หน้าหนังสือทั้งหมด

การสำรวมและการปล่อยขันธ์ 5
113
การสำรวมและการปล่อยขันธ์ 5
…นักจริง ๆ นะ รู้ว่าเป็นของหนักแล้ว เริ่มต้นทีเดียว เมื่อเห็นว่าหนักละก็เริ่มต้นสำรวม ตา หู จมูก ลิ้นกาย ใจ เลยทีเดียว สำรวมระวังไว้ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ในเวลาที่รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์มา…
…นักจริง ๆ นะ รู้ว่าเป็นของหนักแล้ว เริ่มต้นทีเดียว เมื่อเห็นว่าหนักละก็เริ่มต้นสำรวม ตา หู จมูก ลิ้นกาย ใจ เลยทีเดียว สำรวมระวังไว้ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ในเวลาที่รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์มา…
อายตนะ 12 ตามทัศนะของพระมงคลเทพมุนี
133
อายตนะ 12 ตามทัศนะของพระมงคลเทพมุนี
…ดของตาดึงดูดรูป บ่อเกิดของหูตึงดูดเสียง บ่อเกิดของจมูกดึงดูดกลิ่น บ่อเกิด ของลิ้นดึงดูดรส บ่อเกิดของกายดึงดูดสัมผัส บ่อเกิดของใจดึงดูดธรรมารมณ์” ซึ่งเราสามารถจับคู่ได้ดังนี้ ตา ตึงดูดกับ รูป หู ดึงดูดกับ…
…ดของตาดึงดูดรูป บ่อเกิดของหูตึงดูดเสียง บ่อเกิดของจมูกดึงดูดกลิ่น บ่อเกิด ของลิ้นดึงดูดรส บ่อเกิดของกายดึงดูดสัมผัส บ่อเกิดของใจดึงดูดธรรมารมณ์” ซึ่งเราสามารถจับคู่ได้ดังนี้ ตา ตึงดูดกับ รูป หู ดึงดูดกับ…
ประเภทของธาตุ
145
ประเภทของธาตุ
…ธาตุ สัททธาตุ โสตวิญญาณธาตุ 3. ฆานธาตุ คนธธาตุ ฆานวิญญาณธาตุ 4. ชิวหาธาตุ รสธาตุ ชิวหาวิญญาณธาตุ 5. กายธาตุ 6. มโนธาตุ โผฏฐพนธาตุ กายวิญญาณธาตุ a ธมมธาตุ มโนวิญญาณธาตุ จักขุ ก็เป็นธาตุรูปที่มากระทบจักขุ …
…ธาตุ สัททธาตุ โสตวิญญาณธาตุ 3. ฆานธาตุ คนธธาตุ ฆานวิญญาณธาตุ 4. ชิวหาธาตุ รสธาตุ ชิวหาวิญญาณธาตุ 5. กายธาตุ 6. มโนธาตุ โผฏฐพนธาตุ กายวิญญาณธาตุ a ธมมธาตุ มโนวิญญาณธาตุ จักขุ ก็เป็นธาตุรูปที่มากระทบจักขุ …
วิปัสสนากัมมัฏฐาน
154
วิปัสสนากัมมัฏฐาน
…รู้ที่เกิดขึ้นเมื่ออายตนะภายนอก และภายในกระทบ มี 6 อย่างเหมือนกันคือ การรู้อารมณ์ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ทวาร 6 อารมณ์ 6 และวิญญาณ 6 รวม 18 นี้เอง เรียกว่า ธาตุ 18 ดังนั้น ความเป็นไปทั้งมวลในสรรพสิ่…
…รู้ที่เกิดขึ้นเมื่ออายตนะภายนอก และภายในกระทบ มี 6 อย่างเหมือนกันคือ การรู้อารมณ์ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ทวาร 6 อารมณ์ 6 และวิญญาณ 6 รวม 18 นี้เอง เรียกว่า ธาตุ 18 ดังนั้น ความเป็นไปทั้งมวลในสรรพสิ่…
นามรูปเป็นปัจจัย
222
นามรูปเป็นปัจจัย
…แล้ว ย่อมทำให้สฬายตนะ คือ อวัยวะส่วนต่าง ๆ ของนามรูป ที่ใช้สื่อกับสิ่งต่าง ๆ ซึ่งมี ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ทั้ง 6 หรือเรียกว่า อายตนะภายใน อันเกิดร่วมมาด้วยโดยธรรมชาติ มีการเริ่มทําหน้าที่ของตน พระพุทธอง…
