หน้าหนังสือทั้งหมด

หลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน
108
หลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน
…ะกอบความเพียร โดยเหมาะ โดยควร คือ หมั่นสร้างสมอบรมคุณงามความดี ให้เกิดมีขึ้นกับตนโดย การให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา เพื่อให้ได้ประสบคติที่ดีงามในภพชาติเบื้องหน้าต่อไป จนกว่าจะ เข้าถึงพระนิพพานอันเป็นแด…
…ะกอบความเพียร โดยเหมาะ โดยควร คือ หมั่นสร้างสมอบรมคุณงามความดี ให้เกิดมีขึ้นกับตนโดย การให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา เพื่อให้ได้ประสบคติที่ดีงามในภพชาติเบื้องหน้าต่อไป จนกว่าจะ เข้าถึงพระนิพพานอันเป็นแด…
อนุสติ 6
38
อนุสติ 6
…อนิพพานฯ” ในอนุสติ 10 ประการนั้น การเจริญอนุสติ 6 ประการ คือ การระลึกถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ศีล การบริจาค และเทวดา ท่านเรียกชื่อว่า อนุสติฏฐาน หรือ ที่ตั้งของอนุสติ อนุสติทั้ง 6 ประการนี้ จัดเป็น…
อนุสติเป็นอารมณ์กัมมัฏฐานที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค มีความสำคัญและเป็นกัมมัฏ ฐานที่มีวิธีการและอานิสงส์แตกต่างกันในบทเรียนนี้จะได้ให้นักศึกษาได้ศึกษาอนุสติกัมมัฏฐาน 6 ข้อแรก ซึ่งจะเป็นแนวทางเพื่อนำไปสู่การ
นัยของคำว่า พระอรหันต์
44
นัยของคำว่า พระอรหันต์
…ามหมายของ “สังสาร” หรือ “จักร” ตามนัยที่ 1 พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เสด็จประทับยืนบนแผ่นดินด้วยพระบาท “ศีล” ของพระ พุทธองค์นั้นเปรียบได้กับ “แผ่นดิน” ส่วน “ความเพียร” เปรียบได้กับ “พระบาท” ทรงเอา พระหัตถ์ ซ…
(คือ วาสนา) เพราะเหตุนี้จึงทรงปรากฏพระนามว่า “พระอรหันต์” นัยที่ 2 ทรงหักกำจักร “กำจักร” หมายถึงกิเลสทั้งปวง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง หักกิเลสเหล่านั้นด้วยศาสตรา คือปัญญา เพราะเหตุนี้จึงทรงปรากฏพระนามว
วิชชาและจรณะ
47
วิชชาและจรณะ
…สวักขยญาณ คือ ญาณที่ทำให้กิเลสอาสวะหมดสิ้น จรณะ คือ ข้อปฏิบัติอันเป็นทางบรรลุวิชชา มีองค์ 15 คือ 1. ศีลสังวร ได้แก่ การสำรวมในพระปาฏิโมกข์ 2. อินทรีย์สังวร ได้แก่ การสำรวมอินทรีย์ทั้ง 6 คือ ตา หู จมูก ลิ…
วิชชา 3 ประกอบด้วย 1. ปุพเพนิวาสานุสติญาณ คือ ญาณที่ทำให้ระลึกชาติได้ 2. จุตูปปาตญาณ คือ ญาณที่ทําให้รู้ถึงการตายและการเกิดของสัตว์ทั้งหลาย 3. อาสวักขยญาณ คือ ญาณที่ทําให้กิเลสอาสวะหมดสิ้น วิชชา 8 ปร
การเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์
51
การเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์
…นหมู่มนุษย์และสรรพสัตว์ ไม่มีใครเหนือกว่า หาใครเทียบไม่ได้ พระพุทธองค์ทรงยอดเยี่ยมด้วยคุณต่าง ๆ คือ ศีลคุณ สมาธิคุณ ปัญญาคุณ วิมุตติคุณ วิมุตติญาณทัศนะคุณ คุณเหล่านี้ไม่มีใครยิ่งกว่า ทรงเป็นผู้ฝึกบุรุษผู…
