯ ๒. ส. ม. อิติสุทโท นตฺถิ ฯ ๓. ส. ทุกขนิโรธ... ฯ ๔. ส. ม. มโตติ มคฺโคติ ฯ ๕. ส. ม. วุตตาติ ฯ

เนื้อหานี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา พิจารณาเกี่ยวกับมรรคและเหตุแห่งทุกข์ในบริบทของข้อความสำคัญในพระพุทธศาสนา พร้อมทั้งวิเคราะห์ปรัชญาที่เกี่ยวข้องกับตณหาที่เป็นส่วนหนึ่งขอ…

…ิสัยคฺคหณมุปาทานํ โจราน หตุถปปตฺตสฺส คหณ์ วิย อปปิจฉตา ปฏิปกขา ตณฺหา สนฺโตสปฏิปกโข” อุปาทาน ปริเยสนาทุกขมูล ตัณหา อารกฺขาทุกฺขมูล อุปาทานนฺติ อยเมเตส์ วิเสโส ฯ กมฺมภูโว อุปปตฺติภโวติ ทวิโธ ภโว ๆ ตตฺถ ปฐโม…

…ภิธมฺมตฺถสงฺคหาที่มีการอธิบายถึงกลไกของตัณหาและอุปาทาน โดยมีการแบ่งประเภทและการพิจารณาหลายด้าน เช่น ทุกข์ประเภทต่างๆ ปัญหาของการเกิดขึ้นของตัณหา และความสัมพันธ์ระหว่างอุปาทานกับวิภาวินีในอภิธรรม การอภิปรา…

… หน้าที่ 267 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 268 อนิจจลักขณ์ ฯ อุทยวยปฏิปีฬนสงฺขาตทุกฺขภาโวเยว ลักขณนฺติ ทุกขลักขณ์ ฯ ปรปริก ปิตสฺส อตฺตโน จ อภาโว อนตฺตตา ฯ ตเทว ลกฺขนฺติ อนตฺตลกขณ์ ฯ ติณณ์ ลักขณาน อนุปสฺสนา อ…

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์อภิธรรมที่เกี่ยวข้องกับนิพพาน โดยมีการอธิบายลักษณะของทุกขลักษณ์, อนิจจา และการพัฒนาญาณต่างๆ โดยโยงเข้ากับหลักการทางพระพุทธศาสนา เช่น อนัตตา, อุทิศญาณ และปฏิส…

…ิตถารโต นมนลักขณ์ นามิ รุปปนลักขณ์ รูปนติอาทินา สังเขปโต จ ปริคคห ปญฺจตฺตลกขณาทิวเสน ปริจฺฉิชช คหณ์ ทุกขสัจจววตฺถาน ทิฏฐิ วิสุทธิ์ นาม นามรูปโต อญฺโญ อตฺตา นาม นตฺถิติ ทสฺสนฺโต ทิฏฐิ จ อตฺตทิฏฐิมลวิโสธนโต…

บทความนี้เน้นการศึกษาและวิเคราะห์เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ซึ่งเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญในทางอภิธรรมที่ช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าใจถึงจิตสำนึก การกระทำ และผลกระทบจากการกระทำในแง่ของธรรมชาติของสังขารต่างๆ การ

…า สงฺขาเรสุ เอต มม เอต์ สุขนฺติอาทินา นเยน ปวตฺติ กาม ภวตัณหาสงขาติ ตัณหาปณิธี ตณฺหาปตฺถนํ มญฺจนฺติ ทุกขาการทสฺสเนน ปริจจชนฺตี ปณิธิรหิตาการานุปสฺสนโต อปปณิหิตานุปสฺสนา นาม ฯ ตสมาติ ยสฺมา เอตาส์ ติสฺสนุน …

บทนี้กล่าวถึงประเด็นต่าง ๆ ของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยเน้นถึงหลักการเช่น อนิจจาและสุญญตา รวมถึงมุมมองต่อวิปัสสนา ความฝึกฝนเกี่ยวกับความไม่แน่นอนของวัตถุ และการเข้าใจจิตใจในเชิงลึก สำหรับผู้ที่ศึกษาอภ

… ฯ ราค โทสโมหานนฺติ โมหคหณ์ ราคโทเสกฏฐ โมห์ สนธายาติ ทฏฺฐพฺพฯ ขีณา จตฺตาโร อาสวา เอตสสาติ ขีณาสโว ๆ ทุกขิณารเหตุ อคฺคตฺตา อคฺคทกฺขิเณยโย สพฺเพสมปีติ จตุนฺนสฺปิ อริยบุคคลาน ๆ จิตตเจตสิกาน อปปวตฺติสงขาตสฺส …

