คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 157 / 614

…้งปวง การรักษาศีลโดยบริบูรณ์บริสุทธิ์ การฝึกตน ให้รู้จักสำรวมอินทรีย์อย่างดีเลิศก็ตาม ย่อมไม่ได้บุญ คำตอบเช่นนี้ ย่อมไม่เป็นที่พอพระทัยของพระเจ้าอชาต ศัตรู เพราะพระองค์ย่อมทรงมีพระปรีชารู้เท่าทันว่า ครู…

…วามดีทั้งหลายไม่ได้ทำให้เกิดบุญและผลทางจิตใจ การวิเคราะห์ความคิดของพระเจ้าอชาตศัตรูที่ไม่พอพระทัยกับคำตอบจากครูบูรณกัสสปและครูมักขลิโคสาล ซึ่งแสดงถึงความสงสัยในความถูกต้องของความเชื่อในลัทธิของตน ข้อคิด…

…คัญได้ว่า “สรรพสัตว์ในโลกล้วนเป็น ไปตามชะตาชีวิต เมื่อเวียนว่ายตายเกิดไปนาน ๆ ก็จะบริสุทธิ์ ได้เอง” คำสอนเช่นนี้หมายความว่า ชีวิตล้วนแปรไปตามเคราะห์ ดีหรือเคราะห์ร้าย ใครดวงดีก็ได้ดีมีสุข ใครดวงไม่ดีก็ม…

…มเคราะห์ดีหรือเคราะห์ร้าย โดยไม่จำเป็นต้องขวนขวายทำความดีเพื่อความหลุดพ้น นอกจากนี้ ยังมีการกล่าวถึงคำสอนของครูอชิตเกสกัมพล ที่ชี้ให้เห็นถึงการทำบุญและกรรมดีหรือกรรมชั่วว่าไม่มีผลในทางที่ควร โดยมีตัวอย่…

…าเกี่ยวกับสามัญญผล หรือ คุณค่าและประโยชน์ของชีวิตนักบวชว่าเป็นประการใด แต่ กลับได้รับค่าตอบที่ไม่ตรงคำถาม ดังนั้น พระองค์จึงทรงอุปมา กราบทูลพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันถามถึงสา…

…ด้วยการเล่นสำนวนที่ทำให้เข้าใจยาก ทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูรู้สึกว่าครูสัญชัยเวลัฏฐบุตรนั้นโง่เขลา เพราะคำตอบที่ได้รับไม่เกี่ยวข้องกับคำถามที่ถาม พระองค์จึงนำเรื่องนี้เสด็จไปทูลถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งพร…

…ยถึงความ เชื่อหรือทิฏฐิของตน โดยหวังจะทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูทรง โปรด แล้วมาเป็นผู้สนับสนุนลัทธิของตน คำสอนของครูทั้ง ๖ ต่อไปนี้เป็นคำอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับคำสอนของครูทั้ง 5 9. ครูปูรณกัสสป ท่านผู้นี้สอ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับการบวชและคำสอนของครูปูรณกัสสป โดยเน้นถึงแนวคิดที่ว่าการกระทำดีหรือชั่วจะไม่มีความหมายหากไม่มีใครเห็นหรือพิสูจน์…

…พร คือ ผู้นุ่งฟ้า สานุศิษย์ ในลัทธินี้ เรียกกันว่า “พวกนิครนถ์” นอกจากนี้ ท่านนิครนถนาฏบุตรยังมีหลักคำสอนแบบ “อเนกานตวาทะ” อีกด้วย คือ เห็นว่า “ความจริงมีหลายเงื่อน หลายแง่” เช่น เหตุการณ์หนึ่ง เมื่อพิจ…

…ข้าว อดน้ำ เพื่อเข้าถึงสภาวะทิฆัมพร ปัจจุบันยังมีผู้นับถือศาสนาเชนในอินเดียหลายล้านคน โดยมุ่งเน้นที่คำสอนอันหลากหลายมุมมอง "อเนกานตวาทะ" นอกจากนี้ ศาสนาเชนยังมีข้อจำกัดในการใช้ชีวิตอย่างเคร่งครัด เช่น ไ…