…แล้ว ย่อมทำให้สฬายตนะ คือ อวัยวะส่วนต่าง ๆ ของนามรูป ที่ใช้สื่อกับสิ่งต่าง ๆ ซึ่งมี ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ทั้ง 6 หรือเรียกว่า อายตนะภายใน อันเกิดร่วมมาด้วยโดยธรรมชาติ มีการเริ่มทําหน้าที่ของตน พระพุทธอง…
ขันธ์ 5 ส่วนหยาบ
239
ขันธ์ 5 ส่วนหยาบ
…นธ์คือส่วนรู้ เป็นเพียงแค่ผลงานของดวงรู้เท่านั้นเอง เห็น จ๋า คิด รู้ นี้เอง ที่ขยายส่วนออกมาอีกเป็น กาย ใจ จิต วิญญาณ ของมนุษย์หรือ สัตว์ทั้งหลาย 11.1.3 ขันธ์ 5 ส่วนหยาบ รูป คือ สิ่งที่มองเห็นได้ และสัมผ…
…นธ์คือส่วนรู้ เป็นเพียงแค่ผลงานของดวงรู้เท่านั้นเอง เห็น จ๋า คิด รู้ นี้เอง ที่ขยายส่วนออกมาอีกเป็น กาย ใจ จิต วิญญาณ ของมนุษย์หรือ สัตว์ทั้งหลาย 11.1.3 ขันธ์ 5 ส่วนหยาบ รูป คือ สิ่งที่มองเห็นได้ และสัมผ…
หมวดอินทรีย์ 6 และ 3
247
หมวดอินทรีย์ 6 และ 3
…กขุนทรีย์ เห็นเป็นใหญ่ โสตินทรีย์ ฟังเป็นใหญ่ ฆานินทรีย์ ดมกลิ่นเป็นใหญ่ ชิวหินทรีย์ ลิ้มรสเป็นใหญ่ กายินทรีย์ สัมผัสเป็นใหญ่ มนินทรีย์ ใจเป็นใหญ่ ทั้ง 6 มีลักษณะเป็น ดวงกลมสีขาว ใส สะอาดบริสุทธิ์ อยู่ซ้…
…กขุนทรีย์ เห็นเป็นใหญ่ โสตินทรีย์ ฟังเป็นใหญ่ ฆานินทรีย์ ดมกลิ่นเป็นใหญ่ ชิวหินทรีย์ ลิ้มรสเป็นใหญ่ กายินทรีย์ สัมผัสเป็นใหญ่ มนินทรีย์ ใจเป็นใหญ่ ทั้ง 6 มีลักษณะเป็น ดวงกลมสีขาว ใส สะอาดบริสุทธิ์ อยู่ซ้…
ชาดกในหมวดเนกขัมมบารมี
77
ชาดกในหมวดเนกขัมมบารมี
…คะคือข้าศึก กามคุณอันน่าเพลิดเพลินใจเป็นหลุมพราง การถูก ขังคุกแห่งกามคือการถูกจองจำ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจคือ ช่องทางที่ต้องสกัดกั้นกามอันเป็นเครื่อง ลุ่มหลงบดบังปัญญา กามเป็นเครื่องติดข้องไม่ให้สู่ทา…
…คะคือข้าศึก กามคุณอันน่าเพลิดเพลินใจเป็นหลุมพราง การถูก ขังคุกแห่งกามคือการถูกจองจำ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจคือ ช่องทางที่ต้องสกัดกั้นกามอันเป็นเครื่อง ลุ่มหลงบดบังปัญญา กามเป็นเครื่องติดข้องไม่ให้สู่ทา…
การเอาชัยกิเลส
110
การเอาชัยกิเลส
…นี้ได้แก่ ไม่ชอบฟุ้งซ่าน ชอบความสงบเยือกเย็น ไม่หลงติดอารมณ์ที่บดบังดวงปัญญา รักษาใจไว้ที่ศูนย์กลาง กาย เป็นต้น ผู้ที่มีปัญญาบารมีมาก จะมีกำลังในการเอาตัวรอดจากนรกและอบายได้อย่างดี ถือเป็น เกราะป้องกันภั…
…นี้ได้แก่ ไม่ชอบฟุ้งซ่าน ชอบความสงบเยือกเย็น ไม่หลงติดอารมณ์ที่บดบังดวงปัญญา รักษาใจไว้ที่ศูนย์กลาง กาย เป็นต้น ผู้ที่มีปัญญาบารมีมาก จะมีกำลังในการเอาตัวรอดจากนรกและอบายได้อย่างดี ถือเป็น
การศึกษาและปฏิบัติธรรม
68
การศึกษาและปฏิบัติธรรม
