หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาสมถะและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
27
การศึกษาสมถะและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
…อาหาเรปฏิกูล สัญญา ๑ จตุธาตุววัตถาน ๑ อรูปฌาน ๔ ทั้ง ๔๐ นี้เป็นภูมิของสมถะ วิปัสสนามีภูมิ 5 ขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ ธาตุ ๑๘ อินทรีย์ ๒๒ อริยสัจ ๔ ปฏิจจสมุปบาทธรรม ๑๒ (ธรรมอาศัยซึ่งกันและกันเกิดขึ้น) นี้เป็นภูมิ…
…หมายถึงการระงับหรือทำใจให้นิ่ง ขณะเดียวกันวิปัสสนาก็มีการศึกษาภูมิที่แตกต่างกัน ซึ่งประกอบด้วยขันธ์ อายตนะ ธาตุ อินทรีย์ และอริยสัจ ก่อนที่จะทำสมถะได้ จะต้องมีการหยุดใจเสียก่อน พระมงคลเทพมุนีได้นำเสนอวิธี…
ภพสาม คุกใหญ่ของสรรพสัตว์
393
ภพสาม คุกใหญ่ของสรรพสัตว์
…์เป็นทุกข์เวียนว่ายตาย เกิดกันร่ำไป นอกจากนี้ ยังมีภพภูมิที่ละเอียดและประณีตที่สุด ซึ่งท่านเรียกว่า อายตนนิพพาน ไม่เรียกว่าภพหรือภูมิอีกต่อไป แต่เปลี่ยนมาใช้คำว่า อายตนะ เป็นดินแดนที่มีความดับสนิท จากอาสว…
… กามตัณหา ภวตัณหา และวิภวตัณหา แม้จะมีภพภูมิที่แตกต่างกัน แต่ทุกคนต้องเจอความทุกข์เนื่องจากกิเลสนี้ อายตนนิพพาน คือเป้าหมายสูงสุดที่ไม่มีทุกข์โดยสิ้นเชิง ต้องพัฒนาสุขภาพทางกาย วาจา และใจ เพื่อเข้าถึงธรรมก…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒
8
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒
…า ที่เป็นตัวประธานอย่าง ๑ เป็น อาลปน คำสำหรับร้องเรียกอย่าง ๑. [๔๕] ข้าพเจ้าจะจัดคำพูด ที่เรียกว่า "อายตนิบาต" ที่ท่าน สงเคราะห์ในวิภัตตินั้น ๆ ให้เป็นหมวดๆ มาแสดงไว้ในที่นี้ พอ เป็นตัวอย่างเสียแบบหนึ่งก่…
…ภาคที่ ๒ ซึ่งประกอบด้วยนามและอัพพยศัพท์ โดยแบ่งเนื้อหาออกเป็นหมวดหมู่และให้ตัวอย่างในการใช้งาน เช่น อายตนิบาต เพื่อให้ผู้ศึกษาเข้าใจและสามารถแปลได้เองในอนาคต.
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา (ปฐโม ภาโค)
429
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา (ปฐโม ภาโค)
…ติ ปททวเย สมพนฺโธ ฯ ปินน์ อุปพรูหนุนุติ ปททวย์ กโรติ ปเท กมุม ฯ สุขญชาติ กโรติ ปเท สุทธกฤตา ฯ อถาติ อายตีติ ปเท กาลสตฺตมี ฯ นนฺติ อาริยติ เปตีติ ปททวเย กมฺม อนุป ปวตฺตาเปนตีติ ปเทปิ กมฺม ฯ สส... ธมฺมนฺติ …
เนื้อหาที่กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา บทความนี้อ่านได้จากหน้าที่ 429 ของหนังสือ โดยอธิบายเกี่ยวกับการเจริญปัญญาและจิตในวิธีการต่างๆ ที่ไม่เพียงแค่เป็นทฤษฎี แต่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในการปฏิบัติจริง
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
458
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ติ ปเท อากาโร ฯ ตถาติ อุปเมย์ ฯ [๓๒๓] อนุปจารโต วิกปปิติ อถวาติอาทิ วุตต์ ฯ อากาสานัญจ์ อสฺส ฌานสุส อายตน์ อธิฏฐาน อิติ ตสมา อากา...ตน์ อตคฺคุณพหุพพิหิ ฯ อากาสานญฺจนฺติ ลิงฺคตฺโถ ๆ อายตนนุติ อากาสานญฺจนฺต…
เนื้อหานี้เป็นการอธิบายเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเฉพาะในบทที่กล่าวถึงการปฏิบัติฌานธรรม ที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่และอารมณ์ที่ต้องการเข้าสู่ระดับสูงของการตั้งอยู่ในฌาน นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงประเ
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา
465
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา
…ม ๆ กวาติ วุตฺตนฺติ ปเท ปุพฺพกาลกิริยา ฯ ปนสทฺโท วิเสสตฺโถ ฯ [๓๓๒] เนวสัญญานาสญฺญเมว มนายตน...นตฺตา อายตน นาม อิติ ตสฺมา เนว....ตนนุติ โยชนา ฯ เนวสัญญานาสญฺญนฺติ เอตฺถ ตติยารูปารมณ์ จตุตถารูป ลพภูติ นารมณ…
เนื้อหาดังกล่าวอภิปรายเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยาในปฐมปริจเฉท โดยเน้นถึงแนวโน้มในการดำรงอยู่ของสัญญาและอสัญญาในกระบวนการของจตุตถารูปชุฌาน ซึ่งพร้อมให้ข้อมูลที่มาของความหมายและการจัดการกับแนวคิดเหล่า
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
466
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…านิ มนาย...เนส ปริยาปนฺนํ มนา....ปนฺนํ มนายตน... ปนฺนสฺส ภาโว มนา...ปนฺนตฺติ ฯ เนว....เมวาติ สฤณี ฯ อายตนนฺติ สัญญา ฯ มนา...นตฺตาติ อายตนนฺติ ปเท เหตุ ฯ อิติติ เหตุ 1 [๒๓๓] เนวสัญญานาสญฺญเมว อายตน์ เนว...…
ในหน้า 466 ของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา กล่าวถึงการเชื่อมโยงความเข้าใจในอวิชชาและความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับสัญญาโดยละเอียด รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของสัญญาที่สัมพันธ์กับจิตตาและการจำแนกประเภทจิตตามคุณสมบั
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา - ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
254
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา - ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
…ธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 254 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 254 โส อายตนญชาติ มนายตน์ ฯ ผุสัยที่ติ โผฏฐพพ์ ฯ อตฺตโน ลักขณ์ ธาเรนตีติ ธมฺมา ฯ ธมฺมา จ เต อายตนญชาติ ธมฺมายตน…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยาที่นำเสนอในหน้าที่ 254 ให้ความสำคัญต่อการศึกษาเกี่ยวกับธรรมะและลักษณะของอายตนชนิดต่าง ๆ โดยมีการสำรวจหลักการและวิธีการที่เกี่ยวข้องกับธรรมะและจิตใจของมนุษย์ พร้อมทั้งการแสดงให้…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ ปฐมปริจเฉทวณฺณนา
89
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ ปฐมปริจเฉทวณฺณนา
…ส ปรนิปาตวเสน อากาสานนฺตนฺติ วุตฺติ ฯ อากาสานนฺตเมว อากาสานัญจ์ สกตฺเถ ภาวปจฺจยวเสน ฯ อากาสานญฺจเมว อายตน์ อสฺส สสมปยุตตธมฺมสฺส ฌานสุส อธิฏฐานฏฺเจน เทวาน เทวายตน์ วิชาติ อากาสานัญจายตน ฯ ตาม อปปนาปปตต์ ปฐ…
เนื้อหาในเอกสารนี้นำเสนอการวิเคราะห์และสรุปความหมายของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา รวมถึงการพิจารณาในส่วนของปฐมปริจเฉทวณฺณนา ทั้งนี้ยังมีการกล่าวถึงการแยกประเภทของภูมิปัญญาต่างๆ ในอภิธรรม การระบุประเภทของทิฏ
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
227
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…มาวจรตฺตาฯ สภาคราสิวเสน ปน ต์ ขนเธสุ เทสต์ อุปาทานิยภาเวน ปน ราสิวเสน จ อุปาทานกฺขนฺเธสูติ ทฏฺฐพฺพฯ อายตนนฺติ เอตฺถ ติดทวารารมณา จิตตเจตสิกา เตน เตน กิจฺเจน ฆเนติ วายมนุติ อายภูเต วา เต ธมฺเม เอตานิ ตเนนต…