…ึกพวกชฎิลสามพี่น้องให้ บรรลุเป็นพระอรหันต์ ฝึกช้างนาฬาคีรีที่ถูกมอมเหล้าขาดสติ ให้ละพยศและตั้งมั่นในศีล เป็นต้น ะ 2.3.7 สัตถาเทวมนุสสานัง ทรงเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ทรงเป็นพระบรมศาสดา เป็นผู้น…
การเจริญจาคานุสติ
65
การเจริญจาคานุสติ
…ลึกขึ้นมาก็เป็นการค้า ไม่เป็นการชำระจิต การ บริจาคทานหรือทานบารมีเป็นปัจจัยอุปการะแก่บารมีอื่น เช่น ศีลบารมี ทานบารมีเป็นการ ชำระจิตในเบื้องต้น การสละมีตั้งแต่สละวัตถุสิ่งของ อวัยวะ เลือดเนื้อ ชีวิต ดังพ…
ในภายภาคหน้าเราก็จะได้รับแต่อานิสงส์ที่ดีงาม มีอายุ วรรณะ สุขะ พละ ประกอบไปด้วย โสมนัสอย่างยอดยิ่ง การคำนึงนึกถึงอย่างนี้แหละได้ชื่อว่า จาคานุสติ ต่อแต่นั้นก็เริ่มต้นภาวนาว่า มนุสฺสตฺต์ สุลทฺธ์ เม ยุ
อานิสงส์ของจาคานุสติ
67
อานิสงส์ของจาคานุสติ
…์อยู่นั้น ท่านเหล่านั้นล้วนแต่เป็นผู้ที่บริบูรณ์ด้วยธรรมอันดีงาม มีสัปปุริสรัตนะ 7 อย่าง คือ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา หิริ โอตตัปปะ และสัทธรรม 7 ประการ คือ ศรัทธา หิริ โอตตัปปะ พาหุสัจจะ วิริยะ สติ ปัญ…
ก็จะชัดเจนปรากฏเป็น “อุคคหนิมิต” แล้วกลั่นตัวใสเป็น “ปฏิภาคนิมิต” จากนั้นใจก็จะรวม ตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ที่แท้จริง 2.16 อานิสงส์ของจาคานุสติ 1. ทําให้ได้รับความสุขจากการสละ 2. ทำให้ไม่ละโมบ 3.
บารมี 10 และนิสัยที่สร้างความดี
16
บารมี 10 และนิสัยที่สร้างความดี
…วถ่วงทำให้ไม่อาจเข้าถึงศูนย์กลางกาย การสร้างทานบารมีคือ การสร้างนิสัยรักการเสียสละเป็นชีวิตจิตใจ 2. ศีลบารมี เป็นนิสัยที่ช่วยกำจัดความยินดีในบาป ซึ่งเป็นตัวถ่วงทำให้ไม่อาจเข้าถึง ศูนย์กลางกาย การสร้างศีล…
นิสัยเสีย ๆ จะติดฝังแน่นแทนซึ่งทำให้หลุดได้แสนยาก ยากกว่าการสร้างนิสัยดี ๆ ไว้แต่ต้น และเมื่อ ไม่สร้างความดีให้เป็นนิสัย จะต้องใช้แรงบันดาลใจในการสร้างบุญ มาช่วยฝืนกระแสกิเลสในใจ จึงทำได้ เป็นครั้งครา
บทที่ 2 ชาดกในหมวดศีลบารมี
57
บทที่ 2 ชาดกในหมวดศีลบารมี
บทที่ 2 ชาดกในหมวดศีลบารมี หากอุปมาวิถีนักสร้างบารมี เป็นดังวิถีแห่งสงครามที่ต้องสู้รบกับอธรรม เช่นนั้น ศีลบารมี ก็เปรียบ…
บทที่ 2 ชาดกในหมวดศีลบารมี หากอุปมาวิถีนักสร้างบารมี เป็นดังวิถีแห่งสงครามที่ต้องสู้รบกับอธรรม เช่นนั้น ศีลบารมี ก็เปรียบ…
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
71
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
…ราบวชเป็นบรรพชิตถือภาชนะเที่ยวภิกขาจารแหละประเสริฐกว่า การแสวงหาไม่เป็นธรรมจะ ประเสริฐอะไร! ผู้ไม่มีศีลย่อมไม่ได้ประโยชน์จากการฟัง (มีความรู้แล้วก่อโทษ) ศีลนี่แหละประเสริฐกว่าสุตะ ห้วงน้ำอันไม่มีโคลนตมคื…
