หน้าหนังสือทั้งหมด

บิล ธิรา จา: สมถวิปัสสนา
32
บิล ธิรา จา: สมถวิปัสสนา
บิล ธิรา จา จตุธาตุววัตถาน ๑ อรูปฌาน ๔ ทั้ง ๔๐ นี้ เป็นภูมิของสมถะ วิปัสสนามีภูมิ ๖ ขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ ธาตุ ๑๘ อินทรีย์ ๒๒ อริยสัจ๔ ปฏิจจสมุปบาทธรรม ธรรมอาศัยซึ่งกันและกันเกิดขึ้น ธรรมอาศัยซึ่งกันแ…
…ของสมถะและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็นส่วนต่างๆ เช่น อรูปฌาน ๔, วิปัสสนามีภูมิ ๖, ขันธ์ ๕, อายตนะ ๑๒ และอื่นๆ โดยใช้หลักการเจริญภาวนา สมถะและวิปัสสนากรรมฐานเป็นแนวทางในการศึกษา. เนื้อหานี้ถือเป็น…
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) และอริยสัจ ๔
10
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) และอริยสัจ ๔
…ี่ ๑ เรียกว่า “ปฏิโลม” ถอยกลับ เมื่ออนุโลมปฏิโลมถูกส่วน ตาธรรมกายก็เห็นว่า สัตว์โลกนี้เป็นทุกข์ เห็นอายตนะที่ดึงดูดของ สัตว์โลกให้มาเกิด เขาเรียกว่า โลกายตนะ ทำให้เราติดอยู่กับอายตนะนั้น อายตนะ แปลว่า บ่อ…
…เริ่มจากการเข้าฌาน โดยอธิบายถึงการเกิดและวิถีของสัตว์ทั้งหลาย และการสังเกตเห็นว่า สัตว์โลกมีทุกข์และอายตนะที่เป็นบ่อเกิดที่มนุษย์ต้องเผชิญ ดวงญาณจะขยายออกไปเมื่อเข้าฌานจนสามารถเห็นประสบการณ์ที่ลึกซึ้งมากข…
นิพพานและอายตนะ
64
นิพพานและอายตนะ
นิพพาน นิพพานเป็นอายตนะอันหนึ่ง ซึ่งแตกต่างออกไปจาก โลกายตนะและอายตนะทั้ง 5 ทั้ง ๑๒ นั้น เป็นอายตนะที่สูงกว่า วิเศษกว่า แ…
นิพพานเป็นอายตนะที่สูงกว่าทั้งโลกายตนะและอายตนะทั้ง 5-12 ซึ่งทำหน้าที่คล้ายกันในการดึงดูดสัตว์โลกให้ไม่พ้นไปจากโลก…
การเจริญภาวนาและสมาธิในพระพุทธศาสนา
189
การเจริญภาวนาและสมาธิในพระพุทธศาสนา
…ช่รูปฌานเป็นที่ตั้งแห่งการงานทางใจ 2. วิปัสสนากรรมฐาน คือ อุบายเรื่องปัญญา มี 6 ภูมิ ได้แก่ ขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาทธรรม (ธรรมที่อาศัยซึ่งกันและกันเกิดขึ้น) 10.5.2 สมาธ…
…างพุทธศาสนาอย่างแท้จริง ในคัมภีร์วิมุตติมรรคกล่าวถึงสมาธิที่ให้ความตั้งมั่นกับจิต การพิจารณาขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 เป็นต้น ซึ่งเป็นเครื่องมือในการพัฒนาความเข้าใจทางจิต โดยมีจุดประสงค์เพื่อความจริงและกา…
พระปุคคะละปัญญัตติ
86
พระปุคคะละปัญญัตติ
…ันนะโก ผะเลฏฐิโต อะระ หา อะระหัตตายะ ปฏิปันโน พระปุคคะละปัญญัตติ (แปล) กะ บัญญัติ 6 คือ ขันธบัญญัติ อายตนบัญญัติ ธาตุบัญญัติ สัจจบัญญัติ อินทรีย์บัญญัติ บุคคลบัญญัติ บุคคลบัญญัติของบุคคลมีเท่าไร มีการพ้นจ…
บทความนี้กล่าวถึงการบัญญัติในเรื่องปัญญาและประเภทต่าง ๆ ของบุคคลในพุทธศาสนา เช่น ขันธบัญญัติ, อายตนบัญญัติ, ธาตุบัญญัติ ที่ชี้ให้เห็นการยกระดับจิตใจเพื่อการพ้นจากทุกข์และการบรรลุธรรมอย่างถ่องแท้ โดย…
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
