คุณสมบัติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า : หน้า 50/88

พระองค์บริสุทธิ์ผุดผ่องประดุจแท่ง ทองชมพูนุท หรืออีกนัยหนึ่งว่าใสประดุจ ดวงแก้วอันประมาณค่ามิได้ เป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ หมายถึงทั้งรู้ ทั้งเห็นอย่างถูกต้อง โดยอาศัย ธรรมจักษุและญาณทัสสนะ ซึ่งสิ่งทั้งหลายที่ พระองค์รู้เห็นนั้นก็ตรงไปตามความเป็นจริง ไม่ใช่ว่าคาดคะเนหรือว่าอนุมานเอา พระองค์ทรงเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชา และจรณะ หมายถึงรู้สิ่งที่กำจัดความมืดคือ อวิชชา และทรงมีศีลาจารวัตรที่งดงาม สุคโต ทรงเป็นผู้เสด็จไปตีแล้ว หมายถึง เสด็จไปสู่พระนิพพาน และเมื่อพระพุทธองค์ ผู้ประพฤติดีทั้งกาย วาจา ใจ อย่างสม่าเสมอ มานับภพนับชาติไม่ถ้วน เมื่อเสด็จไปถึงที่ใด ย่อมยังสรรพสัตว์ทั้งหลายให้เกิดความชุ่มเย็น ด้วยพระบุญญาบารมีของพระองค์ คำว่า สุคโต ใช้กับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะพระองค์เสด็จไปดีอย่างถาวร ซึ่ง แตกต่างจากมนุษย์จะใช้คำว่า สุคติ คือ ไปตี แบบชั่วคราว เพราะยังต้องเวียนว่ายตายเกิด ในวัฏสงสาร ทรงรู้แจ้งโลก หมายถึง ทรงรู้ทุกสิ่ง ทุกอย่างที่อยู่ในภพสาม นอกภพก็รู้ นิพพาน ภพสาม โลกันต์ รู้หมดเลย ทั้งรู้ทั้งเห็นด้วย สัพพัญญุตญาณ ด้วยธรรมจักษุและด้วย ญาณทัสสนะ แทงตลอดทั้งขันธโลก สัตวโลก โอกาสโลก แทงตลอดหมดเลยตั้งแต่จิตใจ มนุษย์ ขันธ์ ๕ สิ่งแวดล้อมออกไป ประกอบ เหตุอย่างนี้จะไปเป็นผลอย่างไร เจอผลอย่างนี้ มาจากประกอบเหตุอย่างไร เรื่องเหตุเรื่องผล พระองค์แทงตลอดหมด ไม่ว่าจะเป็นเรื่องราว อย ป๔๘ kalyanamitra.org