หน้าหนังสือทั้งหมด

ธาตุ 18 และวิญญาณในสรรพสิ่งที่มีชีวิต
154
ธาตุ 18 และวิญญาณในสรรพสิ่งที่มีชีวิต
…รมณ์ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ทวาร 6 อารมณ์ 6 และวิญญาณ 6 รวม 18 นี้เอง เรียกว่า ธาตุ 18 ดังนั้น ความเป็นไปทั้งมวลในสรรพสิ่งที่มีชีวิต จึงเป็นเพียงการประชุมพร้อมกันของธาตุทั้ง 18 เรื่องอื่น ๆ นอกเหนือจากนี…
…บกับอายตนะทั้งภายนอกและภายใน หนุนสำรวจธาตุ 18 ที่รวมการรู้ต่างๆ ที่เกิดจากตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ความเป็นไปของชีวิตทั้งหมดจึงสัมพันธ์กับธาตุเหล่านี้ ซึ่งมีแสดงภาพสีหรือเสียงได้ตามธาตุที่ถูกกระทบ แต่ไม่สามา…
แนวคิดเกี่ยวกับอินทรีย์ 22 ประการ
157
แนวคิดเกี่ยวกับอินทรีย์ 22 ประการ
แนวคิด 1. อินทรีย์ หมายถึง ความเป็นใหญ่ในหน้าที่ของตน มีองค์ประกอบอยู่ 22 ประการ 2. อินทรีย์แต่ละอย่างมีลักษณะเฉพาะของตน 3. อินทรีย์ 22…
เนื้อหาเกี่ยวข้องกับแนวคิดและองค์ประกอบของอินทรีย์ที่มีอยู่ 22 ประการ โดยแบ่งออกเป็น 5 หมวดคือ หมวดอายตนะ หมวดภาวะ หมวดเวทนา หมวดพละ และหมวดโลกุตตระ เป็นการศึกษาที่มีเป้าหมายให้นักศึกษาเข้าใจความหมาย
บทที่ 8 อินทรีย์ 22
158
บทที่ 8 อินทรีย์ 22
…มีลักษณะเป็นรูป นาม เช่นกันหรือไม่ อย่างไร 8.1 ความหมายของอินทรีย์ คำว่า อินทรีย์ นั้นมีความหมายว่า ความเป็นใหญ่ สภาพที่เป็นใหญ่ในกิจของตน ธรรม ที่เป็นเจ้าของในการทำหน้าที่อย่างหนึ่ง เช่น ตาเป็นใหญ่ในการเห็น …
ในบทนี้ได้ศึกษาอินทรีย์ 22 ซึ่งหมายถึงธรรมชาติที่เป็นใหญ่ในแต่ละหน้าที่ที่แตกต่างกัน เช่น ตาเป็นใหญ่ในการเห็น, หูในการฟัง, และอื่นๆ โดยอินทรีย์ทั้งหมดมีหน้าที่เฉพาะที่ไม่แทรกแซงกัน อธิบายองค์ประกอบของ
ความเป็นใหญ่ในกายและใจ
159
ความเป็นใหญ่ในกายและใจ
5. กายินทรีย์ ความเป็นใหญ่ในกาย มีหน้าที่รับความสัมผัสต่าง ๆ ที่พบเจออยู่ปัจจุบัน ได้แก่ กายปสาทรูป เป็นรูปธรรม 6. อิตถินท…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับอินทรีย์ต่าง ๆ และความเป็นใหญ่ในด้านต่าง ๆ อาทิ กายินทรีย์ที่มีหน้าที่รับความสัมผัส อิตถินทรีย์ที่แสดงอาการของหญิง ปุริสินทรีย…
ปัญญินทรีย์และลักษณะของอินทรีย์
160
ปัญญินทรีย์และลักษณะของอินทรีย์
19. ปัญญินทรีย์ ความเป็นใหญ่ทางปัญญา มีหน้าที่รู้ไตรลักษณ์ ได้แก่ ปัญญาเจตสิก (โลกียะ ) เป็นนามธรรม 20. อัญญัติตัญญัสสามิติน…
บทความนี้สำรวจปัญญินทรีย์และลักษณะของอินทรีย์ โดยกล่าวถึงความเป็นใหญ่ของปัญญินทรีย์ในเรื่องต่างๆ เช่น การรู้ไตรลักษณ์, โสตาปัตติมรรคญาณ, และอรหัตตผลญาณ รวบรวมถึงการท…
อิตถินทรีย์และปุริสินทรีย์: ความเข้าใจในเพศและชีวิต
162
อิตถินทรีย์และปุริสินทรีย์: ความเข้าใจในเพศและชีวิต