…ป็น สัมมาสติ คือเมื่อฝึกสติได้ถูกส่วนแล้ว ก็จะเห็นธรรมะภายใน ที่ละเอียดไปตามลำดับ ๆ เริ่มตั้งแต่เห็นกายในกาย เห็นเวทนาในเวทนา เห็นจิตในจิต และ เห็นธรรมในธรรม คนเราจะเห็นแต่ส่วนที่เป็นกาย แม้ส่วนที่เป็นใจ…
…ป็น สัมมาสติ คือเมื่อฝึกสติได้ถูกส่วนแล้ว ก็จะเห็นธรรมะภายใน ที่ละเอียดไปตามลำดับ ๆ เริ่มตั้งแต่เห็นกายในกาย เห็นเวทนาในเวทนา เห็นจิตในจิต และ เห็นธรรมในธรรม คนเราจะเห็นแต่ส่วนที่เป็นกาย แม้ส่วนที่เป็นใจ…
พระพุทธคุณ
34
พระพุทธคุณ
กาย มนุษย์ ทิพย์ อภิชฌา กิเลส (3 ตระกูล) พยาบาท มิจฉาทิฏฐิ โลภะ โทสะ โมหะ รูปพรหม อรูปพรหม ราคะ โทสะ โม…
กาย มนุษย์ ทิพย์ อภิชฌา กิเลส (3 ตระกูล) พยาบาท มิจฉาทิฏฐิ โลภะ โทสะ โมหะ รูปพรหม อรูปพรหม ราคะ โทสะ โม…
จรณะ 15
80
จรณะ 15
…ด้ขยายความพอสมควร จรณะ แปลว่า ประพฤติ หรือธรรมควรประพฤติ 1. ศีลสังวร ได้แก่ ความสำรวมในพระปาฏิโมกข์ กาย ใจ 2. อินทรีย์สังวร การสำรวมอินทรีย์ทั้ง 6 คือ ตา หู จมูก ลิ้น มิให้อารมณ์ส่วนที่จะชักนำไปทางชั่วเข…
…ด้ขยายความพอสมควร จรณะ แปลว่า ประพฤติ หรือธรรมควรประพฤติ 1. ศีลสังวร ได้แก่ ความสำรวมในพระปาฏิโมกข์ กาย ใจ 2. อินทรีย์สังวร การสำรวมอินทรีย์ทั้ง 6 คือ ตา หู จมูก ลิ้น มิให้อารมณ์ส่วนที่จะชักนำไปทางชั่วเข…
จรณะ 15 และรูปฌาน
81
จรณะ 15 และรูปฌาน
จะเดิน ยืน นั่ง นอนให้มีสติอยู่เสมอ สติในมหาสติปัฏฐานสูตร ท่านหมายเอา สติที่ตรึกถึง กาย เวทนา จิต ธรรม 7. หิริ การละอายต่อความชั่ว 8. โอตตัปปะ สะดุ้งกลัวบาป ทั้ง 2 ประการนี้เป็นจรณะที่ติด…
จะเดิน ยืน นั่ง นอนให้มีสติอยู่เสมอ สติในมหาสติปัฏฐานสูตร ท่านหมายเอา สติที่ตรึกถึง กาย เวทนา จิต ธรรม 7. หิริ การละอายต่อความชั่ว 8. โอตตัปปะ สะดุ้งกลัวบาป ทั้ง 2 ประการนี้เป็นจรณะที่ติด…
พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
117
พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
… แล้ว พระองค์ ก็ได้ทรงนำมาสั่งสอนชาวโลกให้รู้ตาม เพื่อชาวโลกทั้งหลายจะได้เว้นชั่ว ประพฤติชอบ ประกอบ กาย วาจา ใจ ให้ใส สะอาด บริสุทธิ์ จะได้ประสบแต่ความสุข ความเจริญตามพระองค์มา สิ่งที่ พระองค์ทรงนำมาตรัส…
ก็ได้ทรงนำมาสั่งสอนชาวโลกให้รู้ตาม เพื่อชาวโลกทั้งหลายจะได้เว้นชั่ว ประพฤติชอบ ประกอบ กาย วาจา ใจ ให้ใส สะอาด บริสุทธิ์ จะได้ประสบแต่ความสุข ความเจริญตามพระองค์มา สิ่งที่ พระองค์ทรงนำมาตรัส…
การรักษาไตรทวาร
149
การรักษาไตรทวาร
กาเย แปลว่า ในกาย รูปศัพท์มีวิภัตติตรึงอยู่ชัดเช่นนั้น แปลตรง ตามศัพท์ และยื่นคำให้สั้นก็ว่า “ตามเห็นกายในกาย” คือตาม…
กาเย แปลว่า ในกาย รูปศัพท์มีวิภัตติตรึงอยู่ชัดเช่นนั้น แปลตรง ตามศัพท์ และยื่นคำให้สั้นก็ว่า “ตามเห็นกายในกาย” คือตาม…
