หน้าหนังสือทั้งหมด

การมีมิตรและญาติในพุทธศาสนา
38
การมีมิตรและญาติในพุทธศาสนา
…ตแล้วก็พึงผูกใจไว้ด้วย สังคหวิธีตามสมควร ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยพระบรมพุทโธวาทตรัสสอนสิงคาลมาณพคฤหบดี บุตร ในสิงคาลสูตร ว่า ปญฺจ โข คหปติปุตฺต ฐาเนหิ กุลปุตเตน อุตตรา ทิสา มิต ตามจจา ปัจจุปฏฐาตพุพา ดูก่อนคฤ…
บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิตมนุษย์ตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุว่าหากบุคคลมีการคบหากับมิตรที่ดี เช่น กัลยาณมิตร จะส่งผลให้เกิดความเจริญ ในขณะที่การมีมิตรที่ไม่ดีอาจนำไปสู่ความเสื่อ
กัลยาณมิตรและคุณธรรมในพระราชจริยาของสมเด็จพระญาณสังวร
136
กัลยาณมิตรและคุณธรรมในพระราชจริยาของสมเด็จพระญาณสังวร
…รนั้นมีคุณอันเป็นหลัก สำคัญที่สุดคือความดี มีคุณธรรมประจำใจ พร้อมด้วยสติและปัญญา ภริยาสามีมารดาบิดา บุตร ธิดาและมิตรสหายที่ไม่มีคุณดังรับพระราชทานถวายพระพร จึงไม่อาจเป็นกัลยาณมิตรที่แท้ได้ ที่สำคัญอีกประก…
เนื้อหาได้พูดถึงความสำคัญของกัลยาณมิตรที่แท้จริงไม่ใช่แค่ชื่อแต่ต้องมีคุณธรรมและแสดงความดี สมเด็จพระญาณสังวรเป็นแบบอย่างในความมีปัญญาและการเป็นกัลยาณมิตรที่สามารถเห็นความดีในผู้อื่น และการใช้นโยบายปกค
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และบทบาทในพระพุทธศาสนา
294
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และบทบาทในพระพุทธศาสนา
…ง เป็นส่วนปัคคหะทรงนิคคหะ ภิกษุลางรูปเช่นนั้น ทรงใฝ่ประโยชน์เพื่อชนมากเป็นที่ตั้ง ครั้งหนึ่งพวกวัชชีบุตรผู้ต้องปาราชิก ขาดจากความเป็นภิกษุแล้ว ไม่ได้เพื่อจะอุปสมบทอีก เข้าไปเฝ้ากราบทูลอ้อนวอนขออุปสมบทอีก …
…าอย่างมาก พระองค์ได้ยกย่องส่วนปัคคหะและทรงปกครองภิกษุลางให้ปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้อง โดยเฉพาะพวกวัชชีบุตรที่มีความผิดพลาด พระองค์ไม่อนุญาตให้ถอนปาราชิกและมุ่งประโยชน์แก่ชนทั่วๆ ได้ทรงแสดงถึงความสำคัญในการป…
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
17
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…ตุนั้น [ท่าน] ชื่อว่ามีบุคคลเปรียบหามิได้ หรือ ๒ ๔ ๕ ไม่มีบุคคลเปรียบ. นตฺถิ ตสฺส ปุตตา-ติ อปุตฺตโก บุตร ท. ของเขา [ตสฺส ด ๒ ๓๔ ๕ o ชนสุส ของชนนั้น] ไม่มี เหตุนั้น [โส เขา] ชื่อว่ามีบุตรหามิได้ หรือไม่มีบ…
…ดยเฉพาะบทสมาสและวจีวิภาค รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของพหุพพิหิที่มีและไม่มีสิ่งต่างๆ เช่น ผู้เสมอและบุตร ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจคำศัพท์ที่ซับซ้อนได้ดีขึ้น ในภาษาไทยในด้านการสอนและการศึกษาเพื่อลดคว…
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
38
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…ชาโต ปจฺฉโม [ชน ] เกิดแล้ว ในภายหลัง ชื่อ ปัจฉิมะ [ เกิดแล้วในภายหลัง ]. ปุตโต อสฺส อตฺถิ-ติ ปุตตโม บุตร ของชนนั้น มีอยู่ เหตุนั้น [ ชนนั้น] ชื่อว่ามีบุตร. อนเต นิยุตโต อนุติโม [ชน] ประกอบในที่สุด ชื่ออัน…
เนื้อหาในบทนี้พูดถึงการใช้ปัจจัยในภาษาบาลี โดยเฉพาะในชาตาทิตัทธิต ซึ่งมีปัจจัย 3 ตัว ได้แก่ อิม, อิย และกิย พร้อมกับคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องอย่างเช่น ชน และชื่อที่ปรากฏในบริบทต่าง ๆ ซึ่งช่วยให้เข้าใจถึงคว
ความรู้เกี่ยวกับอุภัยพากยปริวัตน์และธรรมในโลก
6
ความรู้เกี่ยวกับอุภัยพากยปริวัตน์และธรรมในโลก