เนื้อหาในหน้าที่ 226-227 ของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาเน้นการสำรวจคุณสมบัติของเวทนา สัญญา สงฺขารา และวิญญาณ์ ในมุมมองทางอภิธรรม โดยเน้นความสำคัญของการระบุและอธิบายปรากฏการณ์ด้านจิตวิญญาณ รวมถึงแนวคิดเกี่ยว
อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา และการวิเคราะห์แบบวิญญาณ
238
อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา และการวิเคราะห์แบบวิญญาณ
…จก ฯ อิทานิ เหตโว ปญฺจาติ สรูปโต วุตฺตานํ ตญหาทีน ติณณ์ สงฺคหโต ลัทธาน อวิชชาสงฺขาราน ทวินนญฺจ วเสน อายตี๋ ผลสุส ปจฺจยา อิทานิ เหตโว ปญฺจ ฯ อายตี ผลปญจกนฺติ ชาติชรามรณคฺคหเณน วุตต์ ปจฺจุปฺปนฺนเหตุปจฺจยา อ…
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสังคหฎีกาและการวิเคราะห์ต่าง ๆ เกี่ยวกับตณฺหูปาทานและอวิชชา โดยชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างความรู้และการเกิดขึ้นของกิเลสต่าง ๆ ในการศึกษาจากพุทธศาสนา การเข้าใจคว
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - การศึกษาอภิธรรม
239
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - การศึกษาอภิธรรม
…จโยติ ฯ สงฺขิปิยนฺติ เอตฺถ อวิชชาทโย วิญญาณาทโย จาติ สังเขปา ฯ อตีเต เหตุ เอตรหิ วิปาโก เอตรหิ เหตุ อายตี วิปาโกติ จตุตาโร สังเขปาติ จตุสังเขป่า ฯ กมุมภวสงฺขาโต ภูเวกเทโสติ เอตฺถ อายตี ปฏิสนธิยา ปจฺจยเจตน…
บทความในหน้าที่ 238 ถึง 239 อธิบายถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและเนื้อหาเกี่ยวกับอฎฺฐมปริจเฉทวณฺณนา ที่สำรวจการเชื่อมโยงระหว่างเหตุและผล, อวิชชา และการเกิดขึ้นของวิญญาณในมุมมองที่แตกต่างกัน การสนทนาเกี่ยว
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
300
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ได้ฆานะ ด้วยสามารถแห่งสังเสทชะพวกเดียว มิใช่ด้วยสามารถแห่งอุปปาติกะ ฯ จริงตามนั้น พระผู้มีพระภาคตรัสอายตนะของอุปปาติกสัตว์ผู้มี อินทรีย์บริบูรณ์ว่ามี ๑๑ เว้นสัททายตนะ ของอุปปาติกะผู้บอกว่ามี ๑๐ เว้นจักขวา…
เนื้อหาในหน้าที่ 300 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา พูดถึงอายตนะของสัตว์ในทุคติว่ามีความแตกต่างกันในเรื่ององค์ประกอบของการรับรู้ และสามารถแบ่งเป็นกลุ่มตามลักษณะทา…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
315
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
… คือ รูปปทานขันธ์ ๑ เวทนูปาทานขันธ์ ๑ สัญญูปาทานขันธ์ ๑ สังขารรูปาทานขันธ์ ๑ วิญญาณูปาทาขันธ์ ๑ ฯ 0 อายตนะ ๑๒ คือ จักขวายตนะ (อายตนะคือตา) ๑ โสตายตนะ (อายตนะคือหู) ๑ ฆานายตนะ (อายตนะคือจมูก) ๑ ชิวหายตนะ (…
…ัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเน้นไปที่ธรรม ๓๓ ในโลกุตตรจิต รวมถึงขันธ์ ๕ อุปาทานขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ และธาตุ ๑๘ ซึ่งสำคัญต่อการศึกษาและเข้าใจอริยสัจ ๔ในพุทธศาสนา โดยหวังว่าจะช่วยให้ผู้อ่านได้เข้า…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว
62
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว
… อิติ นิวาสนฏฐานฏฺเฐน อากรฏเจน สโมสรณฏฐานฏเจน สัญชาติเทสเจน การณฏเจน จาติ อิเมหิ การเณหิ เอเต ธมฺมา อายตน์ อายตนนติ รุจจนฺติ ฯ ตสฺมา ยถาวุฒิเตนตฺเถน จักขุญฺจ ติ อายตนญชาติ จกฺขายตน์ ฯเปฯ ธมฺมา จ เต อายตนญ…
เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดและการวิเคราะห์ธรรมชาติ ผ่านการใช้ภาษาธรรมะที่ละเอียดในการศึกษา ได้แก่ จักขุญฺจและการเข้าถึงความรู้ โดยมีการพูดถึงการอุปมัยและการจัดประเภทของธาตุธรรมในมุมมองที่ลึกซึ้ง รวมถึงการเช
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - โลก ๓ และการรู้จัก
267
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - โลก ๓ และการรู้จัก
…้ด้วยอาหาร โลก๒ คือ นาม ๑ รูป ๑ โลก ๓ คือเวทนา ๓ โลก ๔ คืออาหาร 4 โลก ๕ คือ อุปาทานขันธ์ ๕ โลก ๖ คืออายตนะภายใน ๖ โลก ๗ คือ วิญญาณฐิติ ๓ โลก ๘ คือ โลกธรรม ๘ โลก ๕ คือ สัตตาวาส 8 โลก ๑๐ คือ อายตนะ ๑๐ โลก ๑…
ในบทความนี้ จะพาคุณไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับโลก ๓ ตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงรู้ โดยอธิบายถึงสัตว์ทั้งปวงที่ตั้งอยู่ด้วยอาหาร และวิธีการที่ผู้ปฏิบัติจะเห็นโลกในหลายมิติ รวมถึงการรู้ในอาคตสถานที่สามาร
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
244
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…ุด อากาศเป็นอนันตะ จึงชื่ออากาสานันตะ อากาสานันตะนั่นเอง เป็นอากาสานัญจะ อากาสานัญจะนั้นชื่อว่าเป็น อายตนะ โดยอรรถว่าเป็นที่อาศัยอยู่แห่งฌานนี้ พร้อมทั้งสัปยุต ธรรม ดังคำว่า เทวายตนะ (คือ เทวสถาน) ของเทวด…
…กคือรูปาวจรฌานอยู่ใกล้ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการทำให้ชำนาญในสมาบัติ ที่เรียกว่า วสีภาวะ และความหมายของอายตนะที่หมายถึงที่อาศัย โดยอาจหมายถึงบ่อเกิดในการดับทุกข์
การอธิบายผัสสะในสภาวธรรม
72
การอธิบายผัสสะในสภาวธรรม
…เข้าเป็นปัจจุปปะฐาน เพราะปรากฏด้วยอำนาจของอุปตน กล่าวคือถือสันนิษบัติ (ความร่วมกันเข้าแห่งธรรม ๓ คืออายตนะภายใน - อายตนะภายนอก และวิญญาณ) ชื่อนี้อารมณ์นี้จึงคล่องเป็นปัจจุปปะฐาน เพราะเกิดขึ้นในอารมณที่สิ้…
…ถทำให้การประมวลความคิดและความรู้สึกเป็นไปอย่างลื่นไหล ไม่ติดขัด โดยอธิบายถึงแนวคิดสอดคล้องกันระหว่างอายตนะภายใน อายตนะภายนอก และวิญญาณ เพื่อให้เข้าใจในธรรมะอย่างลึกซึ้ง
วิจารณ์ธรรมเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑๒๔
125
วิจารณ์ธรรมเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑๒๔
ประโยค - วิจารณ์ธรรมเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑๒๔ อายตนะ ธาตุ นิเวศ อายตนะนิเทศ อายตนะ ๑๒ คือ จักวายตนะ รูปวายตนะ โสตายใน สัท ทายตนะ มานายตนะ คันนายตนะ จ…
บทความนี้สำรวจอายตนะและธรรมชาติของศัพท์ผ่านการวิเคราะห์และการตีความ. เนื้อหาภายในอธิบายถึงมิติของอายตนะ ๑๒ รวมถึงการแบ…
การอธิบายอายตนะในพระไตรปิฎก
127
การอธิบายอายตนะในพระไตรปิฎก
ประโยค - วิจัยมรรคผลภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้า ที่ ๑๒๖ อรรถบทที่ ๑ คืออายตนะโต - เพราะเป็นที่สับต่อ) มีอธิบายว่า กิริยและเจตสิกธรรมทั้งหลาย ย่อมสับต่อ คือ หมื่นเพียรพยายามไป…
เอกสารนี้กล่าวถึงอรรถบทต่อๆ ที่เกี่ยวกับอายตนะในพระไตรปิฎก โดยอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับการผลักดันและขยายผลของจิตเจตสิกธรรมตามอายตนะ การสำรวจและก…