จรณะ 15 และรูปฌาน : หน้า 81/194

จะเดิน ยืน นั่ง นอนให้มีสติอยู่เสมอ สติในมหาสติปัฏฐานสูตร ท่านหมายเอา สติที่ตรึกถึง กาย เวทนา จิต ธรรม 7. หิริ การละอายต่อความชั่ว 8. โอตตัปปะ สะดุ้งกลัวบาป ทั้ง 2 ประการนี้เป็นจรณะที่ติดประจำ พระองค์อยู่อย่างสมบูรณ์ 9. พาหุสัจจะ ฟังมาก นี่ก็มีประจำพระองค์มาแต่ครั้งยังสร้างบารมี พระองค์ทรงเอาใจใส่ฟังธรรมในสำนักต่าง ๆ เป็นลำดับมา จนกระ อาฬารดาบสและอุทกดาบส ซึ่งได้ทรงเรียนรู้รูปฌาน อรูปฌาน มาจากสำนักนี้ 10. อุปักโม ความเพียรไม่ละลด ดั่งเช่น ทรงบำเพ็ญพุทธกิจ 5 เป็นประจำ ผิดพลาด 1) เวลาเช้าบิณฑบาต 2) เวลาเย็นทรงแสดงธรรม 3) เวลาค่าทรงประทานพระโอวาทแก่ภิกษุ 4) เวลาเที่ยงคืนทรงเฉลยปัญหาเทวดา 5) เวลาใกล้รุ่งพิจารณาเวไนยสัตว์ที่จะพึงโปรด 11. ปัญญา มีความรู้ ความเห็นกว้างขวาง หยั่งรู้เหตุ รู้ผลถูกต้อง ไม่มี จรณะยังประกอบด้วยรูปฌานอีก 4 จึงรวมเป็นจรณะ 15 รูปฌาน 4 นั้นพระองค์ได้อาศัยมาเป็นประโยชน์ที่จะขยับขยายโลกิยปัญญาให้เป็นโลกุตระ เป็นพวกสมาธินั่นเอง แลในจําพวกสมาธินั้น อัปปนาสมาธิจึงเป็นองค์ปฐมฌาน แม้กระนั้น ยังเป็นโลกีย์ ต้องเห็นด้วยตาธรรมกาย หยั่งรู้ด้วยญาณธรรมกาย จึงเป็นโลกุตระ ฌาน 8 นั้นเป็นจรณะส่งข้ามโลก พระองค์เรียนฌานนั้นจากดาบส ต่อจากนั้น พระองค์มาแสวงหาด้วยพระองค์เอง จึงได้สำเร็จพระสัมมาสัมโพธิญาณ เป็นองค์อรหันตสัมมาสัมพุทโธ 72 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