…นะ วิภัตติ ของนาม- นามบทนั้น เหมือนกับคุณนามที่แสดงมาแล้ว แต่เรียงไว้หลัง นามนาม ดังนี้ ปุตฺโต ชาโต บุตร ; เกิดแล้ว, ปิตา ตุฏฺโฐ บิดา ยินดีแล้ว. ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นไทย ๑๐๑. พุทฺโธ โลเก อุปฺปน…
เนื้อหาอธิบายถึงอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับธรรมเลิศและความเลื่อมใสที่มีต่อธรรมในโลก โดยเน้นความสำคัญของบุคคลประเภทอริยะ และความสัมพันธ์กับพระราชาและธรรมชาติ เช่น รัศมีของพระอาทิตย์และพ
การศึกษาอุภัยพากยปริวัตน์
13
การศึกษาอุภัยพากยปริวัตน์
…นฺโน, ลาภ เกิดขึ้นแล้ว แก่ผู้ใด, ความไม่มีลาภ เกิดขึ้นแล้ว แก่ผู้นั้น, ยสฺสา ปุตโต ชาโต, สา ตุฏฺฐา, บุตร ของหญิงใด เกิดแล้ว, หญิงนั้น ยินดีแล้ว ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นไทย ๒๐๑. อญฺญตโร ภิกขุ คาม ป…
บทเนื้อหานี้เกี่ยวกับการนำเสนอคำสอนและแนวคิดจากอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ ซึ่งมีการอ้างถึงเจ้าลาภและความสุขที่เกิดขึ้นแก่บุคคลต่างๆ รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการเรียนรู้และการเข้าใจในพระพุทธศา
คำสอนและการแปลในมคธ
14
คำสอนและการแปลในมคธ
…นั้น ปรินิพพานแล้ว ๒๑๓. ความสรรเสริญ เกิดขึ้นแล้ว แก่ผู้ใด, ความนินทา เกิดขึ้นแล้ว แก่ผู้นั้น. ๒๑๘. บุตร ท. แห่งหญิง นี้ ทั้งหมด บวชแล้ว ในศาสนา ๒๑๔. อมาตย์ ผู้โน้น ไปแล้ว สู่วัง แห่งพระราชา ๒๒๐. ลูกชาย ข…
ในเนื้อหานี้ได้มีการนำเสนอคำสอนของพระผู้มีพระภาคที่แผ่ไปในโลกและการปรินิพพานของพระองค์ พร้อมบทสนทนาที่สื่อถึงการบวชและการเดินทางของบุคคลในเรื่องราวต่างๆ รวมถึงการอ้างถึงดอกไม้และธรรมที่แสดงโดยพระศาสดา
การแปลประโยคในภาษาไทย
22
การแปลประโยคในภาษาไทย
…้นเมื่อเมฆ ไปปราศแล้ว, ย่อมเปล่ง ซึ่งรัศมี ๓๑๒. พระอาทิตย์, ครั้นเมื่อฝน ตกอยู่, ย่อมเศร้าหมอง ๓๑๓. บุตร ผู้ใหญ่ ครั้นเมื่อบิดา ตายแล้ว, ย่อมได้ ซึ่งสมบัติ ของเขา. ๓๑๔. ศิษย์ ท., เมื่ออาจารย์ ของตน มาแล้ว…
เนื้อหานี้เน้นการแปลประโยคจากภาษาไทยไปเป็นมคธ โดยมีตัวอย่างประโยคหลายประโยคที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติ ชีวิต และหลักธรรมต่างๆ เช่น การเกิด การตาย และความเคารพ นอกจากนี้ยังนำเสนอการใช้คำที่ถูกต้องในบริบทต
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
2
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
…น ๆ ตามแต่จะสมมติขึ้น ศัพท์ สำเนียงก็ดี อักษรที่ใช่แทนสำเนียงก็ดี ซึ่งปรากฏเป็นถ้อยคำได้ เช่น ปุตโต บุตร ปญฺญวา มีปัญญา ทุกโข ขยัน เหล่านี้เป็นต้น เรียกว่า "ศัพท์" ถ้าสำเนียงชนิดใดไม่ใช่ถ้อยคำ คือเป็นสำเน…
บทความนี้อธิบายความหมายและการใช้งานของนามและศัพท์ในภาษาบาลี โดยเริ่มต้นจากการให้คำนิยามของสิ่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ในโลกว่าเป็นนามหรือชื่อ และการจำแนกประเภทของศัพท์ รวมถึงการแบ่งประเภทของคำพูดในภาษามคธ ซึ่
การอธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
82
การอธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
…ด้ว่า ตุมเห ก็ดี ตุมเหหิ ก็ดี เป็นพหุวจนะสำหรับใช้แทนอาจารย์คนเดียว และบิดาคนเดียว ใน ฐานที่ศิษย์กับบุตรแสดงความเคารพต่อผู้ใหญ่ของตน และจะไม่ต้อง ออกชื่อพหุวจนะ ว่าทั้งหลาย ในเวลาแปลก็ได้ ใช้ เต เม โว โน …
บทเรียนนี้สำรวจการใช้บาลีในไวยากรณ์ โดยเฉพาะเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ และการแสดงความเคารพในภาษา เมื่อพูดถึงพหุวจนะที่ใช้เพื่อแทนผู้สูงวัย เช่น อาจารย์และบิดา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายการใช้โครงสร้างประโ
