หน้าหนังสือทั้งหมด

บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
36
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…ะ ในแว่นแคว้นมคธนั้น ๔ ๒ ชื่อมาคธะ [ เป็นอิสระในแว่นแคว้นมคธ ] ๔ กฤติกาย นิยุตโต มาโส กตฺติโก เดือน ประกอบ ด้วยฤกษ์- ๒ ๔ ๒ กัตติกาย ชื่อกัตติกา [เดือนประกอบด้วยฤกษ์กัตติกา ] วยากรณ์ อธิเตติ เวยยากรโณ [ชนใด …
เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการและตัวอย่างของบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหัวข้อของวจีวิภาค สมาส และตัทธิต เช่น การตั้งชื่อและคำจำกัดความของสิ่งต่างๆ ในแว่นแคว้นมคธ โดยมีการอธิบายถึงคุณสมบัติและรูปแบบของภ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
9
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
…้น จัดเป็นวจนะ ๒ คือ เอกวจนะ ๑ พหุวจนะ ๑. เหมือนวิภัตตินาม ถ้าศัพท์นามที่เป็นประธานเป็นเอกวจนะ ต้อง ประกอบกิริยาศัพท์เป็นเอกวจนะตาม, ถ้านามศัพท์เป็นพหุวจนะ ก็ ต้องประกอบกิริยาศัพท์เป็นพหุวจนะตาม, ให้มีวจนะเ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการศึกษาไวยากรณ์ภาษาบาลี โดยเน้นกิริยาที่เป็นกัตตุวาจก และอัตตโนบท ซึ่งช่วยทำให้ผู้เรียนเข้าใจความหมายและการใช้คำในบริบทต่าง ๆ เช่น ตัวอย่างการใช้กิริยาในประโยค การแยกประเภทคำ เช่น เ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
11
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
… ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 160 ธาตุ (๑๑๔) วิภัตติที่บอก กาล บท วจนะ บุรุษ เหล่านี้ สำหรับ ประกอบกับธาตุ คือกิริยาศัพท์ที่เป็นมูลราก, ธาตุนั้นท่านรวบรวม จัดได้เป็น 4 หมวด ตามพวกที่ประกอบด้วยปัจจัยเ…
ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงวิภัตติที่บอกกาลบทวาจนะและบุรุษซึ่งประกอบด้วยธาตุที่เป็นมูลราก ธาตุแบ่งออกเป็น 4 หมวดตามประเภท โดยยกตัวอย่างธาตุต่างๆ เช่น ภู, ทุ, สี, มรุ, ป…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
20
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…ันนาย เป็นเหตุกัตตา คือ เป็นผู้ใช้ใน กิริยาศัพท์ คือ ปาจาปิยเต, แต่ไม่เป็นประธานของกิริยานั้น, ท่าน ประกอบตติยาวิภัตติ สูเทน ใช้พ่อครัว เป็นการิตกรรม ในกิริยาศัพท์ คือ ปาจาปิยเต นั้น, ท่านประกอบตติยาวิภัตติ…
ในบทนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับกิริยาศัพท์ที่ใช้ในการทำงาน และความสัมพันธ์ระหว่างผู้ทำและสิ่งที่ทำ โดยยกตัวอย่างจากบาลี เพื่อแสดงถึงหลักการในวจีวิภาค เช่น การใช้คำว่า 'ปาจาปิยเต' ที่เกี่ยวข้องกับการหุงข้า
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
37
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 186 ๒๓. ชีวนฺโต น สุข สภ. [ข้า] เป็นอยู่ ไม่พึงได้ ซึ่งสุข. ๒๘. สจา - ห์ เอวํ อชานิสส์, ติ นา - ภวิสฺส. ถ้าว่า [ข้า] จักได้รู้แล้ว อ