…ไข โดยเสด็จไปหาความจริงจากเจ้าลัทธิต่าง ๆ มีสํานักครูทั้ง 5 ดังกล่าวแล้ว ครั้นพระเจ้าอชาตศัตรูได้ฟังคำสอนของครูทั้ง 5 ก็ทรง มีปรีชาสามารถวินิจฉัยได้ว่า คำสอนของเจ้าลัทธิแต่ละท่านนั้น ไม่น่าเลื่อมใสศรัทธ…

…ับการที่พระเจ้าอชาตศัตรูไม่ทรงปล่อยตัวเองให้จมอยู่ในอกุศลกรรมและพยายามหาทางออก โดยการเปิดหูเปิดตาฟังคำสอนที่หลากหลายจากเจ้าลัทธิต่าง ๆ พร้อมทั้งเลือกวิเคราะห์ด้วยปรีชาชาญ ผลที่ได้ทำให้พระองค์สามารถแยกแย…

…พระพุทธองค์ทรงบรรลุ พระสัมมาสัมโพธิญาณ อรหันต์เป็นนามเหตุ พระ คุณนามอีก ๔ ข้อ ที่เหลือนั้นเป็นนามผล คำว่า อรหันต์ มีความหมายเป็น ๔ คือ นัย พระวิสุทธิมัคค์ เผด็จ เล่ม ๒ หน้า ๔๕๖ ๙๖

…9 ประการ ได้แก่ ความเป็นผู้มีวิชชาและจรณะ ความเป็นผู้เสด็จไปดีแล้ว ความรู้แจ้งโลก และอื่น ๆ โดยเฉพาะคำว่าอรหันต์ที่มีความหมายลึกซึ้งเมื่อพระพุทธองค์ทรงบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณในฐานะศาสดาแห่งเทวดาและมนุษย…

…่า “สุคโต” ๕. ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “โลกวิทู” แปลว่า “ผู้รู้แจ้งโลก” คำว่า โลก ในที่นี้ มีความหมายเป็น ๒ นัย คือ ๑๐๗

เนื้อหาว่าด้วยพระนามของพระพุทธเจ้า แสดงถึงความมั่นคงและอุดมคติ การเข้าถึงนิพพานแบบต่างๆ รวมถึงการเสด็จไปสู่แดนอันเกษมและการดำเนินชีวิตของพระองค์ ในฐานะที่ทรงพระเป็นผู้รู้แจ้งโลก ดึงดูดผู้ที่สงสัยให้เข

…สงอาทิตย์อุทัย พระหฤทัยของพระองค์ย่อมผ่องแผ้ว เบิกบานเต็มที่ ความหมายทั้ง ๒ นัย ดังกล่าวแล้วนี้ คือ คำแปลของ “พุทโธ” ด้วยเหตุนี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงพระนามว่า “ทรงเป็นผู้ตื่น ผู้เบิกบานแล้ว” ๙. ทรงเ…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการบรรลุพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ถูกเปรียบเทียบกับดอกบัวที่บานเป็นสัญลักษณ์ของความเบิกบานในหัวใจเมื่อได้รับแสงอาทิตย์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงชื่อ 'ภควา' ซึ่งมีควา

๔) ผู้จําแนกธรรม ๕) ผู้คบวิหารธรรมฝ่ายดี ๖) ผู้คายตัณหาในภพ ๑) ผู้มีภาคย์ คำว่า “ภาคย์” แปลว่า โชคดี หรือบุญ กุศล ผู้มีภาคย์จึงหมายความว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง บริบูรณ์ด้วยกุ…