…หน้าที่รักษารูปและนาม มี 2 ประการ คือ รูปชีวิตินทรีย์ และอรูป รูปชีวิตินทรีย์ คือ อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไปอยู่ กิริยาที่เป็นไปอยู่ อาการที่ สืบเนื่องกันอยู่ ความประพฤติเป็นไปอยู่ ความหล่อเลี้ยงอยู่ ชีวิติ…
บทความนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับอิตถินทรีย์และปุริสินทรีย์ ซึ่งแสดงถึงลักษณะของทรวดทรงและกิริยาอาการของเพศหญิงและเพศชาย โดยอิตถินทรีย์เป็นรูปธรรมที่ทำให้สามารถระบุเพศหญิงได้ ขณะเดียวกันปุริสินทรีย์เป็
อรูปชีวิตินทรีย์และความรู้สึกทางจิตใจ
163
อรูปชีวิตินทรีย์และความรู้สึกทางจิตใจ
อรูปชีวิตินทรีย์ คือ อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไปอยู่ กิริยาที่เป็นไปอยู่ อาการที่สืบ เนื่องกันอยู่ ความประพฤติเป็นไปอยู่ ความหล่อเลี้ยง ชีวิตินทรี…
อรูปชีวิตินทรีย์คือส่วนที่เชื่อมโยงกับการดำรงอยู่ เช่น อายุ และการกระทำต่างๆ ในขณะที่สุขินทรีย์เกี่ยวข้องกับความสุขและความสบายทางกาย ทำให้เกิดสุขเวทนา ส่วนทุกขินทรีย์มีหน้าที่ในการรับรู้ความทุกข์ ผลกร
ตารางสรุปอินทรีย์
171
ตารางสรุปอินทรีย์
…าท รับสัมผัส อืมซบทั่วร่างกาย 6. มนินทรีย์ การรับอารมณ์ นิดทั้งหมด ขารมณ์ นามปรมัตถ์ 7. อิตถินทรีย์ ความเป็นหญิง อิตถีภาวรูป ทรงไว้ลักษณะกิริยาอาการหญิง ภาวรูป 8. ปุริสินทรีย์ ความเป็นชาย ปุริสภาวรูป ทรงไว้ลั…
…้งทางกายและใจ และการรู้แจ้งในอริยสัจ 4 อินทรีย์แต่ละประเภทมีความสำคัญต่อการเข้าใจประสบการณ์ชีวิต และความเป็นอยู่ของมนุษย์.
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
186
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
…บอริยสัจ 4 ในวิปัสสนาภูมิถือว่ามี ความสำคัญมาก เพราะอยู่ในฐานะเป็นธรรมที่ทำให้เกิดการหลุดพ้น เข้าถึงความเป็นอริยบุคคล กระบวนการพัฒนาปัญญาที่เรียกว่า ภาวนามยปัญญาจะเกิดการยกระดับจิตของมนุษย์ได้ ก็โดยอาศัยอริยส…
บทที่ 9 อริยสัจ 4 ให้ความรู้เกี่ยวกับความหมายและความสำคัญของอริยสัจ 4 ในการหลุดพ้นและการพัฒนาจิตใจ ผ่านการภาวนาและความเข้าใจชีวิตที่ตรงกันตามหลักธรรม อริยสัจ 4 เป็นเครื่องมือที่ทำให้เกิดการหลุดพ้นจากท
ปฏิจจสมุปบาท
206
ปฏิจจสมุปบาท
…ิจจสมุปบาท 10.3 องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท 10.4 ความสัมพันธ์ของปฏิจจสมุปบาท 10.4.1 ประเภทความสำคัญ 10.4.2 ความเป็นเหตุปัจจัยของกันและกัน 10.4.3 ลักษณะการแสดงปฏิจจสมุปบาทของพระพุทธเจ้า 10.5 ปฏิจจสมุปบาทในฐานะเป็นวัฏ…
บทที่ 10 กล่าวถึงปฏิจจสมุปบาท แสดงความหมาย ความสำคัญ และการแสดงออกของปฏิจจสมุปบาทที่พระพุทธเจ้าทรงสอน รวมถึงความสัมพันธ์และกระบวนการดับวงจรที่เกี่ยวข้องกับปฏิจจสมุปบาท โดยจำแนกเป็นประเภทและองค์ประกอบท
ปฏิจจสมุปบาท: ความหมายของธรรมและทุกข์ในพระพุทธศาสนา
209
ปฏิจจสมุปบาท: ความหมายของธรรมและทุกข์ในพระพุทธศาสนา
