หน้าหนังสือทั้งหมด

โทษและความหมายต่างๆ
227
โทษและความหมายต่างๆ
…ทษทางพระวินัย โทษที่เกิดจากความพลั้งเผลอ อวณฺณ์ วชฺช์ ขลิต อปราโธ อจจโย โทษที่ล่วงเกิน โทส ๓๙. ภูมิ ปฐวี โทษอันเป็นความผิดทางกาย วาจา ใจ โทษอันเป็นกิเลส ความผิดเสียหาย ดินที่อยู่ด้านบน พื้นดิน หน้าดิน ดิน…
เนื้อหาเกี่ยวกับโทษต่างๆ ที่น่าติเตียนและโทษที่ควรงดเว้น รวมถึงการแบ่งประเภทของโทษตามศีลธรรมและความผิดที่เกิดจากความพลั้งเผลอ สาระสำคัญยังเน้นถึงธาตุทั้งสี่ ได้แก่ ดิน น้ำ ลม และไฟ โดยอธิบายถึงคุณสมบั
กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
112
กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
…งกสินจนได้ฌานที่ 4 มาแล้ว จึงจะสามารถเจริญ กัมมัฏฐานหมวดนี้ได้ ข. ภูตกสิณ (กสิณ คือ มหาภูตรูป) 4 มี ปฐวี (ดิน) อาโป (น้ำ) เตโช (ไฟ) วาโย (ลม) ค. อาโลกสิณ กำหนดแสงสว่างเป็นอารมณ์ การกำหนดนิมิตเป็นดวงแก้วใส…
กัมมัฏฐานนี้ใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้ฌานที่ 4 แล้ว ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกกัมมัฏฐานจาก 10 รูปแบบ โดยเน้นที่อาโลกสิณและภูตกสิณ เพื่อให้เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล พระมงคลเทพมุนีเสนอวิธีนี้ว่าเป็นอุปการคุณต่อน
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
ให้ถูกสิณเหมือนการมองส่องกระจกดูใบหน้าของตนเอง โดยที่ไม่ต้องพิจารณาสี ไม่ต้องใส่ใจ ถึงลักษณะแห่งปฐวีนิมิตนั้น แต่ว่าจะทิ้งสีเสียก็ไม่ได้ นึกเสียว่าสีนั้นเป็นอันเดียวกับดินซึ่งเป็น ที่อาศัยของมัน แยกกั…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิต…
การพิจารณาธาตุทั้ง 4 ในร่างกาย
129
การพิจารณาธาตุทั้ง 4 ในร่างกาย
…สว่าภิกษุพิจารณาเห็นกายอันนี้นี่แล ตามที่ ตั้งอยู่ ตามที่ดำรงอยู่ โดยความเป็นธาตุว่า มีอยู่ในกายนี้ ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตุ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนคนฆ่าโค หรือลูกมือของคนฆ่าโคผู้ขยัน …
…มชาติของตัวตนจะช่วยขจัดความสำคัญในตัวบุคคลออกไปได้ เมื่อเข้าใจว่าร่างกายนี้ประกอบด้วยธาตุต่างๆ เช่น ปฐวี ธาตุ อาโป ธาตุ เตโช ธาตุ และ วาโย ธาตุ เพียงอย่างเดียว ซึ่งจะนำไปสู่การเข้าใจในธรรมชาติของชีวิตและก…
ความเข้าใจทางธรรมเกี่ยวกับธาตุ
146
ความเข้าใจทางธรรมเกี่ยวกับธาตุ
…ด้กล่าวคือ ธาตุเหล่านี้แบ่งแยกได้เฉพาะแต่ลักษณะ รส ปัจจุปัฏฐาน แต่อวินิพโภครูป คือ สี กลิ่น รส โอชา ปฐวี อาโป เตโช วาโย แยกไม่ได้ 8. สภาควิสภาคโต โดยความเข้ากันได้และเข้ากันไม่ได้ คือ ปฐวีและอา โปธาตุ เข้…
บทความนี้เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับธาตุต่างๆ ในชีวิตและระบบธรรมชาติ การแบ่งแยกธาตุภายในและภายนอก และความสัมพันธ์ระหว่างธาตุ การทำงานของธาตุต่างๆ ในการปฏิบัติและการเป็นอยู่ของสิ่งมีชีวิต ซึ่งรวมถึงบทบาทขอ
การรับรู้ทางประสาทสัมผัสและอายตนะ
129
การรับรู้ทางประสาทสัมผัสและอายตนะ
…ือเยื่อจมูก มีลักษณะคล้ายกีบเท้าแพะ มีอาการอย่างเดียวกับประสาทตา และประสาทหู คือธาตุ 4 เกื้อหนุน โดยปฐวีคอยทรงไว้ อาโปคอยเชื่อมประสาน เตโชคอยอบให้อบอุ่น และ วาโยคอยพัดให้เคลื่อนไหว อุต จิต อาหารคอยค้ำจุน …
…การรับรู้ทางประสาทสัมผัสทั้งห้าคือ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย ที่ได้รับการสนับสนุนจากธาตุทั้งสี่ ได้แก่ ปฐวี อาโป เตโช และวาโย ที่ช่วยให้ชีวิตดำเนินไปอย่างมีความหมาย โดยการสัมผัสกับสิ่งเร้าภายนอก ซึ่งสร้างการ…
คาถาธรรมบท JHMIAO-๘
21
คาถาธรรมบท JHMIAO-๘
…ร้อย ว่าเป็นที่พึ่ง ด้วยกระดูกเหล่านี้พร้อม ด้วยลมหายใจ อกตญฺญสฺส โปส ส นิจฺจํ วิวรทสฺสิโน สพฺพญฺเจ ปฐวี ทชฺชา เนว น์ อภิราธเยติ หากจะให้แผ่นดินทั้งหมดแก่คนอกตัญญู ผู้เพ่งโทษเป็นนิตย์ ก็ไม่ ยังเขาให้ยินดี…
คาถาธรรมบทนี้กล่าวถึงบุญและบาป โดยยกตัวอย่างถึงพระพุทธเจ้าเป็นที่พึ่งและความสำคัญของการทำความดี บุคคลที่ทำบาปย่อมเดือดร้อนทั้งในชาตินี้และชาติหน้า ในขณะที่ผู้ทำบุญย่อมพบแต่ความสุข ความสำคัญของความกตัญ
คาถาธรรมบท JHMIAO-๘
37
คาถาธรรมบท JHMIAO-๘
…นะแล้ว และพึงเป็นผู้ไม่ติดอยู่. ๗. เรื่องพระปูติคัตตติสสเถระ [๓๐] อจิร์ วตย์ กาโย ฉุฑโฑ อเปตวิญญาโณ ปฐวี อธิเสสฺสติ นิรต ว กลิงคร่ ไม่นานหนอ กายนี้จักนอนทับแผ่นดิน, กายนี้มีวิญญาณไปปราศ อันบุคคลทิ้งแล้ว, …
คาถาธรรมบทนี้สอนเกี่ยวกับการเข้าใจความจริงของกายและจิต โดยเปรียบกายกับหม้อและจิตกับนคร ผู้รู้ควรใช้ปัญญาเป็นอาวุธในการต่อสู้กับมารและรักษาความชนะ พระปูติคัตตติสสเถระเตือนว่ากายจะต้องคืนสู่แผ่นดินและวิ
ธรรมะสอนใจเพื่อชีวิตที่มีความหมาย
29
ธรรมะสอนใจเพื่อชีวิตที่มีความหมาย
…ได้ไปถึงจุดหมายปลายทางของชีวิตโดยสวัสดิภาพ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน สุวิทูรสูตร ว่า “นภญฺจ ทูเร ปฐวี จ ทูเร ปาร์ สมุทฺทสฺส ตทาหุ ทูเร ยโต จ เวโรจโน อพฺภูเทติ ปภงฺกโร ยตฺถ จ อตฺถเมติ ตโต หเว ทูรตร์ วทน…
ชีวิตในวันหนึ่งๆ ผ่านไปอย่างรวดเร็วไม่อาจเรียกคืนมาได้ เราควรทำความเพียรสั่งสมบุญกุศลให้เต็มที่ เพื่อไปถึงจุดหมายปลายทางของชีวิต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนให้เราตระหนักถึงความเปราะบางของชีวิตและให้เราม
การเป็นเพชรแท้ในชีวิต
158
การเป็นเพชรแท้ในชีวิต
…ี่อยู่ในใจได้ มีวาระพระบาลีที่ปรากฏใน สีลวนาคชาดก ว่า “อกตญฺญสฺส โปสสุส นิจฺจํ วิวรทสฺสิโน สพฺพญฺเจ ปฐวี ทชฺชา เนว นํ อภิราธเย ถึงหากจะให้แผ่นดินทั้งหมด แก่คนอกตัญญู ผู้คอยมอง หาช่องอยู่เป็นนิตย์ ก็ไม่ทำใ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเปรียบเทียบเพชรแท้กับความสำเร็จในชีวิต โดยกล่าวถึงกระบวนการหล่อหลอมที่ต้องผ่านเวลาและความยากลำบาก เพื่อให้เกิดความแข็งแกร่งและใจที่บริสุทธิ์ ดุจเพชรที่สามารถทนต่อการกดดันได้ จากบทวา
ธรรมะเพื่อประช
498
ธรรมะเพื่อประช
…ปลายทางของชีวิต คือ อายตนนิพพาน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน ขุททกนิกาย ธรรมบท ว่า “อจิร์ วตย์ กาโย ปฐวี อธิเสสสติ ฉุนฺโท อเปตวิญญาโณ นิรตฺถั่ว กลิงฺคร์ ไม่นานหนอ กายนี้จักนอนทับแผ่นดิน ร่างกายนี้ ปราศจาก…