ความเข้าใจเกี่ยวกับความปฏิกูลในวิสุทธิมรรค
48
ความเข้าใจเกี่ยวกับความปฏิกูลในวิสุทธิมรรค
…วเมือง ฉันใด แม้ผมก็ฉันนั้น ชื่อว่าน่าเกลียด เพราะเกิดด้วยน้ำที่ซึมออก มาแต่โกฏฐาสมีน้ำเหลือง เลือด บุตร กรีส น้ำดีและเสมหะเป็นอาทิ นี้แลเป็นความปฏิกูลโดยที่อาศัยแห่งผมทั้งหลายนั้น อนึ่ง อันผมทั้งหลายนี้ …
เนื้อหาในวิสุทธิมรรค แสดงถึงความปฏิกูลที่เกิดจากโกฏฐาสซึ่งมีส่วนผสมหลากหลายเช่น น้ำเหลือง เลือด และน้ำดี นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเปรยถึงการเกิดของผมว่าเป็นสิ่งน่าเกลียด เนื่องจากเกิดในที่ไม่สะอาด เช่น
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - ไขข้อและมุตติ
79
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - ไขข้อและมุตติ
…สภาคบริ เฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [มุตติ - มูตร] วินิจฉัย คำว่า มุตติ - บุตร บุตรนั้น โดยสี มีสีดังน้ำด่างถั่ว มาส โดยสัณฐาน มีสัณฐานดังน้ำอยู่ภายในหม้อน้ำที่เขาตั้งคว่ำปากไว้ …
บทนี้อธิบายถึงการทำงานของไขข้อต่าง ๆ ในร่างกายที่มีผลต่อการเคลื่อนไหว โดยไขข้อแต่ละประเภทจะมีหน้าที่ต่างกัน ผลกระทบต่อการเคลื่อนไหวและความเจ็บปวดของผู้ที่มีไขข้อน้อยหรือมาก ทั้งยังกล่าวถึงการไหลของมุต
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - อานิสงส์เมตตา
178
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - อานิสงส์เมตตา
…ักเลี้ยงลูกน้อย (อุตส่าห์) รวบรวมทรัพย์ด้วยอุบายนั้น ๆ เลี้ยงเรามา ...แม้เป็นพี่น้องชาย พี่น้องหญิง บุตร และธิดาเล่า ก็ได้ทำอุปการะสิ่งนี้ ๆ (แก่เรา) เพราะฉะนั้น อันการทำใจร้ายใน บุคคลนั้น หาควรแก่เราไม่"…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับอานิสงส์ของเมตตาในบทวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงความสำคัญของความเมตตาต่อผู้มีพระคุณ เช่น มารดาและบิดาที่เสียสละเพื่อเรา แม้แต่พี่น้องหรือบุคคลอื่นที่เคยดูแล ก็ได้ทำการอุปการะให
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
20
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…ยตนอยู่ เป็นของเหลวอาบเอิบไป ซึ่งบุคคล ยึดถือ (เป็นของตน) สิ่งนี้คืออะไร ? สิ่งนี้คือ น้ำดี ฯลฯ น้ำ บุตร หรือแม้สิ่งใดสิ่งหนึ่งอื่นอีกที่มีอยู่ในตน อาศัยตนอยู่ เป็น ของเหลวอาบเอิบไป ซึ่งบุคคลยึดถือ (เป็นข…
บทความนี้นำเสนอการอภิปรายเกี่ยวกับธาตุภายในตามหลักคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ที่มีอยู่ในตน และบุคคลยึดถือเป็นของตน การเข้าใจธาตุเหล่านี้สามารถช่วยให้เข้าใจธรรมชาติของร่างกาย
ปุญฺญวโตอิทธิ และ ฤทธิของผู้มีบุญในวิสุทธิมรรค
111
ปุญฺญวโตอิทธิ และ ฤทธิของผู้มีบุญในวิสุทธิมรรค
…แต่ไถได้รอยเดียว เป็น ปุญฺญวโตอิทธิ ของเมณฑกคฤหบดี บุคคลคือ เมณฑกเศรษฐี ภริยาของเขาชื่อจันทปทุมศิริ บุตร ๑. เวหาส มหาฎีกาว่า ในที่นี้เป็นทุตินาวิภัติ ในอรรถแห่งสัตตมี หรือในอัจจันตสังโยค (คือแปลว่า "สิ้น …
ในบันทึกนี้ได้ทบทวนกลุ่มบุคคลที่มีบุญซึ่งได้รับ ปุญฺญวโตอิทธิ เป็นพิเศษ พูดถึงฤทธิ์ต่างๆ ของพระเจ้าจักรพรรดิและคฤหบดีกแต่ละคน โดยชี้แจงถึงความสำเร็จของโชติก, ชฎิล, โฆสก และเมณฑกคฤหบดีก และรายละเอียดเก
การวิเคราะห์สมาธิในพุทธศาสนา
33
การวิเคราะห์สมาธิในพุทธศาสนา
…พระผู้พระภาคนั้นก็ได้) เหตุนัน (ท่าน) ชื่อว่ามีสมอามาได้ นฏิ คสส ปฎ tortured อุปตกโก (ลง ค ต่อท้าย) บุตร ท. ของเรา ไม่มี เหตุนัน เข้าชื่อว่า มุทรามิได้.