65
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
…ปัสสนา วิปัสสนาที่กล่าวไว้ในพระไตรปิฎกมีอยู่ 6 อย่าง หรือที่ภาษาพระเรียกว่า มีภูมิ 6 ได้แก่ ขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท การศึกษาวิปัสสนาในแนวทางปฏิบัติ เป็นการศึกษาตั้งแต่…
…การเห็นด้วยตาธรรมกายเป็นการรู้ที่ตรงตามความจริง แล้วกล่าวถึงวิธีการศึกษาที่มี 6 ภูมิ ได้แก่ ขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท ต้องอาศัยกายธรรมในการมองเห็นและเข้าใจสภาพภพในมุมมอง…
ภพภูมิและขันธ์ 5 ในพระพุทธศาสนา
6
ภพภูมิและขันธ์ 5 ในพระพุทธศาสนา
…นธ์ 5 95 5.5 ขันธ์ 5 ตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี 96 5.6 ประโยชน์ของการเรียนรู้ขันธ์ 5 106 บทที่ 6 อายตนะ 12 6.1 ความหมายของอายตนะ 6.2 คุณสมบัติของอายตนะ 111 114 115 6.3 ประเภทของอายตนะ 117 6.4 การทำหน้า…
บทที่ 4 ว่าด้วยภพภูมิ มีความหมายถึงลักษณะของภพภูมิในทางพระพุทธศาสนาและความเชื่อมโยงกับวิทยาศาสตร์ พร้อมทั้งความรับผิดชอบที่เกิดจากกิเลสและกรรม ในบทที่ 5 นำเสนอขันธ์ 5 โดยอธิบายความหมาย ธรรมชาติ และองค
การศึกษาอินทรีย์และอริยสัจ 4
7
การศึกษาอินทรีย์และอริยสัจ 4
…7 10.6 กระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท 218 บทที่ 11 วิปัสสนาภูมิในภาคปฏิบัติ 223 11.1 ขันธ์ 5 227 11.2 อายตนะ 12 231 11.3 ธาตุ 18 232 11.4 อินทรีย์ 22 236 11.5 อริยสัจ 4 240 11.6 ปฏิจจสมุปบาท 247 (6) DOU ส า…
…มถึงความสำคัญและกระบวนการดับวงจรนี้ สุดท้ายบทที่ 11 เน้นวิปัสสนาภูมิและองค์ประกอบต่างๆ เช่น ขันธ์ 5 อายตนะ 12 และธาตุ 18
MD 408 สมาธิ 8: วิปัสสนากัมมัฏฐาน
8
MD 408 สมาธิ 8: วิปัสสนากัมมัฏฐาน
…ิ 8 : วิปัสสนากัมมัฏฐาน ศึกษาหลักในการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐาน ได้แก่ กิเลส กรรม วิบาก ภพภูมิ ขันธ์ 5 อายตนะ ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 และปฏิจจสมุปบาท รวมทั้งวิปัสสนาภูมิที่เป็นหลัก ปฏิบัติที่เกี่ยวข้อง…
รายวิชา MD 408 สมาธิ 8 มุ่งเน้นการศึกษาเกี่ยวกับวิปัสสนากัมมัฏฐาน เริ่มจากหลักทางพระพุทธศาสนา เช่น กิเลส กรรม วิบาก ฯลฯ และเสนอแนวทางการปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับวิชชาธรรมกาย โดยนักเรียนจะได้รับความรู้ แ
ความหมายและภูมิของวิปัสสนา
22
ความหมายและภูมิของวิปัสสนา
…มุนี พระมงคลเทพมุนีได้อธิบายถึงวิปัสสนาว่า เป็นการเห็นแจ้ง เห็นวิเศษ เห็นต่าง ๆ ใน เรื่องของขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท ซึ่งท่านได้ อธิบายการเห็นในวิปัสสนาว่า “ถ้าว่าวิปัส…
…์ การเจริญวิปัสสนาต้องอาศัยเข้าใจธรรมกายอย่างแท้จริง และต้องมีภูมิฐานในการปฏิบัติ รวมทั้งขันธ์ 5 และอายตนะ 12 เพื่อที่จะได้พบกับการเห็นแจ้งในโลกแห่งความจริง.