การเดินทางในสังสารวัฏเป็นการที่ยาวไกลและไม่รู้ว่าจะถึงจุดหมายเมื่อใด หากไม่มีหลักของชีวิตก็จะต้องวนเวียนอยู่ในความทุกข์ แต่ผู้ที่เข้าถึงพระธรรมกายจะพบกับความสุขและปลอดภัย เมื่อตื่นรู้สัจธรรมตามคำสั่งส
ธรรมะเพื่อประชา
332
ธรรมะเพื่อประชา
…ตลอดกาล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน สีลวนาคชาดก ว่า “อกตญฺญุสฺส โปสสฺส นิจฺจํ วิวรทสฺสิโน สพฺพญฺเจ ปฐวี ทชฺชา เนว นํ อภิราธเย ถึงหากจะให้แผ่นดินทั้งหมด แก่คนอกตัญญู ผู้คอยมอง หาช่องอยู่เป็นนิตย์ ก็ไม่ทำใ…
เราทุกคนเกิดมาเพื่อแสวงหาที่พึ่งที่แท้จริง ธรรมกายอยู่ภายในตัวเรา เมื่อหยุดใจได้ เราจะสามารถเข้าถึงธรรมกาย ทำให้ชีวิตมีความหมายและมั่นคง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเคยกล่าวถึงความโลภว่าไม่มีสิ่งใดพอสำหรับคนโล
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
20
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
…าริย์ นารีสุ สุ อา. นาริ นาริโย นารี ศัพท์ที่เป็น อี การันต์ เช่นนี้ แจกเหมือน นารี กุมารี เด็กหญิง ปฐวี แผ่นดิน ฆรณี หญิงแม่เรือน มาตุลานี ป้า, น้า ถี หญิง วีชนี พัด ธานี เมือง สิมพลี ไม้งิ้ว [๕๕] อุ การ…
บทนี้นำเสนอการใช้ศัพท์บาลีที่เกี่ยวข้องกับเพศหญิง เช่น นาริยา และคำที่มีการการันต์ อธิบายถึงการใช้ในประโยค เช่น กุมารีที่แปลว่าเด็กหญิง รวมถึงการแจกแจงการเปลี่ยนแปลงของอักษรในรูปแบบต่าง ๆ ในบริบทของกา
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
444
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…โต วิรหิตา ทุกฺขา อสุขาตยตฺโถ ๆ ปฏิปชชติ ฌานํ เอตาย ปุพพภาวนาย บุคคโลติ ปฏิปทา ฯ ปรินิฏฐิตสกลกิจจาส ปฐวี ปฐวีติ วา อาโป อาโปติ วา เอวมปวตฺตปฐมสัมมนาหารโต ปฏฐาย ยาว ตสฺส ฌานสฺส อุปจารุปปัตติยา นิวรณ ปหาน น…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา และการสำรวจปัญหาสัมพันธ์ระหว่างทุกขาและคติทางปฏิบัติ โดยเฉพาะกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการเข้าใจและจัดการกับทุกขาภายในบริบทของการปฏิบัติธรรม ผ่านปรัชญาเชิงลึก
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา: การศึกษาและวิจารณ์
476
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา: การศึกษาและวิจารณ์
…[๕๖๗] เย วินิปาติกา ภุมม...อิติ ตสุมา เต วินิปาติกา ภุมฺมนิสฺสิตา ฯ ภวนฺติ เอตถาติ ภุมม สตฺตา เอตฺถ ปฐวีย์ ภวนฺติ อิติ ตสฺมา สา ปฐวี ภุมม ๆ ภู สตฺตาย ขยาทิโต มน อทโต จาติ มน ปรเทว ประโยค รสสนฺติ ปุพเพ รสโ…
บทนี้อธิบายการวิเคราะห์อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปัญจิกา โดยมีการพูดถึงการใช้งานและการวิเคราะห์ในการศึกษาอภิธรรม โดยคำนึงถึงหลักการสำคัญที่เกี่ยวข้องกับปริจเฉทและการวินิจฉัยที่มีอยู่ในระบบอภิธรรม เนื้อหามุ
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
558
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…เภท.. โยค สมุฎฐาเปตีติ วจี...ปก ย์ จิตต์ ฯ วจีกญจ ติ จิตตญชาติ วจี...จิตต์ ฯ สมุฎฐาตีติ สมุฏฐานา ยา ปฐวี ฯ ๑. วจ วียตติย์ วาจายนฺติ สทฺทนีติ ฯ อภิ.๑๖๙