เนื้อหาในบทความนี้จะชี้ให้เห็นถึงคุณสมบัติที่สำคัญของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยเริ่มจากคำว่า 'ภาคย์' ที่แปลว่าโชคดีหรือบุญ กุศล ซึ่งหมายถึงความบริบูรณ์ของทรงด้วยกุศลธรรมที่ให้ผลบุญแก่พระองค…

ปรุงแต่ง ยังผลให้ “หยุด” ตลอดไป เป็น “มรรค” มีความหมาย ว่า เป็นเหตุน่าออกจากทุกข์ เมื่อทรงจําแนกธรรมแล้ว ก็ทรง นำไปสั่งสอนตลอดเวลาแห่งการประกาศพระศาสนา อนึ่ง ภาวะที่พระองค์ทรงเป็นที่นับถือของชาวโลกอย่

คำว่า 'ภควา' หมายถึงเหตุที่นำออกจากทุกข์ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบำบัดทุกข์ทางกายและใจให้กับผู้มาเฝ้า…

…องกาม หรือตกเป็นทาสของกาม “กาม” คืออะไร กามประกอบด้วยองค์ ๒ คือ ๑. กิเลสกาม ๒. วัตถุกาม ๑. กิเลสกาม คำว่า “กิเลส” โดยรูปศัพท์ หมายถึง ความชั่วที่แฝงอยู่ในความรู้สึกนึกคิด ทำให้จิตใจขุ่นมัวไม่บริสุทธิ์ ๑…

บทความนี้กล่าวถึงแรงจูงใจในการบวชตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส โดยแบ่งเป็นเป้าหมาย ๒ ประการ ได้แก่ การละบาปอกุศลและการประพฤติพรหมจรรย์ โดยเน้นว่าชีวิตฆราวาสเป็นที่ประชุมแห่งบาปที่เต็มไปด้วยกาม และกามป

…ยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย ๓) สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย ๑) ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจรในหัวข้อนี้มีคำศัพท์ ที่ต้องแยกพิจารณาอยู่ ๒ คำ คือ “มรรยาท” กับ “โคจร” คำว่า “มรรยาท” บางทีก็เขียน “มารยาท” แต่ในต…

บทความนี้กล่าวถึงมรรยาทและโคจรในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงคำศัพท์ที่สำคัญ 2 คำ คือ มรรยาท และ โคจร ซึ่งอธิบายถึงอาจาระที่ดีและไม่ดี อาจาระที่ดีประกอบด้วยความเคา…

… โดยให้ พระภิกษุพิจารณาวัตถุประสงค์ของการใช้ปัจจัย ๔ อย่างแยบคาย ดังนี้ ๑) วัตถุประสงค์ในการใช้จีวร คำว่า “จีวร” หมาย รวมถึงผ้าทุกชิ้นที่ภิกษุใช้นุ่งและห่ม การใช้จีวรก็เพียงเพื่อบำบัด ความหนาว อันจะเป็น…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนการใช้ปัจจัย ๔ อย่างถูกต้องเพื่อให้พระภิกษุพ้นจากการเป็นทาสของกาม การใช้จีวรมีวัตถุประสงค์เพื่อบำบัดความหนาวและปกปิดอวัยวะในขณะที่การบริโภคบิณฑบาตเป็นการดูแลจิตใจให้ปราศจากกิเ

…สรุปคือ ภิกษุต้องเว้นขาดจากการพูดคุยเรื่องซึ่ง นอกเหนือจากกิจโดยตรงของสงฆ์ ๔. เว้นขาดจากการกล่าวถ้อยคำโอ้อวด ยกตนข่มท่าน หรือกล่าวดูถูกดูหมิ่นผู้อื่น เช่น ท่านไม่รู้ทั่วถึงธรรมวินัยนี้ แต่ ข้าพเจ้ารู้ทั…

เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการพูดของภิกษุที่ควรเว้นจากการพูดคุยเรื่องที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับกิจการสงฆ์ และการหลีกเลี่ยงการโอ้อวดหรือดูถูกผู้อื่น ว่าด้วยการพูดที่มีความเหมาะสมและการเคารพธรรมวินัย รวมถึงการทำ