หน้า11
122
เนื้อหาบทที่ 6 อายตนะ 12 6.1 ความหมายของอายตนะ 6.2 คุณสมบัติของอายตนะ 6.3 ประเภทของอายตนะ 6.3.1 อายตนะภายใน (อัชฌัตติกา…
อายตนะ 12 และวิถีจิต
125
อายตนะ 12 และวิถีจิต
…ิริยาบ้าง เกิดขึ้นหลายๆ ชนิด แล้ววิถีจิตนี้เกิดขึ้นวนเวียนหลายๆ รอบ ฉะนั้นจิตก็ เกิดขึ้นมากมาย เมื่ออายตนะกระทบกัน เรียกว่าอายตนะนั้นเป็นธรรมชาติที่ยังให้จิตเจตสิกนั้น กว้างขวางเจริญขึ้น พูดถึงจิตแล้วก็ต้…
บทความนี้พูดถึงอายตนะ 12 ซึ่งมีผลกระทบต่อการเกิดขึ้นของจิตและเจตสิกที่หลากหลาย ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่ออายตนะกระทบกัน…
อายตนะและความรู้แจ้งในพระพุทธศาสนา
130
อายตนะและความรู้แจ้งในพระพุทธศาสนา
…ตนะ) สภาพเหล่าใดย่อมทรงไว้ซึ่งลักษณะของตนเหตุนั้น สภาพ เหล่านั้น จึงชื่อว่า ธรรม 6.4 การทำหน้าที่ของอายตนะ อายตนะ ทำให้เกิดความรู้ซึ่งเกิดจากการเชื่อมต่อระหว่างอายตนะภายนอกกับ อายตนะภายใน เมื่ออายตนะภายใน…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงความเสื่อมโทรมของร่างกายตามอายุที่เพิ่มขึ้น และอธิบายถึงอายตนะ ในที่นี้หมายถึงการสัมผัสและการรับรู้ซึ่งเกิดจากการติดต่อกับสิ่งภายนอก มีการจำแนกอายตนะ 6 ประการ ไ…
กระบวนการรับรู้และวิญญาณ
131
กระบวนการรับรู้และวิญญาณ
…ใจ การรับรู้จะเกิดขึ้นได้เมื่อวิญญาณเกิดขึ้น ซึ่งโดยปกติวิญญาณจะเกิดขึ้นเมื่อเกิดการ กระทบกันระหว่างอายตนะภายนอกกับอายตนะภายใน แต่ในบางกรณีก็ไม่เกิดการรับรู้ เช่น ถูกสัมผัสขณะหลับ หรือมองสิ่งต่าง ๆ ขณะเหม…
การรับรู้เกิดจากการสัมผัสเมื่ออายตนะ อารมณ์ และวิญญาณมาบรรจบกัน โดยมีช่องทางต่างๆ ของอายตนะ เพื่อเสริมสร้างความรู้และความรู้สึกต่ออารม…
วิปัสสนาภูมิในอินทรีย์ 22
181
วิปัสสนาภูมิในอินทรีย์ 22
อินทรีย์ 22 ซึ่งเป็นวิปัสสนาภูมินี้ มีลักษณะเหมือนประมวลรวม เรื่องของขันธ์ อายตนะ ธาตุ มาอยู่ในนี้ด้วยกัน แต่ก็มีองค์ประกอบหลายกลุ่มที่จัดเข้าเป็นหมวดกันได้ และมีลักษณะ เป็นเรื่อง…
บทที่ 8 อินทรีย์ 22 เน้นการศึกษาองค์ประกอบของขันธ์ อายตนะ และธาตุ ที่มีความสัมพันธ์กันในวิปัสสนาภูมิ โดยนักศึกษาได้รับการเรียนรู้ถึงขั้นอรหัตตผลและความสำคั…
แนวคิดเกี่ยวกับขันธ์ 5 และอริยสัจ 4
235
แนวคิดเกี่ยวกับขันธ์ 5 และอริยสัจ 4
แนวคิด 1. ขันธ์ 5 ในภาคปฏิบัติประกอบด้วย ขันธ์ 5 ส่วนละเอียด ส่วนกลาง และส่วนหยาบ 2. อายตนะ 12 แบ่งเป็นอายตนะภายใน และอายตนะภายนอก มีลักษณะเป็น ดวงกลมใส ซ้อนอยู่ในกลางกำเนิดธาตุธรรมเดิม 3. …