การแสวงหาไม่ควรเป็นเช่นกับก้อนทองแดงร้อน เปรียบเหมือนยาพิษร้ายแรง จริงอยู่การแสวงหาไม่ สมควรนี้ พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และสาวกของพระพุทธเจ้า ติเตียนคัดค้าน เมื่อภิกษุ บริโภคบิณฑบาตอันเกิดจากการ
การพิจารณาและการทำกรรม
146
การพิจารณาและการทำกรรม
… และอสุรกายให้เจริญ ท่านผู้ฉลาดกล่าวว่าปัญญานั่นแหละประเสริฐสุด ดุจพระจันทร์ประเสริฐกว่าดาวทั้งหลาย ศีล สิริ และธรรมของสัตบุรุษย่อมเป็นไปตามบุคคลผู้มีปัญญา บุคคลควรคบหาท่านผู้รู้ละเอียดลออ เป็นพหูสูตควรเ…
ผู้ไม่ฉลาดในประโยชน์ไม่นำความสุขมาให้บัณฑิตเป็นศัตรูก็ดีกว่าคนโง่ที่มีใจเอ็นดูตั้งร้อยเท่าพันเท่า คนพาลแย้มพรายเมื่อใด คนไม่น่าถูกจองก็ถูกจองจำได้ บัณฑิตแย้มพรายออกมากาลใด แม้คนถูกจองจำแล้วก็รอดพ้นได
การให้อภัยและความเข้าใจ
185
การให้อภัยและความเข้าใจ
…ยความปราณี” ราชบริษัททั้งหมดฟังแล้วพากันชื่นชมยินดี โห่ร้องสรรเสริญพระราชาของตน พากันพูดว่า.. “โอ้! ศีลและคุณธรรมเหล่านี้พวกเราก็ควรจะมีเช่นกัน ประเสริฐแล้วๆ” นายสุมังคละเกิดปีติเลื่อมใสในคุณธรรมของพระรา…
“ถ้าเช่นนั้น ท่านก็อย่ากลัวไปเลย เราจะตั้งให้เป็นผู้เฝ้าอุทยานตามเดิม” อำมาตย์กราบทูลอย่างใคร่รู้ว่า.. “ข้าแต่พระองค์ผู้สมมติเทพ! เหตุไรพระองค์ได้ฟังคำพรรณาคุณของนายสุมังคละถึง 2 ครั้ง ก็ไม่ยอมตรัสอะ
ความงามสี่ระดับ
30
ความงามสี่ระดับ
…วบ่งบอกว่าเรามีนิสัยรับผิดชอบ หรือ มักง่าย คนที่มีความรับผิดชอบเท่านั้น ถึงจะเป็นคนที่มีจิตใจงามด้วยศีลธรรม โดยเฉพาะการ มีฆราวาสธรรม อันประกอบด้วย สัจจะ ทมะ ขันติ จาคะ เป็นธรรมประจำใจของคน ๆ นั้นนั่นเอง …
ระดับที่ 1 งามอาภรณ์ คือ งามด้วยเครื่องแต่งตัว เครื่องแต่งหน้าทาปาก การไว้ ทรงผม สีสันเสื้อผ้า ตามแต่สมัยนิยม ความงามชนิดนี้เป็นความงามชั้นนอกสุด ไม่ช้าก็ล้าสมัย หมดความนิยมชมชอบ เป็นความงามที่สามารถ
การขัดเกลาจิตใจ
33
การขัดเกลาจิตใจ
…ามสงบเป็นปกติ ความสงบเย็นของใจ ที่แผ่ผ่านออกมาสู่ภายนอกนี้เอง ย่อมชนะใจทุกผู้คน ม ดังนั้น การยกระดับศีลธรรมในจิตใจให้สูงขึ้นได้ ต้องอาศัยคุณธรรมหลัก 2 ประการ นี้เป็นสําคัญก็คือ “ขันติ” กับ “โสรัจจะ” ซึ่ง…
…ามสงบเป็นปกติ ความสงบเย็นของใจ ที่แผ่ผ่านออกมาสู่ภายนอกนี้เอง ย่อมชนะใจทุกผู้คน ม ดังนั้น การยกระดับศีลธรรมในจิตใจให้สูงขึ้นได้ ต้องอาศัยคุณธรรมหลัก 2 ประการ
การป้องกันลูกไม่ให้เสียคน
73
การป้องกันลูกไม่ให้เสียคน
…รา เริ่มต้นจะทำตัวอย่างดี ๆ ให้ลูกดู เราต้องหามิเตอร์เป็นตัววัดก่อน ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ ทรงให้ศีล 5 มาเป็นเครื่องวัด เพราะนี่คือปกติของคนเรา แต่สังคมทุกวันนี้ มันอยู่แบบศีลด่าง ศีลพร้อย ศีลทะลุ แล้…
2.4 ทำอย่างไรลูกจะไม่เสียคน ท่ามกลางสังคมที่ปะปนด้วยทั้งสิ่งดีและเลวนี้ นับวันคุณพ่อคุณแม่ก็ยิ่งมีความรู้สึก เป็นห่วงลูกมากขึ้น กลัวว่าลูกจะไปติดเอาเชื้อเลวมา แล้วก็จะทำให้ลูกเอาตัวไม่รอด หรือเอาดี ไ