ครอบงำา....” คำว่า “รักษามนินทรีย์” หรือ “สำรวมมนินทรีย์” หมาย ถึงการรักษาใจให้พ้นจากการถูกครอบงำโดยอภิชฌาและโทมนัส…

บทความนี้อธิบายความสำคัญของการรักษามนินทรีย์และการสำรวมจิตใจให้พ้นจากการครอบงำของอภิชฌาและโทมนัส โดยชี้ให้เห็นถึงการคุ้มครองทวารในอินทรีย์ เช่น การใช้สติในการมองเห็นสิ่งต่าง ๆ โดยไม่ปรุงแต่งหรือกำหนดค

… การนิ่ง มหาบพิตร ภิกษุชื่อว่า เป็นผู้ประกอบด้วยสติ สัมปชัญญะ ด้วยประการดังกล่าวมานี้แล ตามรูปศัพท์ คำว่า “สติ” หมายถึง ความระลึกได้ นึกได้ อาการที่จิตฉุกคิดขึ้นได้ เช่นฉุกคิดขึ้นได้ว่า ถึงเวลาสวดมนต์แล…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของ 'สติ' ในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าความระลึกได้หรือ 'สติ' ช่วยไม่ให้งานการเสียหายเนื่องจากการลืม เช่น การลืมสวดมนต์หรือการให้ยาคนไข้ ซึ่งอาจส่งผลร้ายแรงได้ สติเป็นธรรมที่มี

…รทําหรือต้องทำ ยิ่งกว่านั้นสติยังเป็นพื้นฐานสําคัญยิ่ง ในการเจริญภาวนาเพื่อมรรคผลนิพพานต่อไปอีกด้วย คำว่า “สัมปชัญญะ” หมายถึง ความรู้สึกตัว หรืออาการ รู้ตัวในขณะทำอยู่ เช่น รู้ว่าเรากำลังพูดอะไร กำลังคิ…

เนื้อหานี้เน้นถึงความสำคัญของธรรมคือสติและสัมปชัญญะซึ่งช่วยให้อยู่ในปัจจุบันและไม่หลงลืมสิ่งที่ต้องทำ ทั้งสองมีความสัมพันธ์กัน โดยสติช่วยให้รู้ก่อนการกระทำ และสัมปชัญญะช่วยให้รู้ตัวขณะทำ ซึ่งมีการแบ่ง

…ตามหลักพระ พุทธศาสนา ดังนี้ “สันโดษ” คือ ความยินดี พอใจในของที่ตนมี “อัปปิจฉา” คือ ความมักน้อย ถ้ามีคำถามว่า การที่พ่อแม่รักลูก พอใจในลูกของตนนั้น เป็นสิ่งที่ดีใหม การที่สามีพอใจในภรรยาของตนเป็นสิ่งที่ด…

บทความนี้ชี้แจงความหมายของสันโดษและอัปปิจฉาในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าสันโดษคือความยินดีในการมีสิ่งต่าง ๆ ที่ตนมี และอัปปิจฉาคือความมักน้อย ผู้ที่มีความพอใจในของที่ตนมีเป็นผู้มีสันโดษ ทั้งนี้ยังกล่าวถ

…จ้าตรัสว่า ภิกษุเป็นผู้สันโดษ ด้วยจีวรเป็นเครื่องบริหารกาย ด้วยบิณฑบาตเป็นเครื่อง บริหารท้องเช่นนี้ คำว่า “จีวร” ย่อมหมายถึง “ไตรจีวร” อัน ประกอบด้วยสบง จีวร และสังฆาฏิ ซึ่งใช้พันกาย แล้วคาดให้ แน่นด้วย…

เนื้อหาพูดถึงเครื่องบริหารกายและท้องตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยจีวรที่ใช้พันกายและบิณฑบาตที่ใช้ยังชีวิต ภิกษุผู้สันโดษสามารถใช้ชีวิตได…