…มฺมตฺถสงฺคหปาลีและอภิธมฺมตฺถวิภาวินี รวมทั้งการอธิบายถึงเหตุที่ทำให้เกิดสภาวะแห่งความสุขและการพ้นจากทุกข์ นอกจากนี้ยังเกิดเหตุที่เน้นเรื่องของการควบคุมอารมณ์และการทำใจให้สงบ ทั้งนี้นำเสนอแนวคิดเพื่อให้ผู้…

…รีย์ แห่งเวไนยสัตว์ผู้มีปัญญินทรีย์ยังไม่ แก่กล้า ชื่อว่าอาสยะ ฯ ก็การแสดงพระธรรมอันจะนำสัตว์ออกจาก ทุกข์ทั้งปวง โดยหัวข้อคือยาน ๓ แห่งพระผู้มีพระภาค ผู้มีพระหฤทัย มิได้เพ่งลาภสักการะเป็นต้น แก่เหล่าสัตว์…

…ะ ที่เกี่ยวข้องกับพระผู้มีพระภาคและความสัมพันธ์กับเวไนยสัตว์ โดยการแสดงพระธรรมเพื่อช่วยให้หลุดพ้นจากทุกข์.

…วยอำนาจแห่งนัยที่เจือปน ด้วยอารมณ์และปฏิปทา โดยนัยมีอาทิว่า ทนขาปฏิปท์ ทนุธาภิญญ์ ปริตต์ ปริตตารมณ์ ทุกขาปฏิปท์ ทนุธาภิญญ์ ปริตต์ อป มาณารมฺมณ์ ดังนี้ จึงรวมเป็นนวกนัย ๒๕ ดังนี้ ฯ วิบากที่ฌาน พิเศษให้เกิด…

บทที่ 55 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี รวมประเด็นต่างๆ เกี่ยวกับนวกนัยและความแตกต่างในวิบากจิตที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติของพุทธศาสนา เช่น การเข้าใจอารมณ์และปฏิปทาที่ส่งผลต่อการบรรลุธรรม รวมถึงการแสดงออกของจิ

…ที่กล่าวแล้ว ฯ [อธิบายอัปปมัญญาเจตสิก] ය ธรรมชาติชื่อว่ากรุณา เพราะอรรถว่า กระทำในเมื่อคนอื่น มีความทุกข์ คือให้เกิดความลำบากใจของคนดีทั้งหลาย หรือเพราะ กระจาย คือช่วยสลัดทุกข์ของอื่น หรือเพราะอรรถว่า บีบ…

…ดในกาม นอกจากนี้ยังอธิบายถึงธรรมะเกี่ยวกับสัมมาทิฏฐิและการในวัตถุ ซึ่งได้แก่การมีความกรุณาในการบำบัดทุกข์ของผู้อื่น ว่าด้วยลักษณะของความกรุณาที่มีต่อผู้อื่นในเวลาที่มีทุกข์ เบียดเบียนทุกข์ของคนอื่นนั้นอาจ…

…บาทที่ สหรคตด้วยเวทนามีสุขเป็นต้นนั้น ด้วยสามารถแห่งการจำแนก ชื่อว่า เวทนาสังคหะฯ เวทนาอื่นจากสุขและทุกข์ ชื่อว่าอทุกขมสุข ด้วย สามารถสนธิกิริโยปกรณ์ ลงม อาคมฯ ถามว่า ก็เวทนามี ๒ เท่านั้น โดยบาลีว่า ดูก่อ…

…ิเคราะห์การสงเคราะห์เวทนาภายใต้แนวคิดของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยการจำแนกเวทนาออกเป็น 3 ประเภทคือ สุข ทุกข์ และอุเบกขา นำเสนอคำสอนของพระผู้มีพระภาคเกี่ยวกับธรรมชาติของเวทนา และการเข้าถึงความเข้าใจที่ลึกซึ้ง…

…เหตุนั้น เพื่อจะแสดงวิภาคแม้ด้วยอำนาจแห่งอินทรีย์นั้น ใน เวทนาสังคหะนี้ท่านอาจารย์จึงกล่าวคำว่า สุข ทุกข์ เป็นต้น ๆ จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงจำแนกสุขและทุกข์ เฉพาะอย่างหนึ่ง ๆ เป็น ๒ อย่าง เพราะความต…

…าวถึงการจำแนกเวทนาตามหลักอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงแสดงความแตกต่างระหว่างสุขและทุกข์ ซึ่งแต่ละประเภทมีลักษณะเฉพาะด้วยการเสวนโผฏฐัพพารมณ์ที่น่าปรารถนาและไม่น่าปรารถนา สำหรับอุเบกขานั้น…