ชาดก วิถีนักสร้างบารมี : หน้า 71/334

กับคูด ความชั่วย่อมสมกับความชั่วคนผู้ไม่สงบ มีมารยาททราม ย่อมเข้ากันได้ดีเหมือนคูถเข้ากันได้ ภิกษุเป็นอันมากสำเร็จชีวิตด้วยการแสวงหาไม่ควร ครั้นสำเร็จชีวิตอย่างนี้แล้ว จะไม่พ้น ความเป็นยักษ์ความเป็นเปรต จักเกิดเป็นโคเทียมแอก จะเกิดในนรก บิณฑบาตที่เกิดขึ้นด้วย การแสวงหาไม่ควรเป็นเช่นกับก้อนทองแดงร้อน เปรียบเหมือนยาพิษร้ายแรง จริงอยู่การแสวงหาไม่ สมควรนี้ พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และสาวกของพระพุทธเจ้า ติเตียนคัดค้าน เมื่อภิกษุ บริโภคบิณฑบาตอันเกิดจากการแสวงหาอันไม่ควร จะไม่มีความร่าเริงหรือโสมนัสเลย เพราะว่า บิณฑบาตอันเกิดขึ้นอย่างนี้ เป็นเช่นกับอาหารเดนของคนจัณฑาลในศาสนาของเรา ผู้ประกอบด้วยความข่มใจและซื่อสัตย์ ผู้นั้นแล จึงสมควรแก่ผ้าย้อมน้ำฝาด ผู้ไม่ติดรสย่อมกลืนอาหารเพื่อยังอัตภาพให้เป็นไปเหมือนบริโภคเนื้อบุตรในหนทางกันดาร ะ หรือเหมือนใช้น้ำมันหยอดเพลารถ ฉะนั้น สิ่งใดเป็นที่รักไม่ควรขอสิ่งนั้น บุคคลเป็นที่เกลียดชังเพราะขอจัด การขอไม่เป็นที่ชอบใจแม้ ของพวกนาคอันบริบูรณ์ด้วยรัตนะ 7 จะกล่าวไยถึงมนุษย์ผู้ให้เกิดสักกหาปณะหนึ่งก็ยังยาก แม้มีความน่ารักน่าชม แต่มีวาจากระด้าง ย่อมไม่เป็นที่รักของใครทั้งในโลกนี้โลกหน้า ผู้ต้องการให้ตนเป็นที่รักพึงมีวาจาสละสลวย พูดด้วยความคิดไม่ฟุ้งซ่าน ถ้อยคำของผู้แสดงอรรถธรรม เป็นถ้อยคำไพเราะ ไม่ฟุ้งซ่านเพ้อเจ้อ เพราะกล่าวพอประมาณ เราติเตียนชื่อเสียง สมบัติ กับทั้งการหาเลี้ยงชีพด้วยการทำตนตกต่ำ ประพฤติไม่เป็นธรรม เราบวชเป็นบรรพชิตถือภาชนะเที่ยวภิกขาจารแหละประเสริฐกว่า การแสวงหาไม่เป็นธรรมจะ ประเสริฐอะไร! ผู้ไม่มีศีลย่อมไม่ได้ประโยชน์จากการฟัง (มีความรู้แล้วก่อโทษ) ศีลนี่แหละประเสริฐกว่าสุตะ ห้วงน้ำอันไม่มีโคลนตมคือธรรม บาปเรียกว่าเหงื่อไคลที่ต้องชำระล้าง และศีลเรียกว่าเครื่อง ลูบไล้ใหม่ แต่ไหนแต่ไรมา กลิ่นของศีลนั้นไม่ขาดหายไปคืนพระจันทร์เต็มดวงเหล่าชนผู้รื่นเริงใจ เท่านั้นจึงสละชีพได้ ข้าพระองค์ทำสัตว์ทั้งหลายผู้ใคร่ต่อสุข ให้ได้รับทุกข์ จึงได้ถึงส่วนอันนี้ ข้าพระองค์ดำรงอยู่ เหมือนกองถ่านไฟล้อมรอบด้าน ย่อมไม่ได้ความสุขเลย 54 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี