คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 211 / 614

…าวิเศษ เพราะนำหน้ากิริยา เพื่อจะแสดงกิริยานั้นให้ดีขึ้นหรือให้ชั่วลง จะเห็น ง่ายกว่า ๑, CONJUNCTION คำพูดสำหรับต่อศัพท์หรือประโยคให้ เนื่องกัน ตรงกับนิบาตบางพวกมี จ และ วา เป็นต้น ที่นักปราชญ์ ชาวยุโรปใ…

บทนี้กล่าวถึงความแตกต่างของไวยกรณ์ระหว่างภาษาบาลี สันสกฤต ภาษาอังกฤษและภาษาไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้เปรโปสิชันและอุปสัคที่มีลักษณะเฉพาะในแต่ละภาษา ข้าพเจ้าได้สังเกตการจัดเรียงและการใช้งานในภาษาอังกฤ

…เป็น ๒ คือ สมัญญาภิธาน แสดงชื่ออักษร ที่เป็นสระ และพยัญชนะ พร้อมทั้งฐานกรณ์ ๑ สนธิ ต่ออักษรที่อยู่ในคำอื่น ให้เนื่องเป็นอันเดียวกัน [๒] วจีวิภาค แบ่งคำพูดออกเป็น 5 ส่วน คือ นาม ๑ อัพยยศัพท์ ๑ สมาส ๑ ตัท…

…รวิธี, วจีวิภาค, วากยสัมพันธ์ และฉันทลักษณะ โดยอักขรวิธีเกี่ยวกับอักษรและการจัดการเขียน วจีวิภาคแบ่งคำพูดออกเป็น 5 ส่วน วากยสัมพันธ์พูดถึงการจัดประโยค และฉันทลักษณะเกี่ยวกับการแต่งกวีในรูปแบบต่าง ๆ การเ…

…ศัยสระ จึงออกเสียงได้ ในสระ 4 ตัวนั้น สระมีมาตราเบา ๓ ตัว คือ อ อิ อุ ชื่อ รัสสะ มีเสียงสั้น เหมือน คำว่า อติ ครุ, สระอีก ๕ ตัว อื่นจากรัสสะ ๓ คือ อา อี อู เอ โอ ชื่อทีฆะ มีเสียงยาว เหมือนคำว่า ภาคี วธู…

เนื้อหาชี้แจงเกี่ยวกับอักขระที่ใช้ในภาษาบาลี รวมถึงบทบาทของเสียงและตัวหนังสือ ทั้งในแง่ของการใช้ภาษาและความหมายของอักขระ 41 ตัวในบาลี ได้อธิบายถึงประเภทของสระและพยัญชนะ รวมถึงการออกเสียงที่ถูกต้องที่เ

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 7 เหมือนคำว่า เสยฺโย โสตฺถิ เป็นต้น, สระที่เป็นทีฆะล้วน และสระ ที่เป็นรัสสะมีพยัญชนะสังโยค และนิคคหิตอยู่เบื้อ…

…ะกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างสระและพยัญชนะซึ่งทำให้ภาษาเป็นที่เข้าใจได้และชัดเจนมากขึ้น. แนวคิดเรื่องคำว่าวัยญชนะยังถูกนำเสนอเพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในการอักขระและเสียงที่เกี่ยวข้อง.

…ยัญชนะตัวหลัง อาศัยสระตัวหน้า ออกสำเนียง เมื่อพยัญชนะตัวใดสะกด จะมีเสียงเป็นอย่างไรนั้น ก็ เหมือนกับคำของเรา ไม่ต้องกล่าว แปลกกันแต่ในภาษาของเรา ตัว ร ใช้สะกด และมีสำเนียงเป็นกน เหมือนคำว่า " นคร " เรา …

เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะการประกอบพยัญชนะซ้อนในภาษาบาลี อธิบายถึงการซ้อนของพยัญชนะและการออกเสียง รวมถึงตัวสะกดและการมีเสียงในพยัญชนะที่ซ้อนกัน เนื้อหายังรวมถึงตัวอย่างที่ชัดเจนเพื่อให้เข้าใจง่าย โดยเน้นค

…มีนิคคหิตอยู่หน้าแล้ว ถ้าพยัญชนะซ้อนเรียง กัน ๒ ตัว ลบเสียตัวหนึ่ง อุ. ว่า เอวํ อสฺส เป็น เอส ได้ใน คำว่า เอวิส เต อาสวา, ปุปผ-อสสา เป็น ปุปผสา [๒๓] อาเทสพยัญชนะนั้น ดังนี้ ถ้าสระอยู่หลัง แปลง ติ ที่ท่า…

เอกสารนี้นำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ ที่มีการพูดถึงกฎการใช้สระและพยัญชนะในการสร้างคำในภาษา การแสดงกฎต่างๆ เช่นการลบหรือเปลี่ยนแปลงสระและพยัญชนะ ในการสนธิกิริยา ฯลฯ เป็นแหล่งข้อมูลที่สำ…

…ิตนั้น ก็ไม่วิเศษอันใด ควรจะลบหรือแปลง หรือลงนิคคหิตอาคมได้ ไม่ทำอย่างนั้น ปกติไว้ตามรูปเดิม เหมือน คำว่า ธมฺม จเร ก็คงไว้ตามเดิม ไม่อาเทสนิคคหิตเป็น ณ ให้เป็น ธมฺมณุจเร เป็นต้น เท่านั้น วิธีทำสนธิในบาล…

เอกสารนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ โดยกล่าวถึงการแปลงคำในภาษา รวมถึงการทำสนธิในบาลี และการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของนิคคหิต โดยเน้นความสำคัญของการรักษารูปแบบคำใน…

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 27 [๓๖] คำถามชื่อสนธิให้ผู้ศึกษาตอบ ๑ ตาร - อย - อาทิ ๒ ตตฺร - อภิรติ - อิจเฉยย ๓ ยสฺส - อินฺทฺริยานิ ๔ จตฺตาโ…

บทนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ โดยเน้นการสอบถามชื่อสนธิและการให้คำถามที่เกี่ยวข้องกับคำศัพท์ต่างๆ ในบางประโยค. ผู้ศึกษาจะได้เรียนรู้และทบทวนในรายละเอียดผ่านการตอบคำถา…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 30 คำว่า ปณฺฑิตตโม เป็นบัณฑิตที่สุด ปาปตโม เป็นบาปที่สุด ชื่อ อติวิเสส. วิเสสนั้น ใช้ ตร อย ปัจจัย ในลัทธ…

…ำเสนอการใช้ภาษาในบริบทของบาลี โดยเน้นเรื่องนามและอัพพยศัพท์ เช่น การจำแนกประเภทของลิงค์ตามเพศ การใช้คำว่า ปณฺฑิตตโม และปาปตโม รวมไปถึงสัพพนามและลิงค์ที่เกี่ยวข้องกับเพศชาย เพศหญิง และไม่ใช่เพศ ทั้งยังกล…

… โภคิ มีโภคะ มติมา มตมต มติม มีความคิด ลาภี ลาภินี ลาภิ มีลาภ สทฺโธ สทฺธา สทฺธ์ มีศรัทธา. วจนะ [๔๓] คำพูดในบาลีภาษา จัดเป็น วจนะ ๒ คือ เอกวจน คำพูดสำกรับออกชื่อของสิ่งเดียว ๑ พหุวจน คำพูดสำหรับออกชื่อ ข…

บทเรียนเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ เน้นการแยกแยะระหว่างเอกวจนะและพหุวจนะ พร้อมตัวอย่างคำศัพท์ต่างๆ เช่น จณฺโฑ, ดุร้าย, และคำที่มีความหมายทางศาสนา เช่น ธมฺมิโก เป็นต้น สำหรับผู้ที่สนใจด้านบ…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 35 วิภัตติ [๔๔] คำพูดที่ท่านจัดเป็นลิงค์และวจนะดังนี้นั้น ต้องอาศัย วิภัตติช่วยอุปถัมภ์ ผู้ศึกษาจึงจะกำหนดเนื้อความได้…

เอกสารนี้กล่าวถึงความสำคัญของวิภัตติในภาษาบาลี ซึ่งช่วยทำให้การเข้าใจคำศัพท์ต่าง ๆ ง่ายขึ้น โดยเฉพาะการเชื่อมโยงคำให้รู้ความหมายที่ถูกต้อง นอกจากนี้ ยังมีการแบ่งประเภทของว…

…ี ที่ ปฐมาวิภัตติที่ต้นนั้น แบ่งเป็น ๒ เป็น ลิงฺคตฺโถ หรือ กตฺตา ที่เป็นตัวประธานอย่าง ๑ เป็น อาลปน คำสำหรับร้องเรียกอย่าง ๑. [๔๕] ข้าพเจ้าจะจัดคำพูด ที่เรียกว่า "อายตนิบาต" ที่ท่าน สงเคราะห์ในวิภัตตินั…

บทเรียนนี้มุ่งเน้นที่การศึกษาบาลีไวยากรณ์ในหมวดวจีวิภาคที่ ๒ ซึ่งประกอบด้วยนามและอัพพยศัพท์ โดยแบ่งเนื้อหาออกเป็นหมวดหมู่และให้ตัวอย่างในการใช้งาน เช่น อายตนิบาต เพื่อให้ผู้ศึกษาเข้าใจและสามารถแปลได้เ

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 49 ศัพท์ที่เป็น อุ การันต์ เช่นนี้ แจกเหมือน รัชชุ อุรุ ทราย ยาคุ ข้าวต้ม กาล หลุม ลาวุ น่าเก้า เธน แม่โคนม วิชชุ สายฟ้า [๕๖] อุ การันต์

ในบทนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับอุ การันต์ในภาษาบาลี เช่น คำศัพท์ที่เป็นอุ การันต์และการแจกอย่างถูกต้อง โดยมีตัวอย่างเช่น 'วธู' ที่ถูกแจกตามหลักต่างๆ นอกจากนี้ย…

…ักษุ ปุญญวนๆ คนมีบุญ ชุติมนฺตุ คนมีความโพลง พนธมนต คนมีพวกน้อง ธนวนตุ คนมีทรัพย์ สติมนฺตุ คนมีสติ က คำว่า ภควนฺตา ภควนฺเต ภควนฺโต นั้น มีวิธีใช้ไม่เหมือนกัน ภควนฺตา ภควนฺเต ใช้เป็น ทวิวจนะ สำหรับกล่าวถึ…

เนื้อหาของเอกสารนี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ โดยเฉพาะการใช้คำต่างๆ เช่น 'นฺตุ', 'นา', และศัพท์อื่นๆ ที่มีความหมายเฉพาะในบริบทของภาษาบาลี นอกจากนี้ยังพูดถึงลักษณะ…

…มือน สตฺถุ แปลกแต่อาเทศ เป็น อร แทน อาร ในวิภัตติทั้งปวง, อาลปนะนั้น เมื่อว่าตามแบบ เป็นอย่างนี้ แต่คำพูดหรือวิธีเขียนหนังสือไม่ใช้ ใช้ ตาต แทน, เอก, ตาต, พหุ, ตาตา, ใช้ได้ทั่วไปทั้งเรียกบิดาหรือบุตร เห…

ข้อความนี้เสนอวิธีการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะการใช้คำว่า ตาต ที่หมายถึงพ่อและบุตรในบทสนทนา เช่นเดียวกับคำที่ใช้ในภาษาไทย สำหรับคำว่า มาตุ หรือมารดา ก็มีก…

…ที่ต้นนั้นเป็น ปฐมปุริส หรือ ประถมบุรุษ ชายที่ ๑ สำหรับออกชื่อคนและสิ่งของ ที่ผู้พูดออกชื่อถึง เช่น คำในภาษาของเราว่า "เขา" เป็นไตรลิงค์ ที่ว่านี้ ประสงค์เอา ต ศัพท์ ที่ท่านใช้แต่ลำพังอย่างเดียว เป็นประ…

สัพพนามในภาษาบาลีแบ่งออกเป็นสองประเภทหลัก ได้แก่ ปุริสสัพพนาม ซึ่งหมายถึงศัพท์ที่ไว้แทนชื่อของบุคคลหรือสิ่งของที่ได้กล่าวถึงไปก่อนหน้านี้ แบ่งออกเป็น 3 บุรุษ ได้แก่ ต ศัพท์ (ประถมบุรุษ), ตุมห ศัพท์ (ม

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 92 อัพยยศัพท์ ๕๑ ยังมีศัพท์อีกจำพวกหนึ่ง จะแจกด้วยวิภัตติทั้ง ๓ แปลงรูป ไปต่าง ๆ เหมือนนามทั้ง ๓ ไม่ได้ คงรูปอยู่เป็นอย่างเดียว ศัพท์ เหล

…นามหรือกิริยาให้มีความหมายเฉพาะมากขึ้น ซึ่งมีการจัดประเภทและยกตัวอย่างเพื่อการเข้าใจที่ชัดเจนที่สุด คำศัพท์นี้มีบทบาทสำคัญในการศึกษาภาษาและการใช้ในเชิงนามและกิริยา.

…ป ปชานาติ รู้ทั่ว ปาเชติ ไปข้างหน้า ขับไป ปภวติ ก่อน ปคุฆรติ ไหลออก ปฏิ ปติฏฐาติ ตั้งจำเพาะ ปฏิวจน์ คำตอบ ปฏิโสต์ ทวนกระแส ปจฺจาคจฺฉติ กลับมา ปรา ชโย ความชนะ ปราชโย ความแพ้ ภโว ความเจริญ ปราภโว ความฉิบห…

…นกลุ่มต่างๆ เช่น อุ, ทุ, นิ และ ป ที่ชี้ให้เห็นถึงความหมายและการใช้ในประโยคที่หลากหลายจากการเรียนรู้คำศัพท์และหลักการไวยากรณ์อย่างละเอียด สามารถช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจและใช้ภาษาบาลีได้อย่างถูกต้อง การศึกษ…

…ามถาม ความรับ ความเตือน เป็นต้น ข้าพเจ้าจัดรวมไว้เป็นพวก ๆ พอเป็นที่สังเกต. นิบาตบอกอาลปนะ อคเฆ เป็นคำสำหรับร้องเรียก ให้คนสูงกว่าตนตั้งใจฟังคำที่ผู้พูด ประสงค์จะว่า ไม่มีคำแปลในภาษาของเราให้ตรงกันได้ แ…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงคำในบาลีหลายคำที่ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น 'อคเฆ' ที่ใช้เรียกคนสูงกว่าและ 'ยคเฆ' ที่สามารถใช้พูดได้ทั่วไป ร…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 99 อาวุโส เป็นคำสำหรับบรรพชิตที่มีพรรษามากกว่า เรียกบรรพชิตที่มี พรรษาน้อยกว่า และสำหรับบรรพชิตเรียกคฤหัสถ์ อุ. "มา …

เนื้อหานี้เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้วจีวิภาคในบาลี โดยมีการอธิบายเกี่ยวกับคำว่า 'อาวุโส', 'เร', 'เห', และ 'เช' ที่ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การเรียกร้องในสังคมและการใช้ภาษาอย่างถูกต…