บุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 262 / 715

…ี โกธ์ ชเห วิปฺปชเหยุย มาน ส์โยชนํ สพฺพมติกฺกเมยุย ต์ นามรูปสุมิมสชฺชมาน อกิญจน์ นานุตปนฺติ ทุกชาติ บุคคลพึงละความโกรธ สละความถือตัว ล่วง สังโยชน์ทั้งสิ้นได้ ทุกข์ทั้งหลายย่อมไม่ตกต้อง บุคคลนั้น ผู้ไม่ข…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสอนให้บุคคลละความโกรธและความถือตัว เพื่อนำไปสู่การปลดปล่อยจากกิเลสและทุกข์ในชีวิต โดยยกรูปแบบการสกัดความโกรธ…

…ของโมคคัลลานเถระ สจฺนํ ภเณ น กุชเฌยุย ทชฺชา อปฺป์ปิ ยาจิโต เอเตหิ ตีหิ ฐาเนหิ คจฺเฉ เทวาน สนฺติเกติ บุคคลควรกล่าวคำสัตย์ ไม่ควรโกรธ ถึงถูกเขา ขอน้อย ก็พึงให้ บุคคลพึงไปในสำนักของเทพดา ทั้งหลายได้ ด้วยฐา…

ในเอกสารนี้กล่าวถึงอุตตราอุบาสิกา ซึ่งเสนอวิธีการชนะคนโกรธและคนที่ไม่ดีด้วยความดีและคำจริง อธิบายว่าการเป็นผู้สัตย์ซื่อและไม่โกรธนั้นช่วยให้เข้าถึงสำนักของเทพ และเน้นถึงความสำคัญของการให้และการพูดคำจร

៧៦ เรื่องบุตรของนายโคฆาตก์ ปณฺฑุปลาโสว ทานิสิ ยมปุริสาปิ จ เต อุปฏฐิตา อุยุโยคมุเข ปติฏฐสิ ปาเถยฺย์ปิ จ เต น วิ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการตั้งอยู่ในความดีและความมุ่งมั่นเพื่อพัฒนาเป็นบัณฑิตในขณะที่ย้ำเตือนให้เรารู้ถึงความใกล้ชิดกับความตาย และแนวทางการแก้ไขชีวิตเพื่อเข้าถึงอริยภูมิที่เป็นที่ประเสริฐ โดยการปฏ

…ทน สงฺกิลิฏเจน ชีวิต หิริมตา จ ทุชฺชีวํ นิจฺจํ สุจิคเวสินา อลีเนนาปค เภน สุทฺธาชีเวน ปสฺสตาติ ๘๑ อันบุคคลผู้ไม่มีความละอาย กล้าเพียงดังกา มี ปกติกำจัด (คุณผู้อื่น) มักแล่นไป (เอาหน้า) ผู้คะนอง ผู้เศร้าห…

…านี้นำเสนอเกี่ยวกับภิกษุชื่อจูฬสารี ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงคุณธรรมและความสำคัญของการมีความละอายในชีวิต บุคคลที่ไม่มีความละอายมักจะทำสิ่งที่ไม่ถูกต้อง ในขณะที่บุคคลที่มีความละอายจะพยายามทำกรรมที่สะอาด และมี…

៤២ นระใด ย่อมยังสัตว์มีชีวิต ให้ตกล่วงไป ๑ กล่าว มุสาวาท ๑ ถือเอาทรัพย์ที่บุคคลอื่นไม่ให้ในโลก ๑ ถึงภริยาของผู้อื่น ๑ อนึ่ง นระใด ย่อมประกอบ เนืองๆ ซึ่งการดื่มสุราและเมรัย นระน…

บทความนี้กล่าวถึงการประกอบบุญและบาปในชีวิต ซึ้งแบ่งปันความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของการกระทำที่ไม่ดี เช่น การดื่มสุรา การทุจริต และม…

…นเพราะน้ำและข้าว ของชนเหล่าอื่นนั้น ชนนั้น ย่อมไม่บรรลุสมาธิ ใน กลางวันหรือในกลางคืน ก็อกุศลกรรม อันบุคคลใด ตัดขาดแล้ว ถอนขึ้นทำให้มีรากขาดแล้ว บุคคล นั้นแล ย่อมบรรลุสมาธิ ในกลางวันหรือในกลางคืน เรื่องอ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสมาธิและการปล่อยวางจากกิเลส โดยอธิบายถึงการที่มนุษย์จะสามารถบรรลุสมาธิได้เมื่อสามารถตัดขาดจากกิเลสต่าง ๆ และเสนอแนวทางในการสร้างสมาธิที่ถูกต้อง ว่าสมาธิเป็นผลมาจากความเชื่

๘๖ บุคคลไม่ชื่อว่าตั้งอยู่ในธรรมเพราะเหตุที่นำคดีไป โดยความผลุนผลัน ส่วนผู้ใดเป็นบัณฑิต วินิจฉัย คดีและสภ…