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์สมาธิในพุทธศาสนา โดยนำเสนอวิธีการตีความที่เกี่ยวข้องกับคำและแนวคิดในบาลีไวรากณ์ รวมถึงการปฏิเสธเนื้อความในสมาธิ การเรียงลำดับศัพธ์และการอธิบายคำศัพท์ทางพุทธศาสนา สามารถศึกษ
อธิบายบาลีไวยากรณ์: สมาธิและติรัจฉิฎ
35
อธิบายบาลีไวยากรณ์: สมาธิและติรัจฉิฎ
…่อว่ามีกุลอันทำแล้ว, อาวุธา หฤทษ เตะ= อาวุธหฤทษา โโยะ (ดูแปลในแบบเรียน). นฏิก เตะ ปุตฺตติ= อปุตฺตกา บุตร ท. ของเขา ท. ไม่มีเหตุบันฑูรทม=> ชื่อว่ามีบุตรหมู่ได้. สรุปอุโยภิกธนพุทธพิท วิเคราะห์อุโยพุทธพิท ทุ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการใช้บาลีไวยากรณ์ในเรื่องสมาธิและติรัจฉิฎ โดยเน้นการวิเคราะห์ประโยคที่ประกอบไปด้วยหน้าที่และบทต่างๆ เช่น อญัญญา และการใช้พหูพจน์ในประโยค ทั้งยังมีการอธิบายความหมายของศัพท
วิทยาธรรมกรเปล่าภ ค ตอนที่ 353
354
วิทยาธรรมกรเปล่าภ ค ตอนที่ 353
…ตันหา สัททตันหา คันตันหา รสตันหา โมฤย์พฺ- ตันหา ธรรมตันหา ดูบตรที่ถูกแสดงโดยให้สอดตามมิดว่า เศรษฐี- บุตร พราหมณ์บุตร เป็นตันฉะนั้น องี้ ในตันหาเหล่านั้น ตันหาข้อหนึ่ง ๆ ทราบกันว่เป็น ๓ (๓) อย่าง ตามอาการท…
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับกามาภวิบากซึ่งเป็นการดำเนินไปโดยอำนาจของตาทรามมนิทิต รวมถึงการอธิบายถึงตันหาที่แบ่งได้เป็น 3 ประเภท ตามอาการที่เป็นไป เช่น รูปตันหา, สัททตันหา, และอื่น ๆ โดยมีการเชื่อมโยงกับก
การศึกษาเกี่ยวกับพากยางค์ในภาษาไทย
10
การศึกษาเกี่ยวกับพากยางค์ในภาษาไทย
…ยวิภัติ TT วิภัติใต้ววิภัติ หนึ่ง วัน ปฐมวิภัติ ความตอนนั้นเป็นนามพากยางค์ อุ สุทธสุ ปุจฉโต (ในแบบ) บุตร ของสุคต ปุจฉโต เป็นประธาน คูลสุส เป็นนามแต่ง ปุจฉ โต จึงเป็นนามพากยางค์ พูราหุนสุด สกสรรส์ [ มูฏบูฏ…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาและวิเคราะห์พากยางค์ในภาษาไทย โดยอธิบายถึงประเภทต่าง ๆ ของพากยางค์ รวมถึงการจำแนกประเภทตามความสัมพันธ์ระหว่างคำแต่งกับประธาน ซึ่งมีทั้งนาม คุณ และวิริยา ตัวอย่างประโยคและคำท