บทที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค เน้นการศึกษาเกี่ยวกับอาขยาตและกิตก์ ประกอบไปด้วยการกล่าวถึงหลักการที่สำคัญ เช่น การไม่ยึดติดในสุข การมีความรู้ที่ทำให้พ้นทุกข์ และการไม่เป็นผู…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
47
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…ตุ ในความ ฝึก, ลบ ณ แล้วเอา มุ ที่สุดธาตุ กับ ย เป็น มุม. ยุญชิตพฺพน - ติ โยคุคิ. [สิ่งใด] อันเขาพึงประกอบ, เหตุนั้น [สิ่งนั้น] ชื่อว่าอันเขาพึงประกอบ, ยุช ธาตุ ในความ ประกอบ ลบ ณุ แล้วเอา ชุ ที่สุดธาตุ กับ…
…ข้องกับกระบวนการพูดและการกระทำในบริบทของไวยากรณ์บาลี นอกจากนี้ยังให้ความรู้เกี่ยวกับวิธีการพูดและการประกอบคำในภาษาและการตีความอย่างละเอียดเกี่ยวกับกรรมและการติเตียน เช่น คำอธิบายกรรมต่างๆ และการใช้งานในสภาว…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
53
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…นธาตุที่มี ร เป็นที่สุด ยุ กิริยากิตก์ (๑๓๘) กิตก์ที่เป็นกิริยา เรียกว่ากิริยากิตก์, กิริยากิตก์นี้ ประกอบด้วยวิภัตติ วจนะ กาล ธาตุ วาจก ปัจจัย, เหมือน อาขยาต ต่างแต่ไม่มีบทและบุรุษเท่านั้น
ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค เราจะได้พบกับแนวคิดเกี่ยวกับกิตก์และอาขยาต โดยเฉพาะในเรื่องของการกำหนดความหมายและการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การทำ กรรม และการพรรณนา ที่อิงจากธาตุ หรือประเภทต่า
อนุสฺสติกมุมฏฐานนิทเทโส
53
อนุสฺสติกมุมฏฐานนิทเทโส
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 53 อนุสฺสติกมุมฏฐานนิทเทโส อานาปานสติสมาธิ กถ พหุลีกโต สนฺโต เจว ปณีโต จ อเสจนโก จ สุโข จ วิหาโร อุปฺปนฺนุปฺปนฺเน จ ปาปเก อกุสเล ธมฺเม
…้ พร้อมทั้งแนะนำแนวทางในการปฏิบัติอย่างถูกต้องเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการศึกษาและเข้าใจธรรมะ ประกอบด้วยการมุ่งเน้นที่การรู้เห็นและความเข้าใจในลักษณะของจิตใจและสภาพอารมณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น อันจะนำไปสู…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
116
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 116 วิสุทธิมคเค สีมามาลเก วิปปกีริตวา ปพฺพชิตวา อุปสมฺปนฺโน ฯ โส ปญฺจวสุโส หุตวา เทว มาติกา ปคุณา กตฺวา ปวาเรตวา อตฺตโน สปปาย กมฺมฏฺฐา
บทความนี้นำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺสและหลักการที่สำคัญในพระพุทธศาสนา ประกอบด้วยการศึกษาคุณธรรมและแนวทางการฝึกจิต รวมถึงการมีจิตใจที่มั่นคงและการเข้าถึงสภาวะที่สูงขึ้นของจิตใจ …
อิทธิวิธีและปฏิบัติในปกรณวิเสสสุล
203
อิทธิวิธีและปฏิบัติในปกรณวิเสสสุล
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 203 อิทธิวิธนิทฺเทโส เนติ ฐาน วิชฺชติ ฯ อาทิกมุมิกสส หิ กสิณปริกมุมมฺปิ ภาโร ฯ สเตส สหสฺเสสุ วา เอโกว สกฺโกติ ฯ กตกสิณปริกมฺมสฺส นิมิต
…นการฝึกเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีขึ้น และยกตัวอย่างจากข้อคิดเห็นและคำสอนของพระเถระต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ประกอบกับแนวคิดของการใช้วิธีการต่างๆ ในการฝึกเบื้องต้นเพื่อเข้าถึงภาวะทางจิตที่ลึกซึ้งและสามัคคี
