ความอดทนและความเพียร : หน้า 87/174

ฉบับยุโรป EU ๒๐. จงเป็นผู้มีความอดทนและเสงี่ยมเจียมตัว ความอดทนเป็นข้อสําคัญอย่างหนึ่ง ที่ควรเราจะปฏิบัติตามอย่างเช่นคนโบราณเขาทำ เราก็ ควรจะทำให้ได้เช่นกัน คือหนักเอาเบาสู้ อย่าคิดว่าเรี่ยวแรงที่ทำนั้นจะหมดเปลืองไปเปล่า อันไม่มี ประโยชน์นั้นเลย เมื่อเราปรารถนาอันดีแล้วก็ย่อมมีประโยชน์แท้จริงไม่ต้องสงสัย ความอดทน หนักเอาเบาสู้พากเพียรพยายามหาความดีเช่นนั้น นายคนใดเลยที่จะไม่เมตตากรุณาเล่า เป็นอัน ไม่มีเสียล่ะ ท่านก็ต้องมีความเมตตารักใคร่ไว้เนื้อเชื่อใจแห่งความดีและความสามารถของเรา เรา ก็คงจะได้รับผลอันดีเป็นลำดับเป็นแน่ และเราอย่าถือตัวเกินไป ให้รู้จักเด็ก รู้จักผู้ใหญ่ อย่าหมิ่น ประมาทต่อท่านผู้สูงอายุ ระวังความหยิ่งเย่อเฟ้อฟังไว้มาก ๆ จึงจะสมควรนั้น ๆ จึงจะนับว่า เรามีความกตัญญู ชื่อตรง และสามารถในตำแหน่งหน้าที่บ่าววันดี ๆ ในเรื่องของความอดทนเพียรพยายามหาความดีนี้ หม่อมเจ้าหญิงพูนพิศมัย ดิศกุล ท่านบันทึก ถึงสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ขณะทรงดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ไว้ว่า เมื่อมีใครมาประจบสอพลอ ท่านจะตรัสตรง ๆ ว่า “คุณไม่ต้องมาประจบฉันหรอก ถ้าอยากจะประจบฉันละก็ ให้ไปประจบงานดีกว่า เพราะมา ประจบฉันนั้นไม่เกิดประโยชน์ มีแต่จะทำให้คุณเสียศักดิ์ศรี ทั้งงานก็ไม่ได้อีก แต่ถ้าคุณประจบงาน ทุ่มเทในการทำงาน ฉันตาไม่บอด ฉันเห็นแล้ว จะเอาอะไรฉันจะปูนบำเหน็จให้ เพราะว่ามันได้งาน สมัยนั้นเป็นสมัยที่ท่านปกครองบ้านเมืองด้วยความซื่อสัตย์ ประชาชนจึงได้รับความยุติธรรม สมัยนี้ถ้าบังเอิญเราตกไปอยู่ในหมู่คนพาล ถึงตั้งใจทำงาน เอางานมาประจบเจ้านาย แต่กลับถูก เพื่อนค่อนขอด ก็อย่าไปท้อถอยหมดกำาลังใจ ขอให้ตั้งใจทาความดีต่อไป คิดเสียว่าเป็นเรื่องธรรมดา ของคนที่มีจิตใจเป็นพาล ชอบแต่ประจบแต่ไม่เอางาน อดีตอธิบดีกรมศาสนา พันเอกปิ่น มุทุกันต์ เคยกล่าวไว้ว่า "เกิดเป็นคนแล้ว ต้องรู้ธรรมชาติของคนว่า ปกติคนเราเหงื่อต้องออก ถ้าใครเหงื่อไม่ออก คือ คนขี้เกียจ ไม่ยอมทำงาน เป็นคนดูดาย จะทำอะไรก็กลัวเหนื่อยไปเสียหมด คนประเภทนี้เหงื่อจะ ตกใน เมื่อเหงื่อตกในมากเข้าก็จะทะลักออกมา แต่ไม่ได้ทะลักออกมาเป็นเหงื่อ จะออกมาเป็นน้ำตา คือจะไม่ประสบความสําเร็จใด ๆ เลยในชีวิต” ๆ ดังนั้น หากทำงานอะไรแล้ว รู้สึกว่าจะต้องทุ่มเททั้งแรงกายและแรงใจอย่างเต็มที่ นับว่า ถูกต้องแล้ว ใครจะอยู่เฉยไม่ทำงานก็ช่างเขา เพราะธรรมชาติของคนเราเหงื่อต้องออก ต้องอดทน ต่อความลำาบากตรากตรำา มิฉะนั้นเหงื่อจะตกใน กลายเป็นน้าตาไป 1 หม่อมเจ้าหญิงพูนพิศมัย ดิศกุล ทรงเป็นธิดาในสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ และหม่อมเฉื่อย ดิศกุล ยมาภัย) ผลงานสำคัญยิ่ง อย่างหนึ่ง คือ ทรงร่วมก่อตั้งองค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก (พ.ส.ล.) และทรงดำรงตำแหน่งประธานองค์การตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๐๗-๒๕๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๕๗ อยู่ในบุญ ๕๘