… แปลว่า ความแน่นอนแห่งธรรม ความแน่นอน 3. อิทัปปัจจยตา แปลว่า ความมีสิ่งนี้เป็นปัจจัย 4. ตถตา แปลว่า ความเป็นเช่นนั้นเอง 5. อวิตถตา แปลว่า ความไม่ผิดจากความเป็นเช่นนั้น 6. อนัญญถตา แปลว่า ความไม่เป็นอย่างอื่น …
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงความเกี่ยวข้องและผลที่เกิดจากธรรมต่างๆ ที่อาศัยกันเพื่อก่อให้เกิดทุกข์ โดยอธิบายถึงปฏิจจสมุปบาทซึ่งมีชื่อเรียกอื่นๆ และบทบาทของอวิชชาในปัญหาความทุกข์ รวมถึงการดับทุกข์ซึ่ง
ความสำคัญของปฏิจจสมุปบาทในพระธรรม
210
ความสำคัญของปฏิจจสมุปบาทในพระธรรม
…ชาตินี้แล้วนำไป ประพฤติปฏิบัติให้ถูกต้องจนเกิดปัญญารู้แจ้ง มองเห็นความเปลี่ยนแปลงของสิ่งทั้งหลายตาม ความเป็นจริงแล้ว ก็เท่ากับได้พบทางเดินของชีวิตอันประเสริฐ เห็นธรรมอันประเสริฐ ดังที่ พระพุทธองค์ได้ตรัสไว้ใน…
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของปฏิจจสมุปบาท ซึ่งเป็นหลักธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงถึงกฎธรรมชาติที่มีอยู่ตามธรรมชาติอย่างแท้จริง การเข้าใจปฏิจจสมุปบาทช่วยให้บุคคลเข้าถึงความหลุดพ้นจากทุกข์ โดยในมหาห
ความเป็นเหตุปัจจัยของกันและกัน
219
ความเป็นเหตุปัจจัยของกันและกัน
10.4.2 ความเป็นเหตุปัจจัยของกันและกัน ในที่นี้จะขอกล่าวถึงวงจรของสายเกิดอันเป็นปัจจัยแห่งการเกิดสังสารวัฏ การเวียนว…
เนื้อหาพูดถึงความเป็นเหตุปัจจัยของกันและกันในวงจรสังสารวัฏ โดยเฉพาะบทบาทของอวิชชาที่เป็นปัจจัยในการทำกรรมทั้งดีและชั่ว เจ…
ดวงอินทรีย์ในมนุษย์
247
ดวงอินทรีย์ในมนุษย์
…ีดวงอินทรีย์ 3 ดวง คือ อิตถินทรีย์ สภาพของหญิงเป็นใหญ่ ปุริสินทรีย์ สภาพของชายเป็นใหญ่ ชีวิตินทรีย์ ความเป็นอยู่เป็นใหญ่ ทั้ง 3 มีลักษณะเป็นดวงกลมสีขาว ใส สะอาดบริสุทธิ์ อยู่ซ้อนกันอยู่ตามลำดับชั้นของ อินทรีย…
บทความนี้เจาะลึกถึงดวงอินทรีย์ 6 ดวง และ 3 ดวงในมนุษย์ที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมประสาทสัมผัสต่าง ๆ เช่น ตา หู ลิ้น กาย และใจ โดยอธิบายลักษณะของดวงอินทรีย์ที่แสดงถึงเพศชายและเพศหญิง รวมถึงบทบาทของชีวิต
การพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมเพื่อการบรรลุธรรม
249
การพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมเพื่อการบรรลุธรรม
… พละ 5 แสดงว่า พร้อมที่จะบรรลุธรรมแล้ว หมวดที่ 5 มีดวงธรรม 3 ดวง อนัญญตัญญัสสามิตินทรีย์ อินทรีย์คือความเป็นใหญ่ในรู้สิ่งที่ยังไม่รู้ คือ อินทรีย์ของ โสดาปัตติมรรค อัญญินทรีย์ อินทรีย์คือความเป็นใหญ่ในความได้…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมทั้ง 5 ซึ่งมีผลต่อความสามารถในการบรรลุธรรมของบุคคลในพระพุทธศาสนา หากดวงธรรมทั้ง 5 มีขนาดเท่ากันแสดงว่าบุคคลนั้นมีอินทรีย์แก่พอที่จะบรรลุธรรมได้ ซึ่งการเติ
ความเข้าใจเกี่ยวกับกายทิพย์และสมุทัยอริยสัจ