สังคหวัตถุ 4
94
สังคหวัตถุ 4
…อง ๆ ไป บางทีอาจจะ ปรึกษาหารือร่วมกันแก้ไขได้ 2) คนที่จะสามารถตักเตือนความประพฤติคนอื่นได้ ต้องรักษาศีลให้ดี อย่างน้อย ศีลทั้ง 5 ข้อของเราต้องครบ เมื่อศีลดี กิริยามารยาท และวินัยเราดีแล้ว จึงจะมีสิทธิ์เข…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้ธรรมะไว้หมวดหนึ่ง คือ สังคหวัตถุ 4 ซึ่งอาจแปลง่าย ๆ ว่า หลักในการสงเคราะห์บุคคล หรือวิธีการสร้างความสามัคคีในหมู่ชน หมวดธรรมนี้เริ่มด้วย 1. ทาน คือ การให้ด้วยสิ่งของ 2. ปิยวา
ศีลข้อที่ 5 และการบวช
126
ศีลข้อที่ 5 และการบวช
5.7.6 ศีลข้อที่ 5 ไม่ดื่มสุราของมึนเมา เกิดขึ้นมาได้อย่างไร 5.7.7 ทำอย่างไรจึงจะรักษาศีล 5 ข้อนี้ไว้ได้ 5.7.8…
5.9 บวชให้พ่อแม่ได้บุญ 5.9.1 พ่อแม่อยากเห็นผ้าเหลืองของลูก 5.9.2 เกือบตายก่อนได้บวช 5.9.3 เดินเข้าใกล้ความตายไปทุกวัน 5.9.4 บุญที่ได้จากการบวชพระลูกชาย 5.9.5 บวชให้คนที่รักเราที่สุดในโลก บ ท ที่ 5 ส อ
หลักการสร้างความสุขในครอบครัว
145
หลักการสร้างความสุขในครอบครัว
…ภิกษุที่ตั้งใจปฏิบัติธรรมอย่างเต็มที่ เพื่อความหมดกิเลส ถ้าผู้รับเป็นคฤหัสถ์ ก็ต้องเป็น คฤหัสถ์ที่มีศีลอันดี พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงวางหลักในการให้ทานไว้อย่างรอบคอบ และยังมีส่วนที่ ลุ่มลึกไปตามลำาดับอีกด้…
…ภิกษุที่ตั้งใจปฏิบัติธรรมอย่างเต็มที่ เพื่อความหมดกิเลส ถ้าผู้รับเป็นคฤหัสถ์ ก็ต้องเป็น คฤหัสถ์ที่มีศีลอันดี พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงวางหลักในการให้ทานไว้อย่างรอบคอบ และยังมีส่วนที่ ลุ่มลึกไปตามลำาดับอีกด้…
ศีล 5 และความเป็นมนุษย์
148
ศีล 5 และความเป็นมนุษย์
…รือของมึนเมา จึงมีสภาพผิดปกติ คือมีสภาพใกล้สัตว์เข้าไปทุกขณะ เพราะฉะนั้น เพื่อรักษาปกติของมนุษย์ไว้ ศีลข้อที่ 5 จึงเกิดขึ้นมาว่า ปกติของคน จะต้องไม่เสพของมึนเมาให้โทษ โลกไว้ ศีลทั้ง 5 ข้อ คือ 1. ไม่ฆ่าสั…
…รือของมึนเมา จึงมีสภาพผิดปกติ คือมีสภาพใกล้สัตว์เข้าไปทุกขณะ เพราะฉะนั้น เพื่อรักษาปกติของมนุษย์ไว้ ศีลข้อที่ 5 จึงเกิดขึ้นมาว่า ปกติของคน จะต้องไม่เสพของมึนเมาให
ความสำคัญของศีล 5
155
ความสำคัญของศีล 5
…หลวงพ่อก็ออกจากบ้านไปเรียนหนังสือ เหมือนอย่างที่ พวกหนูมาโรงเรียนอย่างนี้แหละ ทีแรก ๆ หลวงพ่อก็รักษาศีล 5 ได้ข้ามวันบ้าง ไม่ข้ามวันบ้าง แต่ว่าผ่านไปได้ประมาณสักครึ่งปี หลวงพ่อก็รักษาศีล 5 ได้ หลวงพ่อรักษ…
…หลวงพ่อก็ออกจากบ้านไปเรียนหนังสือ เหมือนอย่างที่ พวกหนูมาโรงเรียนอย่างนี้แหละ ทีแรก ๆ หลวงพ่อก็รักษาศีล 5 ได้ข้ามวันบ้าง ไม่ข้ามวันบ้าง แต่ว่าผ่านไปได้ประมาณสักครึ่งปี หลวงพ่อก็รักษาศีล 5 ได้ หลวงพ่อรักษ…