บทความนี้พูดถึงลักษณะของผู้เป็นบัณฑิตและความแตกต่างระหว่างผู้ที่พูดมากกับผู้ที่มีปัญญา จากบทเรียนในพระธรรม พระสุตตันตระเสนอแนวคิดว่าบัณฑิตไม่เพียงแต่ต้องการการพูดและความสามารถในการวินิจฉัยเท่านั้น แต่

โสกา น ภวนฺติ ตาทิโน อุปสนฺตสฺส สทา สตีมโตติ ความโศกทั้งหลาย ๘๗ ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคง ไม่ประมาท เป็นมุนี ศึกษาในทางแห่งโมนปฏิบัติ ผู้คงที่ ระงับแล้ว มีสติทุกเมื่อ น ตาว…

ข้อความนี้กล่าวถึงความโศกที่ไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคงและไม่ประมาท ในการศึกษาและปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังพูดถึงการฟังธรรมและการทรงธรรมว่าบ…

៨៥ ยมฺหิ สจฺจญฺจ ธมฺโม จ อหึสา สญฺญโม ทโม ส เว วนฺตมโล ธีโร โส เถโรติ ปวุจฺจตีติ. บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นเถระ เพราะมีผมหงอกบน ศรีษะ ผู้มีวัยแก่รอบแล้วนั้น เราเรียกว่า แก่เปล่า (ส่วน) ผู้ใด…

บทความนี้กล่าวถึงการที่บุคคลไม่สามารถนับว่าเป็นเถระเพียงเพราะมีอายุมากหรือผมหงอก แต่จะต้องมีคุณธรรมเช่น สัจจะ ธรรมะ อหิงสา สั…

๙๐ บุคคลชื่อว่าเป็นภิกษุ เพราะเหตุที่ขอกะคนพวกอื่น หามิได้ บุคคลสมาทานธรรมอันเป็นพิษไม่ชื่อว่า เป็นภิกษุ …

ในพุทธศาสนา บุคคลที่ชื่อว่าเป็นภิกษุจะต้องมีการประชุมกัน โดยไม่สามารถบรรลุธรรมอันเป็นพิษได้เท่านั้น ผู้ที่ละบาปและ…

๙๑ เรื่องพรานเบ็ดชื่ออริยะ น เตน อริโย โหติ เยน ปาณานิ หีสติ อหิสา สพฺพปาฌาน อริโยติ ปวุจฺจตีติ บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นอริยะ เพราะเหตุเบียดเบียน สัตว์ บุคคลเรากล่าวว่าเป็นพระอริยะ เพราะไม่ เบียดเบียนสัต…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์คำว่า 'อริยะ' ในแง่ของการไม่เบียดเบียนสัตว์ และการดำเนินชีวิตของภิกษุที่ยังไม่ถึงความสิ้นอาสวะ การรักษาศีลและวัตร รวมถึงการหลีกเลี่ยงการเบียดเบียน จึงจะได้ชื่อว่าเป็น 'อ

…เรื่องพระปธานกัมมิกติสสเถระ โย ปุพเพ กรณียาน ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ วรุณกฏฐ์ ภญฺโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ บุคคลใด ย่อมปราถนาจะทำกิจที่ควรทำก่อนไว้ (ทำ) ภายหลัง บุคคลนั้น ย่อมเดือดร้อนภายหลัง เหมือนมาณพผู้หักก…

…เข้าใจนี้เป็นเส้นทางสู่ความบริสุทธิ์และหลุดพ้นจากทุกข์ นอกจากนี้ ยังสามารถเปรียบเทียบกับเรื่องราวของบุคคลที่ทำสิ่งสำคัญภายหลัง ซึ่งส่งผลให้ต้องเผชิญปัญหาในอนาคตเหมือนกับการหักกิ่งไม้พุ่มที่ทำให้ตกใจได้

…นกาลมฺหิ อนุฏฐหาโน ยุวา พลี อาลสิย์ อุเปโต สํสนุนสงฺกปฺปมโน กุสีโต ปญฺญาย มคฺนํ อลโส น วินฺทติ ៧៥ ก็บุคคลยังหนุ่มแน่นมีกำลัง (แต่) ไม่ขยันในกาล ที่ควรขยัน เขาถึงความเป็นผู้เกียจคร้าน มีใจ ประกอบด้วยความ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการขยันหมั่นเพียรในช่วงวัยหนุ่มสาว พร้อมยกตัวอย่างบุคคลที่เกียจคร้านซึ่งไม่ได้รับผลลัพธ์ในด้านปัญญา เช่นเดียวกับการรักษาวาจาและกายเพื่อหลีกเลี่ยงอกุศลกร…

…ตมตฺถวส์ ญฺตฺวา ปณฺฑิโต สีลสํวุโต นิพฺพานคมน์ มคฺคิ ขิปฺปเมว วิโสธเยติ, บัณฑิตทราบอำนาจเนื้อความว่า บุตรทั้งหลาย ย่อมไม่มีเพื่อต้านทาน บิดาและพวกพ้องทั้งหลาย ก็ไม่มีเพื่อต้านทาน เมื่อบุคคลถูกความตาย ครอ…