พระรัตนตรัยภายนอก
62
พระรัตนตรัยภายนอก
…้เข้าถึงพระรัตนตรัยภายในไว้ว่า “อินทรีย์ของพระอรหันต์นั้นแหละ เรียกว่า อินทรีย์แก้ว ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ของท่านเป็นแก้ว คือ ใสบริสุทธิ์ดุจแก้วมณีโชติ ผู้บรรลุถึงภูมิแก้วแล้ว ย่อมสามารถพบเห็นพระแก้ว…
…้เข้าถึงพระรัตนตรัยภายในไว้ว่า “อินทรีย์ของพระอรหันต์นั้นแหละ เรียกว่า อินทรีย์แก้ว ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ของท่านเป็นแก้ว คือ ใสบริสุทธิ์ดุจแก้วมณีโชติ ผู้บรรลุถึงภูมิแก้วแล้ว ย่อมสามารถพบเห็นพระแก้ว…
การค้นพบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
117
การค้นพบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ิ่งสําคัญที่พระองค์ทรงค้นพบ ก็คือ 1) พระองค์ทรงค้นพบว่า นอกจากมนุษย์จะมีองค์ประกอบพื้นฐาน 2 ส่วนคือ กาย และ ใจ แล้ว ยังมีสิ่งสำคัญอีกสิ่งหนึ่งที่อยู่ในตัวมนุษย์คือ ธรรม นั่นเอง โดยธรรมนั้นมี 2 ระดับ คือ …
…ิ่งสําคัญที่พระองค์ทรงค้นพบ ก็คือ 1) พระองค์ทรงค้นพบว่า นอกจากมนุษย์จะมีองค์ประกอบพื้นฐาน 2 ส่วนคือ กาย และ ใจ แล้ว ยังมีสิ่งสำคัญอีกสิ่งหนึ่งที่อยู่ในตัวมนุษย์คือ ธรรม นั่นเอง โดยธรรมนั้นมี 2 ระดับ คือ …
นิพพานเป็นอายตนะ
144
นิพพานเป็นอายตนะ
…รับรู้ก็ได้ สิ่งที่ถูกรับรู้ก็ได้ สิ่งรับรู้ท่านเรียกว่า อายตนะภายใน มี 6 อย่าง คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ส่วนสิ่งที่ถูกรับรู้ท่านเรียกว่า อายตนะภายนอก เช่น รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และมโนภาพ เป็นที่น่…
ปัญหาที่ใคร่จะพยายามตอบในตำรานี้ ก็คือว่า นิพพานแบบอภิปรัชญา มีอยู่หรือไม่ คําตอบที่ได้พบในพระไตรปิฎก ยอมรับว่ามี 6.2 นิพพานเป็นอายตนะอย่างหนึ่ง บางสำนักกำลังถูกโจมตีว่า บิดเบือนพระไตรปิฎก เพราะสอนว่
สฬายตนวรรค
138
สฬายตนวรรค
เล่ม 18 สฬายตนวรรค จัดเป็นเล่มที่ 4 ของสังยุตตนิกาย ว่าด้วยอายตนะภายใน 6 คือ จักขุ โสตะ มานะ ชิวหา กาย มโน และอายตนะภายนอก 6 คือ รูป สัททะ คันธะ รส โผฏ…
เล่ม 18 สฬายตนวรรค จัดเป็นเล่มที่ 4 ของสังยุตตนิกาย ว่าด้วยอายตนะภายใน 6 คือ จักขุ โสตะ มานะ ชิวหา กาย มโน และอายตนะภายนอก 6 คือ รูป สัททะ คันธะ รส โผฏ…
ความแตกต่างของกายธรรม
106
ความแตกต่างของกายธรรม
ไว้ว่า เหตุที่เรียกชื่อกายธรรมต่าง ๆ แตกต่างกันออกไป ก็เนื่องด้วยความแตกต่างแห่งปริมาณ อาสวกิเลสที่ห่อหุ้มใจของกายธรรมเหล่านั้…
ไว้ว่า เหตุที่เรียกชื่อกายธรรมต่าง ๆ แตกต่างกันออกไป ก็เนื่องด้วยความแตกต่างแห่งปริมาณ อาสวกิเลสที่ห่อหุ้มใจของกายธรรมเหล่านั้…