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว
19
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 19 ขนฺธนิทฺเทโส อุปนยนรสา สภาวานปคเมปิ นวภาวาปคมปัจจุปฏฐานา วีริปุราณ ภาโว วิย ปริปจฺจมานรูปปทฏฺฐานา ขณฑิจจาทิภาเวน ทนฺตาที่สุ วิการทส
…รเปลี่ยนแปลง และหลักการที่เรียกว่าขนฺธนิทฺเทโส อธิบายลักษณะต่าง ๆ อย่างละเอียดว่า รูปแบบเฉพาะต่าง ๆ ประกอบขึ้นจากอะไร รวมถึงการสร้างปฏิจจานุเบกษาต่าง ๆ ในสภาพต่าง ๆ เปิดเผยให้เห็นเกี่ยวกับธรรมชาติของการดำรง…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว
87
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 87 อินฺทฺริย สจฺจนิทฺเทโส ชาติ วินา อิติปิ ชาติ อย หิ ทุกฺขา กี ภาสิเตน พหุนา นนุย์ กุริญจิ อตฺถีธ กิญฺจิทปิ ทุกฺขมิท กทาจิ เนวตฺถิ ชาต
บทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ถึงชาติและชราที่ส่งผลต่อทุกข์ในชีวิตมนุษย์ ประกอบด้วยแนวคิดว่าทุกฺข์เกิดจากชาติ และยืนยันว่าไม่มีการหลีกเลี่ยงทุกข์ได้ โดยจะมีการแสดงให้เห็นถึงการกำห…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว
97
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 97 อินฺทฺริย สจฺจนิทฺเทโส ติกโมโต อรูป [๑] อสิถิลปรกฺกมสิทเธน ญาณวิเสเสน อธิคมนียโต สพฺพญญวจนโต จ ปรมตฺเถน [๒] นาวิชุชมาน ฯ วุตตกเหต อต
…าจิตใจและการดำเนินชีวิตในทางที่ถูกต้อง สำหรับผู้ปฏิบัติทั้งหลายได้แก่โยคีและผู้แสวงหาความสุขในชีวิต ประกอบไปด้วยการสำรวจประเด็นต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับนิกายและมุมมองที่แตกต่างซึ่งปรากฏในคำสอน
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว
211
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 211 ทิฏฐิวิสุทฺธินิทฺเทโส โอโลเกนฺตสฺส นิมิตต์ น ปญฺญายติ โส นิมิตต์ น ปญฺญายตีติ น อาทาส ฉฑเทติ อถโข น ปูนปุปุน ปริมชฺชติ ตสฺส วิสุทเธ
…่เก็บประเด็นสำคัญอาทิเช่น ทิฏฐิวิสุทฺธินิทฺเทโส ในการบริหารจัดการวัตรปฏิบัติของพระภิกษุผู้ศึกษาธรรม ประกอบด้วยการพิจารณาปัญญาและข้อปฏิบัติต่าง ๆ ซึ่งจะช่วยให้มีมุมมองที่ชัดเจนต่อธรรมชาติของจิต นอกจากนี้ยังม…
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
30
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
…ซึ่งเนื้อความ นั้น แก่ใคร ๆ ๓๗๒. แน่ะพ่อ เจ้า อย่า เสพแล้ว ซึ่งสิ่งใช้ประโยชน์ ๓๓๔. ท่าน ท. จง อย่า ประกอบตาม ซึ่งความประมาท ๓๓๕. พระชนม์ ของพระผู้มีพระภาค เท่าไร ? ๘๐. ๓๘๐. กิเลส ท. จง อย่า ยังท่าน ท. ให้เ…
เนื้อหาในบทนี้เน้นการสอนให้เข้าใจธรรมะที่ถูกต้อง รวมถึงการประพฤติและการปฏิบัติตนตามธรรมะ พระองค์ได้สอนเกี่ยวกับกิเลสและความประมาท โดยมีตัวอย่างการใช้ภาษาในการแสดงลักษณะของกิริยาทางกายและจิต การเรียนรู
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒: หน้าที่ 50
52
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒: หน้าที่ 50
ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 50 ๕๐๖. "โก นาม ภนฺเต เถรสฺส ปิตา" ติ. "ตสฺส นาม น ปญฺญายติ อาวุโส" ติ ๕๐๗. กิตฺติ ปน ภนฺเต ทารกกาเล เกร์ สัญชานีสู" ติ. "โกลิโต" ติ อาวุโส' ติ. ๕๐๘. "ก
…ผยถึงความเข้าใจในธรรมะที่ลึกซึ้งของพระเถระ รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับการบรรลุธรรมและความไม่ประมาทในชีวิต ประกอบด้วยความคิดเห็นและแนวทางในการพัฒนาจิตใจเพื่อเข้าถึงโมกขธรรม อภิปรัชญาทางการศึกษาธรรมะและหลักการพื้นฐ…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ความเพียรและปัญญา
9
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ความเพียรและปัญญา
…ี (ผู้มี ความเพียรเป็นเหตุเผากิเลสให้เร่าร้อน) ปัญญาท่านเรียกว่า เนปกะ ในคำว่า นิปโก หมายความว่า ผู้ประกอบด้วยปัญญานั้น พระผู้มี พระภาคเจ้าทรงแสดงปาริหาริกปัญญาด้วยบทนี้ ก็ในปัญหาพยากรณ์นี้ ปัญญามาถึง ๓ วาร…
บทความนี้พูดถึงความเพียรและปัญญาที่เป็นองค์ประกอบสำคัญในวิสุทธิมรรค รวมถึงการวิเคราะห์บทบาทของภิกษุที่มองเห็นภัยในสงสาร และการประยุกต์ใช้ความรู้ทางธร…
ความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนา
33
ความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนา
…่ในฝ่ายแห่งความเสื่อม) ส่วนภิกษุใดในพระศาสนานี้เป็นผู้มีใจยินดีแต่ ด้วยศีลสมบัติ ไม่ยังความพอใจในการประกอบ กัมมัฏฐานเนืองๆ ให้เกิดขึ้น ศีลนั้นของภิกษุ ผู้พอใจอยู่ด้วยคุณเพียงศีล ไม่พยายามสืบต่อให้ยิ่ง ขึ้นไ…
…เช่น หานภาคิยศีล, ฐิติภาคศีล, วิเสสภาคิยศีล และนิพเพธภาคิยศีล การพยายามพัฒนาศีลเพื่อไปสู่สมาธิและการประกอบกัมมัฏฐาน โดยเน้นความสำคัญในการรักษาศีลและความพยายามในการดับกิเลสเพื่อความเจริญทางจิตใจ.
วิสุทธิมรรค - ศีลและสังวร
37
วิสุทธิมรรค - ศีลและสังวร
…ห่งความไม่ละเมิด สังวรคือปาฏิโมกข์ ชื่อว่าปาฏิโมกข์สังวร ทางกายและทางวาจา ภิกษุสำรวมแล้ว คือเข้าถึง ประกอบพร้อมแล้วด้วยสังวรคือปาฏิโมกข์ นั้น ชื่อว่าผู้สำรวมด้วยปาฏิโมกข์สังวร บทว่า วิหรติ คือผลัดเปลี่ยน อิ…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับแนวความคิดของปาฏิโมกข์ในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการรักษาศีลและการปฏิบัติสังวร ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพ้นจากทุกข์ ข้อความนี้กล่าวถึงบทบาทของศีลในสังวรและการใช้ปาฏิโมกข์ในการปฏิบัติตา
อนาจาระทางวาจาในพระพุทธศาสนา
43
อนาจาระทางวาจาในพระพุทธศาสนา
…หยียดแขน น่าเลื่อมใส จักษุทอดลง ถึง พร้อมด้วยอิริยาบถ รักษาทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้ประมาณใน โภชนะ ประกอบเนืองๆ ซึ่งชาคริยธรรม กอบด้วยสติสัมปชัญญะ มักน้อย สันโดษ ไม่คลุกคลีด้วยหมู่ ปรารภความเพียร กระทำโดย …
บทความนี้เกี่ยวกับอนาจาระทางวาจาและอาจาระในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าภิกษุที่มีความเคารพควรปฏิบัติตนอย่างไร ซึ่งรวมถึงการรักษาทวารในอินทรีย์และความเหมาะสมในพฤติกรรม ทั้งยังกล่าวถึงโคจรและคุณสมบัติของกั