…มเหล่านี้จะมีคุณค่าของชีวิตที่เหนือกว่าผู้ที่ไม่ตระหนักถึงสิ่งเหล่านี้ การไม่เห็นความจริงนี้อาจทำให้บุคคลมีความสูญเสียในชีวิต แม้เพื่อนหรือญาติจะเป็นที่พึ่ง แต่เมื่อเผชิญหน้ากับความตาย ความสัมพันธ์เหล่า…

…ต์ เสยฺโย ย์ กตฺวา นานุตปปตีติ กรรมชั่วไม่ทำเสียเลยดีกว่า (เพราะ) กรรมชั่ว ย่อมเผาผลาญในภายหลัง ส่วนบุคคลทำกรรมใด แล้ว ไม่ตามเดือดร้อน กรรมนั้นเป็นกรรมดี อัน บุคคลทำแล้วดีกว่า. เรื่องอาคันตุกภิกษุ นครํ …

เรื่องนี้สื่อถึงความสำคัญของการทำกรรมดีและการหลีกเลี่ยงกรรมชั่ว โดยยกตัวอย่างถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการประพฤติผิด รวมถึงการรักษาตนให้ปลอดภัยจากภัยต่างๆ ในชีวิต เช่น การรักษาใจและการเลือกเพื่อนท

๑๑๗ ที่ฝึกแล้วไปสู่ที่ประชุม พระราชาย่อมทรงสัตว์ พาหนะที่ฝึกแล้ว บุคคลผู้อดกลั้นคำล่วงเกินได้ ฝึก(ตน)แล้วเป็นผู้ประเสริฐในมนุษย์ทั้งหลาย ม้า ม้าสินธพผู้อาชาไนย ๑ ช้างใ…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการฝึกตนและความยอดเยี่ยมของบุคคลที่สามารถควบคุมตนเอง โดยใช้มากกว่าพาหนะที่ฝึกแล้ว เช่น ม้าและช้าง เปรียบเทียบว่าบุคคลที่ฝึกตนแล้ว…

… อนุธกาเร ปุเร โหติ คมฺภีเร คาธเมธติ ทณฑสฺส อานุภาเวน ขลิตวา ปฏิติฏฺฐตีติ. ข้าพเจ้าจักเพลิดเพลินด้วยบุตรที่เกิดแล้วเหล่าใด และปราถนาความเจริญแก่บุตรเหล่าใด บุตร เหล่านั้น ถูกภรรยายุยง ย่อมรุกรานข้าพเจ้า…

…ตใจและความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นจากความสัมพันธ์นี้ เป็นเหมือนการเปรียบเทียบระหว่างการเรียกร้องความรักจากบุตรและการถูกปฏิเสธจากพวกเขา โดยเน้นว่าความสัมพันธ์เช่นนี้ทำให้ผู้เป็นพ่อรู้สึกเหมือนกับการถูกโจมตีจาก…

…นม้า ที่แก่ใช้การงานไม่ได้ ถูกเขาพรากไปจากอาหาร ฉะนั้น. นัยว่า ไม้เท้าของข้าพเจ้าแล ยังประเสริฐกว่า บุตร ทั้งหลายไม่เชื่อฟังจะประเสริฐอะไร (เพราะ) ไม้ เท้ากันโคดุก็ได้ อนึ่ง กันสุนัขก็ได้ มีไว้(ยัน)ข้าง…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของไม้เท้าสำหรับคนสูงอายุ โดยนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการใช้ไม้เท้าเป็นเครื่องมือในการช่วยยืนและการเดิน นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเปรยถึงการที่คนรุ่นใหม่ไม่มองเห็นคุณค่าของผู้สูงอายุ

…ทา โหติ มหคุฆโส จ นิททายิตา สมฺปริวตฺตสาย มหาวราโหว นิวาปปุฎโฐ ปุนปฺปุนํ คพฺภมุเปติ มนฺโทติ ในกาลใด บุคคลเป็นผู้กินมาก มักง่วง และมัก นอนหลับกระสับกระส่าย ประหนึ่งสุกรใหญ่ที่ถูก ปรนปรือด้วยอาหารฉะนั้น ใ…

พระเจ้าปเสนทิโกศลแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมีสติในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในการบริโภคอาหาร เมื่อบุคคลกินมากเกินไปจะทำให้เกิดอาการง่วงนอนและมึนงง เมื่อรู้จักประมาณในโภชนะจะสามารถลดโอกาสในการเกิดโรคแล…

១២៦ เอโก จเร น จ ปาปาน กยิรา อปุโปสฺสุโก มาตงฺครญฺเญว นาโคติ ถ้าว่า บุคคลพึงได้สหายผู้มีปัญญาเครื่องรักษา ตัว มีธรรมเครื่องอยู่อันดี เป็นนักปราชญ์ไว้เป็นผู้ เที่ยวไปด้วยก…

…ิต การมีเพื่อนที่มีความรู้และปัญญาเป็นเครื่องรักษาตัวที่สำคัญ ช่วยให้หลีกเลี่ยงอันตรายต่างๆ และทำให้บุคคลมีความสุขและมีสติในการดำเนินชีวิต หากบุคคลไม่มีสหายที่มีปัญญา ก็จะต้องเดินทางคนเดียว ซึ่งแสดงถึงค…