เนื้อหาในหน้าที่ 556 ของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา นำเสนอการวิเคราะห์และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับวิญญาณ อาการ พฤติกรรมและการประกอบของวาจา รวมถึงกระบวนการทางจิตใจ ความหมายและการใช้ในการศึกษาอภิธรรม ในนามธรรมเ
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
559
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
…ชนา (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 557 ปญฺจมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 557 วจีเภท...จิตฺตโต สมุฏฺฐานา วจี ฐานา ฯ ปฐวี เอว ธาตุ ปฐวีธาตุ ฯ วจีเภท...สมุฏฐานา เอว ปฐวีธาตุ วจี...ธาตุ วจีเภท...ธาตุยา อธิโก วจี...ธาตุวาธิโ…
เอกสารนี้นำเสนอการวิเคราะห์และการอธิบายปฐวีธาตุร่วมกับวจีประเภทต่างๆ ที่มีความเกี่ยวข้องในอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเน้นไปที่ความสัมพันธ์ระหว่างว…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
14
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ฺโธ ๆ อุปา....ตาติ นตฺถิติ กตฺตา ฯ อิติสทฺโท สมาปนฺโน ฯ [๑๓] ธาตุ ปฏฐนตฺเถน สหชาตรูปาน ปติฏฐานภาเวน ปฐวี ฯ ปฏฐนฺติ ปติฏฐนฺติ เอตฺถ รูเป สหชาตรูปานีติ ปฏฐน์ ฯ ปปุพฺโพ ฐา คตินิวุตติมุติ ฯ กตฺตุ...จ ฯ ปฏฐน์ …
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นำเสนอแนวคิดในเรื่องการตีความหมายของอุปาทา ซึ่งเป็นหนึ่งในกระบวนการเข้าใจจิตและ สัญญา ต่างๆ โดยเชื่อมโยงกับภูตหรือองค์ประกอบของธรรมชาติและการปรากฏของรูปที่มีเหตุผล. งานนี้
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
17
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ฺถโยชนา หน้า 17 สัญญี ฯ ธาตุติ สัญญา ฯ สล...โต จาติ นิ...สรรเส... ตา จาติ ปทตฺตย์ ธาตุติ ปเท เหตุ ฯ ปฐวีธาตุ ลิงคาโก ๆ สลกฺขณ์ ธาเรตีติ ธาตุ ยา ธมมชาติ ฯ ธา ธารเณ ฯ หนาที่หิ นุตโวติ ๆ ๆ สสารทุกข์ วิทหตีติ…
…นี้พูดถึงอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา พูดถึงการจำแนกและอธิบายธาตุต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติของสสาร เช่น ปฐวีธาตุและอาโป โดยมีการแสดงถึงการเคลื่อนไหวและปฏิสัมพันธ์ของธาตุ พร้อมทั้งสัญญีที่ช่วยในการวิเคราะห์และ…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
71
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ิ วจีเภทก์ ย์ จิตติ ฯ วจีเภทกญฺจ ติ จิตตญชาติ วจี... จิตต์ ฯ วจีเภทกจิตตโต สมุฎฐาตีติ วจีสมุฏฐานา ฯ ปฐวี เอว ธาตุ ปฐวีธาตุ ฯ วจีเภทกจิตตสมุฏฐานา จ สา ปฐวีธาตุ จาติ วจี...ธาตุ ฯ อุปปชฺชนํ อุปฺปตฺติ ฯ อักขร…
เนื้อหานี้สำรวจความหมายของวจีประเภทที่เกี่ยวข้องกับวิญญาณและธาตุในอภิธมฺม โดยเน้นคำศัพท์ทางภาษาศาสตร์และการนำมาใช้ในความเข้าใจทางจิตวิทยาและอภิธรรม ในการวิเคราะห์ว่า วาจามีบทบาทต่ออารมณ์และการก่อเกิดข