253
ความเข้าใจเกี่ยวกับกายทิพย์และสมุทัยอริยสัจ
…เอียด และกายอรูปพรหม กายอรูปพรหมละเอียด ซึ่งเป็น กายโลกียะจึงต้องตกอยู่ในอาณัติแห่งพระไตรลักษณ์ คือ ความเป็น อนิจจัง ทุกขัง และอนัตตา เมื่อเห็นด้วยตา และรู้แจ้งด้วยญาณพระธรรมกายว่า กามตัณหา ภวตัณหา และ วิภวตั…
เนื้อหาเน้นการอธิบายความเข้าใจเกี่ยวกับกายทิพย์และการตรวจสอบสมุทัยอริยสัจในแง่ของการเกิดทุกข์ตามหลักธรรมของพุทธศาสนา โดยระบุถึงประเภทของกายและการระลึกถึงความเข้าใจในความทุกข์ที่เกิดขึ้น รวมถึงขั้นตอนใ
ธรรมะเพื่อประช: การบำเพ็ญบารมี
40
ธรรมะเพื่อประช: การบำเพ็ญบารมี
…ุเป็นพระ สัมมาสัมพุทธเจ้าก็ทําได้ยาก พระบรมโพธิสัตว์จึงตัดสินใจ นําเพ็ญศีลบารมีเพื่อรักษาต้นทุน คือ ความเป็นมนุษย์ไว้นั่นเอง
เนื้อหาว่าเพื่อสร้างบารมีอย่างเต็มที่นั้น ศีลมีความสำคัญในการป้องกันการตกไปในอบายภูมิ และช่วยให้สามารถรักษาต้นทุนการเกิดเป็นมนุษย์ไว้ได้ การบำเพ็ญศีลบารมีเป็นสิ่งที่ช่วยป้องกันการเบียดเบียนทั้งตนเองแล
เส้นทางสู่ความเป็นพุทธะ
68
เส้นทางสู่ความเป็นพุทธะ
ธรระพี ประช เส้นทางสู่ความเป็นพุทธะ(๑) ๖๗ ศาสนา ได้อุดมเพศแล้ว ไม่ว่าจะเกิดในตระกูลกษัตริย์ พราหมณ์ หรือพ่อค้า นักธุรกิจหรืออะไรก็…
…อหานี้กล่าวถึงเส้นทางการบรรลุธรรมของผู้ที่อยากเป็นพระพุทธเจ้า โดยอธิบายถึงคุณสมบัติต่าง ๆ ที่ต้องมี ความเป็นไปในทางบวช การบำเพ็ญตน การสร้างบารมี และความกล้าที่จะทำสิ่งที่ยาก เพื่อพระนิพพาน ที่มุ่งไปยังการบรรล…
ธรรมะเพื่อประช: เวสสันดรชาดก ตอนที่ 5
128
ธรรมะเพื่อประช: เวสสันดรชาดก ตอนที่ 5
…าชรถ ควันเป็นเครื่องปรากฏ แห่งไฟ พระราชาเป็นเครื่องปรากฏแห่งแว่นแคว้น ภัสดาเป็น เครื่องปรากฏของสตรี ความเป็นหม้ายเป็นอาการตรอมตรม ในโลก เพราะฉะนั้นหม่อมฉันจักไปแน่นอน คราใดเกิดเข็ญใจก็ร่วมทุกข์กับสามีผู้เข็ญใ…
ในตอนที่ 5 ของเวสสันดรชาดก พระนางมัทรีขอออกบวชตามพระเวสสันดร เพื่อร่วมทุกข์ร่วมสุข โดยยืนยันว่าความเป็นภรรยาที่ดีคือการอยู่ข้างกายสามีในทุกสถานการณ์ ต่อให้ต้องใช้ชีวิตในป่า พระนางไม่ต้องการทรัพย์สมบัติที…
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ 5 (ผู้ผดุงความยุติธรรม)
379
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ 5 (ผู้ผดุงความยุติธรรม)
…ินิจฉัยได้ บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นบัณฑิตด้วย เหตุเพียงเท่านี้ ขอให้ทรงรอไปก่อน” พระราชาจึงทรงได้แต่นิ่ง ความเป็นผู้มีปัญญาของมโหสถยังไม่หยุดเพียงเท่านี้ นับวันก็ยิ่งโดดเด่นขึ้น ดังเช่นวันหนึ่ง มีหญิงเข็ญใจคนหนึ่ง…
ในตอนที่ 5 ของมโหสถบัณฑิต เปรียบเสมือนการประยุกต์ใช้หลักธรรมะในชีวิตประจำวัน โดยมีเหตุการณ์ที่หญิงเข็ญใจได้สูญเสียเครื่องประดับ เมื่อต้องเผชิญกับหญิงรุ่นสาวผู้เก็บไป มโหสถบัณฑิตได้จัดการฟังข้อเท็จจริง