เนื้อหาประกอบด้วยการอธิบายขันธ์ 5 ซึ่งมีส่วนละเอียด ส่วนกลาง และส่วนหยาบ อายตนะ 12 ที่แบ่งออกเป็นอายตนะภายในและภายนอก ธาตุ 18 ซึ่งควบคุมการรับรู้ ของร่างกายและจิตใจ อินทรีย์ 22 …
ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต
263
ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต
…การทำงานเหล่านี้ตั้งแต่วิญญาณถึงภพ เพราะมีอวิชชาและสังขารเป็นราก วิปัสสนาภูมิซึ่งประกอบด้วย ขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท ล้วนมีความเกี่ยวโยงกันตั้งแต่ต้น เมื่อไปดูการทำงานข…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสัมพันธ์ระหว่างตัณหา อุปาทาน และกรรมในการเกิดดับของจิตที่เกิดอย่างรวดเร็วในทุกขณะ โดยคำว่า ชาติ ชรา มรณะ ไม่ใช่ภพชาติใหม่ แต่หมายถึงกระบวนการเกิดดับของจิตในทุกขณะ ผ่านการศึกษาธรรมกั
ชีวิตในสังสารวัฏ
18
ชีวิตในสังสารวัฏ
…กิดตามยถากรรม การเวียนวนอยู่ในมหาสมุทรแห่ง สังสารวัฏนี้ไม่มีวันสิ้นสุด จนกว่าจะถึงจุดหมายปลายทางคือ อายตนนิพพาน ครั้นพวกสัตว์นรกสิ้นอายุในนรกแล้ว บางทีก็กลับเกิด ซ้ำอยู่ในนรกขุมเก่า บางทีไปเกิดในนรกขุมอื่…
…่น เป็นเทวดาหรือพรหม ในขณะที่ผู้ที่ทำบาปจะต้องเผชิญทุกขเวทนาในอบายภูมิ จนกว่าจะถึงจุดหมายปลายทางคือ อายตนนิพพาน การทำบุญในอดีตก็มีผลต่อการเกิดในอนาคตและการบรรลุถึงนิพพานโดยการพัฒนาจิตใจและทำความดีอย่างต่อ…
ธรรมะเพื่อประช
270
ธรรมะเพื่อประช
…ไม่มีการปรุงแต่งใดๆ บริสุทธิ์ล้วนๆ ด้วยธรรมธาตุอันเป็นวิราคธาตุ วิราคธรรม ที่นั้น ผู้รู้เรียกกันว่า อายตนนิพพาน *หลวงพ่อขอเล่าถึงอัตชีวประวัติของพระเถรีรูปหนึ่ง ซึ่งท่านเป็นผู้กล่าวอมตพจน์ข้างต้น ท่านเป็น…
…์ที่มีพื้นฐานเดียวกันในทุกการเกิดแก่เจ็บตาย และการค้นหาสถานที่ที่ไม่มีความชราหรือความตายที่เรียกว่า อายตนนิพพาน ผ่านคำสอนของพระปชาบดีเถรีที่เป็นมารดาของพระพุทธเจ้า ท่านถูกเรียกว่าเป็นภิกษุณีผู้สำคัญที่ทำใ…
ธรรมะเพื่อประช
212
ธรรมะเพื่อประช
…ข้าใจแล้ว ก็ชวนกันไปสาธยายธรรมอยู่ท้ายวัด เมื่องูเหลือม ได้ยินเสียงของภิกษุ ซึ่งกำลังสวดพระอภิธรรมบทอายตนวิภังค์ ก็เกิดความเลื่อมใสในเสียงสวดพุทธมนต์นั้น แม้จะฟังไม่รู้เรื่อง แต่เมื่อได้ยินแล้วก็มีจิตผ่อง…
…วามเลื่อมใสและมีจิตใจที่ผ่องใส โดยเฉพาะเมื่อถึงเวลาป่วย ช่วยให้มีความรู้และสามารถจดจำคำว่ารู้ เช่น 'อายตนะ' จนทำให้มีจิตที่ดีได้ในที่สุด เนื้อหานี้มุ่งสอนให้เราเห็นคุณค่าและประโยชน์จากการฟังธรรมเพื่อชีวิต…